BRUSSEL - Wie geruststelling zoekt over de economische en financiële vooruitzichten, is bij Dexia Asset Management aan het goede adres. Hoofdeconomist Anton Brender denkt dat de Amerikaanse economie in 2005 tegen een gezond tempo kan ,,uitbollen'' (we spreken dan nog altijd over een groeicijfer van 3,8%), terwijl Europa zelfs nog een kleine versnelling kan meemaken (rond de 2% in de eurozone). Maar er loeren belangrijke risico's om de hoek.

De VS kunnen het komende jaar verder profiteren van het herstel van de bedrijfsinvesteringen, dankzij de gezonde financiële toestand van het bedrijfsleven. Ook de consumptie zou op peil moeten blijven dankzij de aantrekkende arbeidsmarkt en de verhoging van de loonmassa, die een tegengewicht bieden voor het wegvallen van belastingverlagingen. ,,Het is daarom zeer belangrijk dat de VS erin slagen om hun werkloosheidsgraad laag te houden'', zegt Brender.

Het remmende effect van de hoge olieprijs op de Amerikaanse consumptie werd de voorbije maanden intussen opgevangen door de sterke daling van de rentevoeten, zegt Brender. De rente- en obligatiemarkten hebben eigenlijk een rol vervuld als ,,buffer'' om de olieschok op te vangen. Brender geeft ruiterlijk toe dat hij daardoor zijn voorspelling van vorig jaar - over een fikse stijging van de langetermijnrente - de mist zag ingaan.

Overigens acht Anton Brender de kans klein dat de olieprijs zich stabiel op een lager niveau kan vestigen. De hoge prijs verklaart hij vanuit de vaststelling dat de olieproducerende landen niet ver van hun maximale productiecapaciteit zitten. En in dat productiegebied kunnen marginale schommelingen van vraag en aanbod - of zelfs wijzigende verwachtingen daarover - tot erg scherpe prijsbewegingen leiden (zie grafiek) . Bovendien zal de relatief sterke wereldeconomie de vraag naar olie hoog houden. ,,Zodra de olieprijs zakt tot pakweg 35 dollar, trekt dat meteen extra vraag aan die de prijs opstuwt.''

In tegenstelling tot vorig jaar maakt Brender zich nu wel zorgen over de toenemende schuldenlast van de Amerikaanse gezinnen. Volgens hem zal de centrale bank de rente verder moeten verhogen, onder meer om te vermijden dat die gezinnen zich nog meer in de schulden steken.

In zijn analyse van de Europese economie beklemtoont Brender vooral de enorme verschillen in groei (van zowel consumptie als bedrijfsinvesteringen) die tussen de Europese landen bestaan. Duitsland staat aan de ene kant van het spectrum, met een economie die op verschillende vlakken achteruitboert, en Spanje aan de andere kant, met een economische groei die in verschillende opzichten aan Amerika doet denken.

De economist verklaart die verschillen onder meer vanuit de vaststelling dat het Duitse bedrijfsleven tijdens de TMT-hype van eind de jaren '90 meer had geleend en geïnvesteerd dan bedrijven uit andere landen. De terugslag liet zich tijdens de crisisjaren voelen in zware bedrijfssaneringen, een dalende loonmassa en daarmee een staking van de consument. In Spanje daarentegen was het schokeffect voor de bedrijven kleiner, en grepen de gezinnen de lage rente aan om te consumeren en huizen te kopen.

,,Het goede nieuws'', zegt Brender, ,,is dat Europa de schok nu langzaam te boven komt.'' Het vertrouwen van bedrijven en consumenten herstelt zich langzamerhand. Ook positief is dat de inflatieperceptie van de Europese consument, die volledig verstoord werd met de invoering van de euro, terug aansluiting krijgt met de realiteit. Dat kan helpen om de consumptie aan te zwengelen.