BRUSSEL - Het verplicht sociaal statuut voor meewerkende echtgenoten van zelfstandigen dreigt tot een verdere daling te leiden van hun aantal en kan tot sociale drama's leiden. Dat zegt de Unie van Zelfstandige Ondernemers (Unizo). De ondernemersorganisatie pleit voor een vrijwillige aansluiting bij de sociale zekerheid en een fiscale aanmoediging.

De meewerkende echtgenoot van een zelfstandige was tot eind 2002 niet onderworpen aan de sociale zekerheid. Pensioen, kinderbijslag en geneeskundige verzorging gebeurde via de sociale zekerheid van de zelfstandige echtgenoot. Sinds 2003 moet de meewerkende echtgenoot zich wel verplicht verzekeren tegen arbeidsongeschiktheid (ministatuut). De mogelijkheid bestaat om zich vrijwillig aan te sluiten als volwaardig zelfstandige (maxistatuut).

Vanaf 2006 komt een verplichting voor de meewerkende partner om zich volledig aan te sluiten bij het sociaal statuut van zelfstandigen en daartoe bijdragen te betalen. De bedoeling van de overheid is meewerkende echtgenoten een volwaardig sociaal statuut te geven.

Het maxistatuut betekent dat er meer bijdragen moeten betaald worden. Bovendien is het nog maar de vraag of de meewerkende echtgenoten hierdoor een hoger pensioen opbouwen. Dat kan alleen als ze voldoende loopbaanjaren bijeen sprokkelen (30 jaar).

Unizo meent dat het verplichte sociaal statuut administratief niet haalbaar is, omdat niet alle meewerkende echtgenoten opspoorbaar zijn. Alleen de hogere inkomens die een fiscaal meewerkinkomen hebben, zijn opspoorbaar en hebben bijgevolg toegang tot het sociaal statuut. Bovendien vermoedt Unizo dat door de verplichting meewerkende echtgenoten die fiscaal gekend zijn, uit dit officiële circuit zullen stappen om te ontsnappen aan de extra lasten. Daardoor dreigt een verdere daling dreigt van het aantal (gekende) meewerkende echtgenoten en kunnen er dus minder mensen aanspraak maken op de sociale rechten.

Dit is vooral problematisch voor de lagere inkomens, aldus Kris Peeters, gedelegeerd bestuurder van Unizo. Als er bijvoorbeeld een echtscheiding komt, kan dit tot drama's leiden. Unizo gaat er bijgevolg van uit dat de vrouwenorganisaties ook vragende partij zijn voor een wijziging van de bestaande regeling.

Unizo is voorstander van het invoeren van een vrijwillige aansluiting bij de sociale zekerheid van zelfstandigen voor de meewerkende partner, aangemoedigd door een 'fiscale incentive': het verhogen van het meewerkinkomen van 30 tot 50 procent.