Hoe komt Eric Knight aan al die kennis over Suez en Electrabel?
BRUSSEL - ,,Suez, de moeder van het Belgische elektriciteitsbedrijf Electrabel, geeft 900 miljoen euro uit, alleen om allerlei hoofdkwartieren in stand te houden.'' Het is de meest krasse, en tegelijk meest controversiële, uitspraak totnogtoe van belegger Eric Knight. Hij bespeelt daarmee een gevoelige snaar van heel wat aandeelhouders van zowel Suez als Electrabel. Want volgens Knight kan Suez op een veel goedkopere manier geleid worden dan nu het geval is. In combinatie met een afsplitsing van Electrabel zou dat de waarde van beide bedrijven gevoelig doen stijgen, zegt hij.

ERIC Knight is via zijn beleggingsmaatschappij Knight Vinke in de loop van 2004 aandeelhouder van zowel Suez als Electrabel geworden. De man laat geen gelegenheid voorbijgaan om te verkondigen dat hij bij de andere aandeelhouders van Suez en Electrabel campagne gaat voeren om hen duidelijk te maken dat de twee bedrijven heel wat waarde ,,verborgen'' houden, die bij een scheiding zeker boven water zal komen. Eric Knight werd in Rotterdam geboren als zoon van een Nederlandse moeder - vandaar de ,,Vinke'' - en een Anglo-Italiaanse vader. Zelf heeft hij de Italiaanse nationaliteit, maar hij woont in Zwitserland. Vanuit zijn kantoor in Monaco licht hij grote Europese concerns door, op zoek naar volgens hem ,,verborgen waarden''. Vorige week trok Knight zijn campagne tegen Suez en Electrabel goed op gang tijdens een blitsbezoek aan België. Op het programma stond een batterij mediagesprekken. Plaats van afspraak was het Sheraton-hotel aan de luchthaven van Zaventem. Daar overrompelde hij de journalisten met krasse verklaringen die moesten illustreren dat in de huidige koersen van Electrabel en Suez bijlange na niet de echte waarde van beide bedrijven verrekend zit. Meteen een gelegenheid om zijn kennis over de cijfers die in de boeken van Electrabel en Suez staan, te etaleren. Hoe komt Eric Knight aan al die kennis over Suez en Electrabel? Knight zegt dat hij veel werk heeft gestopt in het vergaren van informatie. Zo zou hij bijvoorbeeld zijn advocaten naar alle gemeenten gestuurd hebben waar Suez water levert, om in de gemeentehuizen de watercontracten te bestuderen. Eric Knight is geen volslagen onbekende. De man heeft de voorbije maanden zijn reputatie als ,,beleggersactivist'' gevestigd door de bestuurders van de Nederlands-Britse oliegroep Royal Dutch/Shell het vuur aan de schenen te leggen. Daarvoor kon hij wel rekenen op een machtige partner, die ook aandeelhouder is van zijn beleggingsmaatschappij: het grootste Amerikaanse pensioenfonds Calpers. Knight had het bij Royal Dutch/Shell vooral gemunt op de dubbele, Brits-Nederlandse bestuursorganisatie. Dat de top van Shell hem negeerde, stoorde hem niet. Knight slaagde erin om een pak aandeelhouders achter zijn standpunt te krijgen, en de top van Shell ging uiteindelijk overstag. Sindsdien rijst de ster van Eric Knight. Ter illustratie: toen hij besloot om bekend te maken dat hij ook moeite heeft met de manier waarop het Franse nutsconcern Suez wordt bestuurd, was de Britse zakenkrant The Financial Times de eerste die het nieuws uitbracht. Zijn Electrabel en Suez inderdaad veel meer waard dan ze zelf laten zien? Een rondvraag bij Belgische analisten leert dat de meningen daarover sterk uiteenlopen. Een van hen, Steven De Proost van beursmakelaar Delta Lloyd, zit volledig op de lijn van Knight. Hij deelt de mening van Eric Knight over de verborgen waarde bij Electrabel. Hij is al maanden heel ,,bullish'' over de koersevolutie van Electrabel. Wie de analistenrapporten van De