,,Technologie-investeringen mogen niet langer achterblijven''
Foto: © photo news
KUURNE/BERLIJN - ,,We moeten de omkadering voor hightech-investeringen verbeteren. Europa presteert hier structureel slechter dan de VS. Slechts 9,6 procent van het durfkapitaal gaat naar technologie. Technologie-investeringen renderen in Europa onvoldoende door het ontbreken van een efficiënt kader.'' Dat zegt Herman Daems, de voorzitter van de raad van bestuur van de investeringsmaatschappij Gimv en de nieuwe voorzitter van de Europese sectorvereniging Evca. Technologie-investeringen aanzwengelen is één van de drie hoofddoelstellingen die de European Venture Capital Association (Evca) en haar nieuwe voorzitter gedefinieerd hebben.

DAEMS nam bij Evca de fakkel over van de Fransman Jean-Bernard Schmidt, de sterke man achter het fonds Sofinnova Partners. ,,Venture kapitaal haalt in Europa een lager rendement dan in de VS. Dat beeld heb je niet bij investeringen in buy-outs (volledige bedrijfsovernames). Daar scoort Europa zelfs beter dan de VS. Dat verklaart waarom er zo veel geld naar private equity, en meer bepaald buy-outs, vloeit en minder naar technologie, dat onder de noemer 'venture capital' valt'', zegt Daems.

Uit de jongste cijfers van de Evca blijkt dat van het geld dat in 2003 opgehaald werd voor investeringen in durfkapitaal en private equity, 76,5% naar buy-outs zou gaan tegenover 9,6% naar technologie. In België, waar de buy-outmarkt veel minder ontwikkeld is, zou 11,4% naar hightech gaan en slechts 27,9% naar buy-outs.

De Gimv was in België jarenlang een dominante verstrekker van ,,groeikapitaal'' maar neigt nu meer naar een duale structuur: venture capital (hightech, ICT, lifescience) en buy-outs. Daems: ,,Minderheidsparticipaties in klassieke bedrijven zijn moeilijk te gelde te maken. Bij een buy-out heb je in principe de controle, en heb je meer greep op de desinvestering.'' Typische groeikapitaalinvesteringen die de Gimv in het verleden deed, zijn bedrijven als Carestel, LSG, Mitiska, Kinepolis en Deme.

Hightech-investeringen zijn de basis voor toekomstige groei van de sector, zegt Daems. Die moeten aangemoedigd worden. Maar hij stelt vast dat de omgeving in Europa daar ongunstig voor is. ,,Eén van de oorzaken is het ontbreken van een markt om hoogtechnologische bedrijven naartoe te brengen. We hebben hier Easdaq en later Nasdaq Europe gehad, maar dat werd geen Europees succes. De Evca pleit niet voor een nieuwe beurs, maar we hopen dat de bestaande beurzen zullen inspelen op de problematiek van groeibedrijven.'' Een goede beurs betekent uitstapmogelijkheden en hogere rendementen, en helpt op haar beurt durfkapitaal aan te trekken. De ketting van gespecialiseerde zakenbankiers tot gespecialiseerde institutionelen is in Europa minder uitgebouwd. Hightech is bovendien geografische versnipperd over Europa. ,,We moeten de discussie over de omkadering gaande houden en onderzoeken wat we kunnen doen in verband met de kapitaalmarkten. Dat wordt een jarenlang werk'', meent de Evca-voorzitter.

Daems pleit ook voor het opruimen van fiscale en juridische hinderpalen in de Europese durfkapitaalmarkt. Zo ontbreekt een ,,single European fund structuur'' waardoor durfkapitaal vooral lokaal opgehaald wordt. Afgelopen jaar bleek dat 55,5% van de middelen lokaal opgehaald worden, slechts 16,3% in de rest van Europa en 28,4% buiten Europa. In 1999 was het aandeel ,,rest van Europa" nog 21,3%. ,,We zijn opnieuw lokaler geworden'', meent Daems.

Dat neemt niet weg dat 2003 voor de sector een eerder goed jaar was na de crisis van 2001 en 2002 die volgde op de zeepbeleconomie. Er werd voor 27,02 miljard euro geld opgehaald voor durfkapitaalinvesteringen (venture capital plus private equity) wat ietsje minder was dan de 27,5 miljard van 2002, maar het op drie na beste jaar sinds het begin van de jaren negentig.

Opvallend is dat er afgelopen jaar meer geïnvesteerd werd dan dat er kapitaal werd opgehaald. ,,Dat is geleden van 1998'', stelt Daems vast. De 29 miljard euro investeringen waren het op één na hoogste bedrag. Enkel in 2000 lag het hoger. De investeringen lagen in 2003 zo'n 5,2% hoger dan het jaar ervoor. Het geld vond vooral zijn weg naar Groot-Brittannië (25,3%), Frankrijk (16,7%), Duitsland (14,2%) en Italië (14%).

Het niveau van de afschrijvingen lag met 11% opnieuw op een normaal niveau na de recordafschrijvingen van 2002. De afschrijvingen (investeringen die waardeloos geworden zijn) daalden met 50% tot 1,6 miljard euro. 2003 was wel nog een moeilijk jaar om uitstapmogelijkheden te creëren door de geringe appetijt voor beursintroducties. Slechts 11,8% van de exits liep over de beurs. De fondsen verkochten nogal wat deelnemingen aan elkaar. ,,Maar die carrousel kan niet blijven duren'', meent een specialist.

De afgelopen jaren vielen de rendementen (voortschrijdend vijfjarig gemiddelde) in de sector zwaar terug. Daar waar buy-outs tijdens de late jaren negentig nog piekten op een rendement van 25%, halen ze nu een rendement van 9,6%. Het durfkapitaalsegment viel van eenzelfde niveau terug tot 2,3%. Over een periode van 20 jaar haalde de durfkapitaalsector een jaarlijks rendement van 9,9%. De Gimv tekende 13,7% op. ,,We hebben het nog niet zo slecht gedaan'', besluit Daems.