BRUSSEL - De VS zetten druk binnen de Navo om de midden oktober 2003 in werking gestelde snelle interventiemacht van het bondgenootschap, de zogenaamde Nato Response Force (NRF), in te zetten in Afghanistan. Dat is vandaag vernomen uit diplomatieke bron.

Veel Europese lidstaten van de alliantie verzetten zich echter tegen het idee. Zij menen dat een ondersteuning van de ISAF-vredesmissie in Afghanistan niet tot de opdrachten van de snelle interventiemacht behoort. De NRF kan hoogstens als ,,strategische reserve'' dienen, luidt het.

De Navo worstelt al maanden met de ambitie om haar ISAF-missie uit te breiden tot buiten de hoofdstad Kaboel. Begin oktober 2003 was er reeds een princiepsakkoord over de verbreding van de actieradius, maar bijna negen maanden later opereert nog steeds maar één provinciaal reconstructieteam (PRT) - eenheden van 200 tot 300 militairen die aan hulpverlening en wederopbouw doen - onder Navo-vlag: in Kunduz, in het noorden van Afghanistan.

De lidstaten van het bondgenootschap komen simpelweg, en ondanks de herhaaldelijke oproepen van Navo-secretaris-generaal Jaap de Hoop Scheffer voor wie het welslagen van ISAF-missie een prioriteit is, niet met de nodige troepen en middelen over de brug. In de wetenschap dat de Navo zich ook geëngageerd heeft om versterkingen te sturen voor het verzekeren van de veiligheid tijdens de voor het najaar voorziene verkiezingen in Afghanistan, hebben de VS het idee geopperd om de NRF naar Afghanistan te sturen, zo luidt het uit diplomatieke bron.

Het 'prototype' van die interventiemacht telt zo'n 9.000 manschappen, en moet snel overal ter wereld inzetbaar zijn, voornamelijk bij crisissituaties. ,,Het Amerikaanse voorstel is op ergernis gestoten bij veel Europese NAVO-lidstaten'', aldus de bron dichtbij het dossier die onderstreept dat het niet alleen om Frankrijk, Duitsland en België gaat, het zogenaamde 'vredeskamp' dat zich vorig jaar in aanloop naar de Irak-oorlog resoluut kantte tegen een Amerikaans-Britse interventie zonder zegen van de VN.

Volgens de diplomatieke bron is de redenering van de Europese lidstaten dat de NRF in de eerste plaats moet optreden bij noodsituaties, en zeker niet bedoeld is ,,om gaten te vullen''. De discussie binnen de NAVO over het Amerikaanse voorstel is nog niet beëindigd, maar het enige compromis dat de Europese lidstaten zouden kunnen aanvaarden, is dat de NRF wat betreft Afghanistan beschikbaar is als ,,strategische reserve'', luidt het. De snelle interventiemacht zou alleen kunnen ingezet worden ,,indien zich zware problemen voordoen'' in Afghanistan.

Navo-secretaris-generaal De Hoop Scheffer maakt zich sterk bij de Navo-top in Istanboel van 28 en 29 juni te kunnen aankondigen dat het bondgenootschap vijf PRT's in het noorden van het land onder zijn hoede neemt. De ISAF-vredesmacht telt voorlopig zo'n 6.500 manschappen, afkomstig uit een dertigtal landen waaronder België.