Fortis trekt als eerste aan handrem
De persconferentie van Fortis werd gisteren druk bijgewoond maar was al bij al een vrij makke bedoening. Nochtans zorgden de vragen er af en toe voor dat er bezorgde trekjes op het gezicht van communicatiedirecteur Wilfried Remans te lezen stonden.

Waarom er twee topdirecteuren bedankt werden? Wat de nieuwe ceo Verwilst als burger vond van het feit dat een investeringsfonds van Kadhafi en ander ondemocratisch kapitaal deel uitmaakten van de nieuwe Fortis-aandeelhouders? Of het gebouw van de persconferentie, de vroegere hoofdzetel van de Generale Maatschappij, eveneens de deur kon uitgaan in het kader van het 'capital relief programma'?

Of Verwilst zijn opvolger naast hem aan de tafel zat (zeg maar of bankier Filip Dierckx het wordt) en of Fortis gegeven de kwetsbare beurskoers zichzelf aan het uithuwelijken is? Slechts twee keer keek Verwilst somber. Met het gebouw van de vroegere oude dame, de Generale Maatschappij, kon hij nog lachen. 'We mogen er nog tot vanavond in blijven', grapte hij. Het was de enige grap op een persconferentie die in het teken stond van een groep die sinds de noodkapitaalverhoging van 26juni onder vuur ligt van zijn aandeelhouders. De vraag over een mogelijke overname van Fortis, veegde hij van tafel.

Het wedervaren van Fortis is in belangrijke mate het gevolg van het overnemen van een deel van ABN Amro zonder dat de groep de financiering klaar had. Toch blijkt uit de kwartaalcijfers van Fortis nog een bijkomende realiteit.

De goede tijden in de banksector zijn voor geruime tijd achter de rug. De afgelopen vier jaar konden banken profiteren van historisch lage verliezen op de kredietportefeuille als gevolg van een goede economische conjunctuur.

Vandaag is onzekerheid troef in de banksector. Kostencontrole maakt er opnieuw opgang. Fortis spreekt in zijn halfjaarbericht herhaaldelijk over een personeelsstop, zij het dat die sinds kort versoepeld werd. Voor tal van functies zijn er zelfs vacatures die moeilijk ingevuld raken. In de eerste helft van 2008 verlieten omgerekend 3.800 voltijdse medewerkers Fortis terwijl er slechts 3.100 in dienst werden genomen. Fortis spreekt over een gelijkaardig ritme als in de eerste helft van vorig jaar.

In het bankbedrijf is het dankzij kostenbesparende maatregelen die sinds begin dit jaar worden genomen dat de lastengroep beperkt bleef tot 4% op jaarbasis. Exclusief de integratiekosten van ABN Amro lagen de lasten zelfs 1% lager dan vorig jaar.

'De commerciële activiteit op peil houden en verdere kostenbesparende maatregelen doorvoeren', luidde het devies van Verwilst gisteren.

Het kapitaalplan van 26juni zou volledig uitgevoerd worden. Daarin kon wel sprake zijn van enkele bijsturingen. 3,1 miljard van het meer dan 8miljard grote plan is al uitgevoerd. Uit de toelichting blijkt dat het noodplan een noodzakelijke buffer was om tegenslagen op te vangen.

In het bankbedrijf, dat de winst in het tweede kwartaal met 36% zag dalen tot 465 miljoen euro, zorgen de hogere rentecurve (hogere korte en lange rente) en de hogere rentevergoeding voor de internetspaarders voor bijkomende druk op de klassieke rentewinst. Iets hogere marges op woonkredieten zullen dat lichtjes compenseren, zei hoofdbankier Filip Dierckx in de marge van de persconferentie.

Het tweede kwartaal toonde per saldo in winsttermen weinig verschil tegenover het eerste kwartaal van dit jaar voor Fortis doordat de technische resultaten van het verzekeringsbedrijf sterk herstelden. In de verzekeringstak steeg de kwartaalwinst met 93% tot 423 miljoen doordat de kredietcrisis er in het tweede kwartaal nauwelijks sporen naliet.

De 830 miljoen euro groepswinst in het tweede kwartaal lag 3% hoger dan de 808 miljoen in het eerste kwartaal.

Het rendement op eigen vermogen zakte in die periode met 11% tot 12,48%. De halfjaarwinst lag 41% lager op 1.638 miljoen na een 43% lagere nettowinst in het bankbedrijf. De bijdrage van ABN Amro was na verrekening van alle kosten 115 miljoen euro negatief.

De gestructureerde kredietportefeuille van Fortis ten slotte, heeft nog een restwaarde van 41,7 miljard, een daling van 6,5 miljard in de eerste jaarhelft. Er waren voor 722 miljoen euro extra waardeverminderingen.

Het netto effect na belasting kwam uit op 591 miljoen. Sommige obligaties zijn nu al voor 74% afgeschreven. Fortis heeft ten slotte zijn aandelenportefeuille afgedekt. In maart 2003 luidde eenzelfde maatregel beursherstel in.