BRUSSEL - De Bijzondere Belastingsinspectie (BBI) vraagt de banken steeds minder vaak om gegevens van belastingsbetalers vrij te geven. In 2001 waren er nog 221 vragen om het bankgeheim op te heffen - de zogenaamde machtigingen tot bankonderzoek. Vorig jaar was dat gedaald tot 65.

IN België bestaat er niet echt zoiets als een waterdicht bankgeheim. Er is eerder sprake van een soort discretieplicht. Als het over uw inkomstenbelastingen gaat, mag de fiscus niet zomaar inlichtingen inwinnen bij een bank om u te belasten.

De directeur-generaal van de belastingsadministratie kan een uitzondering maken en vragen het bankgeheim op te heffen. Voorwaarde is wel dat er ,,concrete elementen zijn die het bestaan of de voorbereiding van een mechanisme van belastingontduiking doen vermoeden''.

Uit de cijfers van de BBI blijkt dat de fiscale topspeurders zelden gegevens opvragen. In dossiers over inkomstenbelastingen werden in 2001 nog 142 machtigingen tot bankonderzoek verleend. Een jaar later waren dat er 22, de voorbije twee jaren geen enkele.

Volgens een speurder is de BBI terughoudender geworden nadat enkele banken juridische procedures begonnen waren tegen de fiscus. De banken vinden dat de BBI de opheffing van het bankgeheim beter moet motiveren.

De voorwaarde dat er een vermoeden van belastingsontduiking moet zijn vooraleer het bankgeheim kan worden opzijgeschoven, is in de praktijk blijkbaar een te hoge drempel. ,,De fiscus wil wel, maar het is gewoon niet evident om het zogenaamde bankgeheim opzij te schuiven'', benadrukt een speurder.

In Nederland en Frankrijk kan de belastingsadministratie veel makkelijker aan de gegevens van de banken. De Nederlandse fiscus vergelijkt de gegevens van banken en verzekeringsmaatschappijen zelfs automatisch met de bedragen die de belastingsbetaler heeft aangegeven.

,,Elk land heeft zijn cultuur'', klinkt het. ,,Blijkbaar willen de Belgische politici niet dat de fiscus dit middel in de strijd tegen de fraude te pas en te onpas zou gebruiken.'' Toch blijft de speurder optimistisch. ,,Alles evolueert. Kijk naar de Europese spaarrichtlijn waardoor landen fiscale gegevens uitwisselen of de strenge anti-witwaswetgeving. Dat zijn zaken die 10 jaar geleden ondenkbaar waren.''

Wat btw, successie- of registratierechten betreft, zijn de regels voor de fiscus heel wat soepeler dan voor inkomstenbelastingen. Hier kunnen belastingscontroleurs zonder veel problemen inlichtingen vragen aan uw bankier. En dat gebeurt ook.

De gevallen waarin de BBI vraagt het bankgeheim op te heffen, zijn stuk voor stuk btw-dossiers. De voorbije twee jaar ging het telkens om 65 gevallen.

Naast de BBI kan ook de AOIF - de dienst die de grondige belastingscontroles uitvoert - vragen om het bankgeheim opzij te schuiven.

Jaarlijks gebeurt dat ongeveer 25 keer. Ook hier gaat het in bijna alle gevallen om btw-dossiers.