Een waslijst van bedrijven staat te dringen om naar de beurs te trekken. ,,Je hebt zowel de dossiers van eind vorig jaar die in extremis uitgesteld werden, als nieuwe dossiers in voorbereiding. Dat betekent dat het al heel vroeg op het jaar druk wordt'', zeggen bankiers. IBA lijkt de spits te zullen afbijten.

,,Belgische bedrijven hebben definitief de weg gevonden naar de beurs. Die trend is verworven'', zegt Marc Janssens, directeur van het Brusselse beurshuis Petercam. 2000 belooft druk te worden en zal vroeger starten dan in 1999.

Toch zitten heel wat beleggers met vragen nu blijkt dat zo'n 17 van de 24 bedrijven (inclusief vastgoedbevaks) die dit jaar naar de beurs trokken, in het rood noteren. Sommige van de grootste brokkenmakers kwamen al vroeg op het jaar naar de markt. Zoals Thema Vision (70 procent in het rood), Punch International (47 procent verlies) en Fountain (45 procent verlies). Alleen Ubizen (ex-Netvision), een beursgang waarvan het particuliere luik gereserveerd werd voor klanten van KBC, zorgde vroeg op het jaar voor stevige winsten.

,,Begin 1999 heerste er euforie als gevolg van de uitstekende prestatie die Brussel in 1998 had neergezet.

In dat klimaat kwamen sommige bedrijven naar de beurs die onvoldoende beursrijp waren of te ambitieus geprijsd'', zegt Marc Janssens.

Sommige bedrijven profiteerden ook van een tijdelijk microklimaat waarin de Belgische aandelen leken te opereren. Kleine tot middelgrote Belgische kmo's, met het etiket 'groeibedrijf', noteerden in de eerste jaarhelft veel duurder dan vergelijkbare bedrijven in het buitenland. Die tijdelijke zeepbel is inmiddels verdwenen.

Bankiers hebben er ondertussen bijna een half jaar bezinning op zitten. Door het verzuurd klimaat, vonden er in België in de tweede jaarhelft nog nauwelijks beursintroducties plaats, waardoor bankiers en andere financiële tussenpersonen de facto een lesje geleerd kregen.

Zelfs een zogenaamde value stock -- een klassiek bedrijf -- als vatenhandel Blagden, die in oktober tegen een matige koers-winstverhouding naar de markt wou komen, werd in extremis afgevoerd. Gevreesd wordt dat de aandeelhouders nu een ,,alternatieve oplossing'' zullen zoeken, wat de verkoop van het bedrijf aan een buitenlandse groep kan betekenen.

,,Kwaliteit wordt dit jaar belangrijker'', zegt Bertrand Soenen van de afdeling zakenbankieren van de BBL. ,,Dan praat je niet enkel over de kwaliteit van het management en het bedrijf maar ook over de omvang van de verrichting en dus de liquiditeit van de aandelen.''

Verschillende kleine bedrijfjes schreeuwen nu al van de daken dat ze binnen één tot twee jaar naar de beurs willen, maar die zouden teleurgesteld kunnen worden. ,,Bankiers moeten een bedrijf durven zeggen dat het nog niet klaar is voor de beurs en een tussenoplossing aanraden zoals een brugfinanciering'', meent Soenen.

Paul Lippevelt, analist bij Fortis Bank, spreekt over de realiteit van de nieuwe (institutionele) belegger. Die investeert in functie van sectoren in plaats van landen, zoals vroeger, en wil liquide aandelen. Dat betekent dat de institutionele belegger grote pakketten van één aandeel wil kunnen kopen of verkopen zonder dat de koers ontwricht wordt.

Afgelopen jaar bouwde die nieuwe belegger zijn portefeuille Belgische aandelen af ten voordele van buitenlandse aandelen met een voorkeur voor technologische aandelen. En als het maar voldoende sexy was, mocht het nog een klein aandeel zijn, maar de timing moest wel goed zitten. Zo werd VMS-Keytrade een succes, terwijl het internetaandeel Bricsnet veeleer teleurstelde.

