'Fortis is cruciaal voor het bankenconsortium'
Jean-Paul Votron ziet geen graten in de lage beurskoers van Fortis, die sinds begin dit jaar met 8procent daalde. 'Dat is logisch. De impact van de geplande kapitaalverhoging zit al maanden in de aandelenkoers verwerkt. Ik had niets anders verwacht.'Ivan Foto: © ivan put
Fortis is vandaag een van de hoofdspelers in de grootste overnamethriller ooit in de financiële geschiedenis. Hoeveel mensen werken op dit moment voor u op dit complexe dossier, advocaten inbegrepen?

'Intern is dat heel beperkt. Misschien veertig mensen op een totaal van 60.000 medewerkers, want de eerste taak van Fortis is zijn eigen klanten te bedienen. Maar die veertig zijn er natuurlijk wel dag en nacht mee bezig. En extern werken er ook advocaten, zakenbankiers en een pr-bureau aan het dossier. Maar ook daar moet u zich geen grote getallen bij voorstellen. Het gaat ruw geschat om een paar tientallen mensen, grotendeels specialisten.'

Wat kost zo'n operatie? ABN Amro voorziet in ruim 100 miljoen euro aan commissies aan zakenbanken.

'Niemand werkt gratis natuurlijk. Maar eerlijk, een getal kan ik daar vandaag niet op plakken. Wat ik u wel kan vertellen, is dat een flink deel van de bezoldiging bestaat uit zogenaamde success fees, wat betekent dat er pas betaald wordt als er een resultaat is.'

In de wetenschap dat Nederland een zeer concurrentiële markt is met lage winst- en groeimarges, waarom doet Fortis mogelijk een gouden zaak met de overname van ABNAmro Nederland?

'Laten we niet vergeten dat ook België een zeer concurrentiële markt is. In beide landen hebben we getoond dat we in zo'n omgeving ook waarde kunnen creëren. Hoe we dat doen? Allereerst door op de vaste kosten te letten. Het is evident dat als we onze beide bedrijven kunnen samenvoegen in de Benelux ons klantenbestand zal groeien van vijf miljoen naar tien miljoen klanten. Dat betekent dat we al onze vaste kosten -en dat zijn er nogal wat- kunnen spreiden over dubbel zoveel klanten.'

Dus ABN Amro is een unieke kans voor een bank die werkt in relatief kleine thuismarkten als België, Nederland en Luxemburg?

'Precies. Als je een grote bank bent in Frankrijk en Duitsland is het veel gemakkelijker om een grote klantenbasis op te bouwen. Wij beschouwen de Benelux als onze thuismarkt. Groter worden in Nederland om kosten te kunnen spreiden over meer klanten, is dan helemaal niet dom. Bovendien zijn er ook veel synergieën mogelijk op het vlak van marketing, communicatie en productontwikkeling. Fortis heeft er alle baat bij om deze investeringen over een groter geheel te kunnen spreiden.'

Ook de wereldwijde vermogensbeheeractiviteiten en de private bank van ABN Amro zijn op papier erg aantrekkelijk voor Fortis. Het zorgt voor de nodige schaalgrootte in het buitenland.

'Dat klopt. Door de overname zullen we sterker worden in het buitenland. En dit via de drie ABNAmro-onderdelen. In de activiteiten in Nederland zit namelijk ook een deel commercial banking (handelsfinanciering en dienstverlening aan kmo's, red). Dat gaan we koppelen aan onze businesscentra in Europa -dat worden er dan in totaal 145- zodat ook de ondernemersklant van ABN Amro daar terechtkan. En als je kijkt naar vermogensbeheer en private banking, stel je vast dat Fortis en ABN Amro vaak actief zijn in dezelfde landen. Zwitserland en Azië bijvoorbeeld, maar ook in grote buurlanden als Frankrijk en Duitsland. Dat schept groeikansen.'

Maar zal dit volstaan om de beoogde 30procent van de inkomsten buiten de Benelux te boeken?

'ABN Amro verandert niets aan dit streefdoel. Maar ik geef toe, ook met ABNAmro valt er nog een weg te gaan.'

