Sommige tradities worden gelukkig nog in ere gehouden. Bijvoorbeeld dat in de maand oktober de beurs crasht. Dat geeft evenwel niet elk jaar spetterend vuurwerk. De ene keer is het een gigantische ineenstorting van de aandelenkoersen, de andere keer is het maar een minikrach. Het is zoals een zonnestorm. Die woedt ook niet altijd met evenveel kracht. Voorzichtigheid is geboden, want de maand is nog niet helemaal om. Maar het ziet er naar uit dat de beurscrisis dit jaar alleen lokale schade heeft aangericht. In Moskou en omstreken.

De gebeurtenis kreeg acht lijntjes op de voorpagina van deze krant. Dat de beurs van Moskou maandag met tien procent was gekelderd. Een aandelenmarkt die met tien procent zakt, is bijna een non-event. Aan zulke schommelingen zijn we inmiddels wel gewend. Maar dat er nu zelfs in Rusland al aandelen worden verhandeld, is wel nieuws. Het maakt duidelijk dat het kapitalisme daar welig bloeit op de ruïnes van het communisme.

De oorzaak van de beurskrach in Moskou was de arrestatie van een zekere Michail Chodorkovski. De man staat aan het hoofd van de oliemaatschappij Yukos. Dat is zowat de belangrijkste onderneming in Rusland, met een zwaar gewicht in de lokale beursindex. Vergelijk het met het belang van Fortis in de Bel-20. Chodorkovski, die ook de grootste rijkaard is in het voormalige tsarenrijk, wordt verdacht van belastingfraude.

De arrestatie is een manoeuvre van president Vladimir Poetin, die jaloers is op het succes van Chodorkovski, luidt het. Dat Poetin geen engeltje is, daar twijfel ik niet aan. Maar of Michail Chodorkovski een rein zieltje heeft? Kan je door hard en eerlijk werken in acht jaar acht miljard dollar verdienen?

De krachtmeting in Moskou gaat niet tussen Poetin en Chodorkovski. Het is een machtsstrijd tussen politiek en economie. De president tegen de machtigste zakenman.

In het westen is die krachtmeting al lang beslecht. De economie heeft er het pleit gewonnen. Maar in Moskou geven de apparatsjiks het niet zo vlug op. Ze vechten nog voor het primaat van de politiek op de economie. Het heeft wellicht te maken met de heimwee naar vroeger: ze herinneren zich vast nog de tijd dat de economie tot in de kleinste details gepland werd door de bestuurders in het Kremlin.

Bij de confrontatie die in Moskou bezig is tussen politiek en economie zet elk kamp zijn strafste wapens in. Poetin schakelt de federale veiligheidsdienst in om zijn tegenstander Chodorkovski achter de tralies te zetten. Die slaat terug met centen: Yukos heeft in allerijl beslist een dividend uit te keren van 2 miljard dollar. Een record in Rusland. En het gaat slechts om een interimdividend!

Op die manier probeert Chodorkovski de aandeelhouders voor zijn zaak te mobiliseren en een revolte te ontketenen. Alle winst voor de aandeelhouders! Zelf wordt hij er ook niet slechter van. Want de Yukos-topman bezit 36 procent van de aandelen en ontvangt bijgevolg een cheque van 730 miljoen euro. Kan van pas komen, als hij wat hand- en spandiensten wil kopen.

Wie zal zegevieren, de politiek of de economie, valt moeilijk te voorspellen. Maar gezien de ervaringen in de andere landen is de kans groot dat de economie de bovenhand zal halen.

Maar dit kan misschien een troost zijn voor de verliezers: economische glorie is vergankelijk. Neem nu de Generale Maatschappij. Ooit had deze industriële groep, met meer dan 1.300 filialen, de echte macht in België. Er werd over geschreven, er werd tegen betoogd. Nu is het alleen nog een plaat aan een gevel in de Brusselse Koningsstraat. Een plaat die binnenkort verdwijnt. Want vandaag beslissen de aandeelhouders dat de Generale opgaat in een fusievennootschap die Suez-Tractebel wordt gedoopt.

Karl Marx wist het al. Het kapitalisme draagt de kiemen van zijn eigen ondergang in zich. De politici moeten gewoon geduldig wachten.