Proost over Electrabel naast de standpunten van Knight legt, ziet overigens grote parallellen. De Proost kent Knight niet, maar hij heeft wel vastgesteld dat zijn Electrabel-rapporten geregeld worden opgevraagd. Maar ook De Proost was verrast toen Eric Knight op de proppen kwam met de ,,900 miljoen holdingkosten'' bij Suez. Waarom is de beursanalist van Delta Lloyd zo positief gestemd over Electrabel? Omdat Electrabel, ondanks de vrijmaking van de elektriciteitsmarkt, een grote winstmachine is gebleven. Net als Knight vindt De Proost dat Electrabel de winst drukt door jaar na jaar belangrijke financiële voorzieningen of provisies aan te leggen, onder meer om de mogelijke negatieve effecten van de liberalisering van de stroommarkt - zoals de aanpassing van IT-systemen en herstructureringen - in te dekken. De financiële toestand van Electrabel is zelfs zo florissant dat het een lening van 1,2 miljard euro kon verstrekken aan het financieel minder welstellende moederbedrijf Suez. Electrabel zal de komende maanden ook heel wat geld in kas krijgen. Electrabel en de publieke stroomproducent SPE moeten 30 procent van de aandelen van het hoogpanningsbedrijf Elia verkopen. Dat gebeurt via een beursgang van Elia. Tegelijkertijd zijn de Vlaamse gemeenten en Electrabel bezig om hun belangen in een aantal distributie-intercommunales uit elkaar te halen. Van oudsher deelden ze de inkomsten van deze intercommunales. De overheid legde op dat de gemeenten hun belang in de distributiemaatschappijen moeten verhogen, terwijl de verkoop van elektriciteit afgesplitst moest worden. Electrabel en de gemeenten spraken af die operatie door te voeren via een ruil. Maar daardoor zal een groter deel van de opbrengst van de elektriciteitsverkoop in Vlaanderen bij Electrabel terechtkomen. Electrabel heeft ook in Frankrijk nog een appeltje voor de dorst. Toen het de voorbije jaren met CNR en Shem twee Franse waterkrachtbedrijven gedeeltelijk inpalmde, bedong het opties op een volledige overname tegen de oorspronkelijke prijs per aandeel. Dat lijkt een gouden zaak te worden, omdat Electrabel nu veel meer winst kan maken op de verkoop van hydro-elektriciteit. Per megawattuur kost waterkracht zo'n 23 euro. Sedert de overname is de prijs op de Europese elektriciteitsbeurzen sterk gestegen. Het ziet er meer en meer naar uit dat Electrabel de twee Franse waterkrachtbedrijven voor een prikje heeft gekocht. De Belgische elektriciteitsproducent profiteert nog op een andere manier van de almaar duurder wordende elektriciteit in Europa. Electrabel produceert ruim voldoende stroom om de eigen klanten te bevoorraden. Maar heel Europa stevent af op een productietekort, en dat gebrek aan capaciteit zal de stroomprijs doen stijgen. Electrabel is door zijn productieoverschot perfect geplaatst om te profiteren van de stijgende elektriciteitsprijzen. Waarom staan andere analisten veel kritischer tegenover de berekeningen van Knight? Dat is in de eerste plaats zeker te wijten aan de fameuze ,,900 miljoen euro'' die Suez zou uitgeven ,,om zijn hoofdkwartieren in stand te houden''. Een enorm bedrag vergeleken met de beurswaarde van de Franse nutsgroep, die rond de 19 miljard euro schommelt. Suez heeft een zwaar hoofd. Dat is te wijten aan de talrijke reorganisaties en fusies van de voorbije vijftien jaar die het probeert te verteren. Er was de fusie met de Franse watergroep Lyonnaise des Eaux, de herstructurering en volledige overname van de Generale Maatschappij van België en de energiegroep Tractebel. De samenbundeling van al die hoofdkwartieren is tot nog toe beperkt gebleven tot het stelselmatig uitbreiden