In hoeverre spelen persoonlijke vetes tussen de toplui van beide bedrijven in dit verhaal een rol? Want na de mislukte overnamepoging van ABNAmro op de Generale Bank, zijn de rollen nu omgekeerd. Is dit nu de zoete weerwraak?

(wikt zijn woorden) 'Ik heb dat ook gelezen. Maar dit heeft niets te maken met persoonlijke gevoelens. Iedereen die voorzitter Maurice Lippens en mijzelf kent, weet dat wij enkel oog hebben voor de toekomst van Fortis. Dit is een ambitieus plan om samen met ABNAmro een van de grootste spelers in Europa te bouwen, niets meer en niets minder.'

De publieke opinie bij onze noorderburen stond lange tijd erg vijandig tegenover een overname van het trotse ABNAmro door het 'kleine' Fortis. En dat terwijl Fortis toch deels een Nederlandse groep is. Hoe verklaart u dat?

'Wel, dat is sterk veranderd, zeker de jongste maanden heeft de publieke opinie daar een bocht genomen. In het begin -en dat begrijp ik- was een fusie met Barclays dé deal voor de Nederlanders. Maar nu wordt ook Fortis aangezien als een aantrekkelijke partij voor ABN Amro. Samen hebben wij enorme groeimogelijkheden, dus een overname door het consortium is voor Nederland helemaal geen slecht nieuws.'

Iets anders dan. Waarom koos Fortis voor een kapitaalverhoging en bijvoorbeeld niet voor een mix tussen cash en aandelen om zijn deel van de overname te financieren?

'We hebben alle modellen bekeken en ook onderzocht wat acceptabel was voor de markt. De uiteindelijke keuze heeft te maken met de toezichthouders, die bepaalde eisen stelden aan onze kapitaalstructuur. Ondertussen hebben we het bedrag van de geplande kapitaalverhoging kunnen terugschroeven van 15 naar 13miljard euro. En dit via een de uitgifte van een achtergestelde lening van 2miljard euro, die onlangs plaatsvond.'

De rest van de financiering komt deels uit de verkoop van activa. Het belang in de Spaanse joint venture CaiFor is al de deur uit, wat staat er nog allemaal op het verkooplijstje?

'Alleszins geen onderdelen van Fortis zelf. De verkoop van activa bestaat uit drie delen, elk goed voor ongeveer een derde van de verwachte opbrengst van 5-8 miljard euro. Ten eerste is er wat wij omschrijven als 'het optimaliseren van de balans', bijvoorbeeld via effectisering van woonkredieten. Daarnaast plannen wij de verkoop een aantal niet-strategische belangen, zoals onlangs CaiFor. Ten derde is er de opbrengst uit 'de romp' van ABN Amro, dat zijn de onderdelen waar niemand van de consortiumpartners in geïnteresseerd is. Een voorbeeld daarvan is Saudi Holland Bank.'

Het duurt drie jaar vooraleer de groei van een eventuele fusiebank op kruissnelheid komt. Tot die tijd zien de aandeelhouders hun winst per aandeel verwateren door de kapitaalverhoging. Voorziet Fortis tussentijds in hogere interimdividenden?

'Dat zou ik vandaag niet kunnen zeggen. Ik denk dat dit een discussiepunt zal zijn naarmate de operatie de komende jaren concreter wordt. Wat ik wel kan beloven, is dat de overname van ABNAmro voldoende extra waarde zal creëren en de groei van het bedrijf zal versnellen, net zoals elke andere overname van Fortis.'

Maar in het begin zie je natuurlijk wel het effect van meer aandelen die op de markt komen.

(knikt) 'Dat zie je nu al in onze aandelenkoers van de jongste maanden. Daarin zit de impact van de geplande kapitaalverhoging nu al verwerkt.'

Sinds begin dit jaar is de aandelenkoers van Fortis met 8procent gezakt...

(onderbreekt) 'Maar dat is ook logisch. Ik had niets anders verwacht. In het andere geval zou ik het zelf niet meer begrijpen.'

Ondertussen wil rivaal Barclays 20miljoen euro investeren in de Universiteit van Amsterdam, maar enkel als het ABNAmro mag overnemen. Is dat geen ongeoorloofde beïnvloeding? Het doet denken aan compensatie-orders bij de bestelling van oorlogsmaterieel.

'Mijn oordeel daarover is duidelijk. Ook wij zijn al heel lang actief in Nederland en investeren er als bedrijf veel in de maatschappij, onder meer via Fortis Foundation (een vehikel voor liefdadigheidswerk, red). Maar wij plakken daar geen cijfers op. Dat is een normale taak van een bedrijf. Ik denk dat Barclays beter zou communiceren over wat het precies met de mensen bij ABN Amro zal doen, hoeveel banen er zullen sneuvelen en waar. Wij hebben daar wel duidelijk over gecommuniceerd.'

Toch kan dat niet verhinderen dat Fortis vaak wordt omschreven als de zwakste schakel in het consortium. Want Fortis is veruit de kleinste van de drie banken en moet het meeste kapitaal ophalen. Met andere woorden, u steekt het verst uw nek uit.

(hoofdschuddend) 'Klein betekent niet dat je onbelangrijk bent. Fortis is cruciaal voor het succes van het consortium. We zijn de enige die de ervaring hebben met zakendoen in Nederland.'

Maar financieel levert Fortis toch een enorme inspanning?

'Dat is relatief. Weet u, proportioneel is deze operatie minder belangrijk dan de overname door Fortis van de Generale Bank, die destijds 11miljard euro heeft gekost. Eind 1997 had Fortis nog een marktkapitalisatie van ongeveer 15miljard euro.'

De toekomst nu. Wat als Barclays zijn bod opsmukt? Heeft het Fortis-trio dan nog ruimte om zijn bod desgevallend op te trekken?

(vastberaden) 'Voor Fortis is het bedrag wat nu op tafel ligt het juiste bedrag voor ABNAmro. Wij doen niet mee aan een opbod. En trouwens, het consortium is daar ook niet mee bezig. Ons bod is duidelijk beter en we hebben van Barclays nog geen enkel bewijs gezien dat zij hun bod financieel beter kunnen maken dan dat van het consortium.'

Maar wil dat zeggen dat u een hoger bod van het Fortis-trio nu al uitsluit, ook als er een tweede, rivaliserend consortium wel jullie bod overtreft?

'Ik kan niets uitsluiten voor het consortium, want ik kan niet spreken voor Santander of Royal Bank of Scotland. Maar dat hoeft ook niet, want dit is niet aan de orde. Er kan nog zoveel gebeuren. Het is inderdaad niet uitgesloten dat Barclays in een consortium stapt, maar dan mogen ze mij eens uitleggen waarom ze al die tijd hebben geroepen dat een consortium een slechte formule was.'

De aandeelhoudersvergadering van 6augustus is erg belangrijk voor Fortis. Barclays rekent erop dat een kwart van de aandeelhouders geen nieuwe aandelen Fortis wil hebben, waardoor het bod alsnog zou kunnen mislukken. Is dit een realistisch scenario?

'Wij hebben intensieve contacten met de aandeelhouders, zowel met de institutionele als de individuele aandeelhouders, die vaak ook klanten zijn bij ons. Zelf heb ik minstens 125 aandeelhouders gezien. En eerlijk, ik heb nog geen enkele aandeelhouder ontmoet die ons bod op ABNAmro afkeurt. Sterker nog, veel aandeelhouders zeggen mij dat ze het niet zouden begrijpen als Fortis dit niet had geprobeerd.'

En wat als het bod mislukt? Het aandeelhoudersschap is erg versnipperd. Wordt Fortis dan niet zelf kwetsbaar voor een overname?

'Niet meer of minder dan vroeger. Integendeel, zowel bij de aandeelhouders als de publieke opinie hebben wij heel veel steun ondervonden voor onze plannen. Dit heeft het beeld van Fortis in de wereld versterkt. Wij hebben honderden keren onze strategie kunnen uitleggen. Vandaag weet iedereen in de financiële wereld waar Fortis voor staat.'

www.standaard.be/abnamro