van de gelederen van het hoofdkwartier, luidt de kritiek. Eric Knight is de eerste die zich aan een berekening van de holdingkosten heeft gewaagd. Maar de uitkomst stuit op nogal wat ongeloof. De opmerkingen hierover in financiële kringen gaan van een ,,belachelijk hoog bedrag'' tot ,,onrealistisch, als je het in verhouding ziet tot de beurswaarde van de onderneming'' en ,,simplistisch''. Maar waarover wel eensgezindheid bestaat, is dat Knight de druk verhoogd heeft op de topman van Suez, Gerard Mestrallet, om eindelijk duidelijkheid te verschaffen over de kostprijs van al de holdingactiviteiten. Wat vinden analisten van de ,,verborgen waarde'' van Electrabel? Electrabel en Suez doorlichten vereist meer dan een rist financiële berekeningen maken, luidt het. Bij KBC Securities is te horen dat een belangrijk deel van de provisies niet als ,,waarde'' gezien mag worden. Analist Philippe Rochez verwijst naar de provisies voor pensioenen en vooral voor de nucleaire ontmanteling en de nabehandeling van de kernbrandstoffen. Dat zijn geen waarden, maar verplichtingen of schulden voor het bedrijf, stelt hij. De nucleaire ontmanteling is een wettelijke verplichting. Het geld zit bovendien niet bij Electrabel, maar bij het dochterbedrijf Synatom. En de Belgische staat heeft, via een gouden aandeel in Synatom, een grote zeggingskracht over de toekomst van het nucleaire spaarpotje. Bij de berekening of Electrabel al dan niet goedkoop gewaardeerd is, maakt het al dan niet meetellen van de nucleaire voorzieningen een groot verschil, zegt Rochez. Knight zou ook te weinig aandacht hebben voor de grote verwevenheid tussen de activiteiten van Suez en de politiek. De grote sterkte van Suez zijn de langetermijncontracten voor watervoorziening met honderden Franse gemeenten. De waarde van die contracten is natuurlijk perfect te berekenen, maar ze hangt evengoed af van de strategie die de Franse overheid voert wat de controle over de watervoorziening betreft. Waarom blijft de koers van Electrabel dan stijgen? Volgens Steven De Proost van Delta Lloyd is de koersstijging het gevolg van de bewustwording bij de beleggers dat veel waarde nog niet is verrekend in de koers. KBC-analist Philippe Rochez ziet de oorzaak voor de koersstijging in een combinatie van speculatie over een overname van Electrabel door Suez, de stijging van de elektriciteitsprijzen en de lage interestvoeten waardoor het bijna gegarandeerde dividendrendement van Electrabel voor grote beleggers een zeer goed alternatief is geworden. Knight zegt dat de koers van Electrabel, inclusief de verborgen waarden, gerust 400 euro per aandeel kan halen. Rochez zegt dat een onafhankelijk Electrabel misschien dat koersdoel kan halen. Maar dat is volgens hem zo omdat een verzelfstandigd Belgisch elektriciteitsbedrijf een zeer aantrekkelijke prooi zou zijn voor grote Europese energiegroepen. Wie heeft de beste papieren in handen: Mestrallet of Knight? De verwachting is dat Knight zich vooral zal richten op de aandeelhouders van Suez. De grootste is de Belgische holding Groep Brussel Lambert van de Waalse financier Albert Frère. Die zwijgt in alle talen. Het ligt voor de hand dat hij zijn steun niet kan betuigen aan Knight, maar ook Mestrallet moet het voorlopig stellen zonder officiële steunbetuiging van Frère. Gerard Mestrallet verklaarde bovendien onlangs dat ongeveer een jaar geleden ,,zonder enig taboe'' de verschillende toekomstscenario's voor Suez werden bestudeerd. Waaruit de aandeelhouders kunnen opmaken dat zelfs de bestuurders van Suez zelf het nog niet zo dom vonden om een splitsing van Suez en Electrabel te overwegen.