Lippevelt meent dat de afbouw van Belgische aandelen al grotendeels achter de rug is, maar ziet aan de einder een nieuwe hindernis. Belgische pensioenfondsen worden door de wet verplicht minstens 30 procent van de schijf die ze in aandelen mogen stoppen, te investeren in Belgische aandelen. Die bepaling is strijdig met de Europese regelgeving. Als België straks veroordeeld wordt door het Europese hof van Justitie, zal er daardoor opnieuw verkoopdruk optreden.

Het is onduidelijk wanneer het Hof, dat al een procedure heeft ingezet, uitspraak zal doen. ,,Je mag verwachten dat de pensioenfondsen zullen anticiperen door nieuwe premies niet in Belgische aandelen te investeren'', meent Lippevelt.

Bertrand Soenen (BBL) verwacht dat 2000 een sterke start neemt. ,,De Belgische beurs presteerde afgelopen jaar slecht en heeft een achterstand opgebouwd. Als die ingehaald wordt, ziet het er goed uit. Terzelfder tijd heb je heel wat bedrijven die klaarstaan om de markt aan te spreken. Je hebt de nieuwe dossiers in voorbereiding en een rist bedrijven die al klaar zijn sinds vorig najaar.''

De bedrijven die al een prospectus hadden klaarliggen, hebben er belang bij zo snel mogelijk naar de markt te komen. Hoe langer ze wachten, hoe groter het deel van het werk dat opnieuw moet gebeuren. Het belangrijkste probleem is dat beleggers al de resultaten van het hele jaar willen kennen en niet tevreden zullen zijn met bijvoorbeeld halfjaarcijfers uit 1999. 'Geauditeerde' cijfers vragen nog meer tijd.

,,Er is een tussenoplossing voor kapitaalverhogingen'', zegt Soenen. ,,Bedrijven die al een mooie track record op de beurs hebben, kunnen al vroeg op het jaar de markt aanspreken voor een kapitaalverhoging door bijvoorbeeld een zo nauwkeurig mogelijke schatting te geven van de resultaten over 1999. Als later dan de definitieve cijfers gepresenteerd worden, zal de markt uiteraard streng toekijken'', meent Soenen.

Het lijkt evident dat de Waalse technologietrots IBA op dit recept zal terugvallen. IBA stelde in november een geplande kapitaalverhoging van 7 miljard frank uit vanwege het ongunstige beursklimaat, dat nauwelijks een week na de beslissing opklaarde. Ook Ubizen stelde een kapitaalverhoging van ongeveer 3 miljard frank uit, maar organiseerde later een beperkte privéplaatsing, een verkoopronde van aandelen voor een beperkt aantal grotere beleggers.

Dat betekent dat Ubizen meer tijd heeft dan IBA om de uitgestelde kapitaalverhoging door te voeren. Volgens specialisten gaat IBA al op 18 januari 2000 opnieuw de markt aanspreken en wordt het daarmee de eerste kapitaalverrichting van 2000.

Voor andere dossiers die uitgesteld werden, zoals het informatietechnologiebedrijf (IT-bedrijf) Arinso, vatenhandel Blagden, IT-bedrijf Arianne II, elektroketen Krëfel en ontspanningsgroep Music Hall, is het afwachten in welke mate de plannen ondertussen veranderd zijn.

Sommige van deze bedrijven staan niet langer te dringen om naar de beurs te trekken. Dat is ook het geval voor de geplande kapitaalverhoging van Mobistar, die een alternatieve oplossing zou krijgen. Global Graphics daarentegen is wel nog kandidaat voor een kapitaalverhoging, net zoals Pieters Visbedrijf dat nog steeds beursplannen heeft.

Verschillende andere bedrijven bereiden in stilte hun beursgang voor. Daar zitten ook enkele grotere ondernemingen met klinkende namen tussen, die normaal op een vrij ruime belangstelling van institutionele beleggers moeten kunnen rekenen. Belgische particuliere beleggers hebben sowieso nog interesse in Belgische aandelen, alhoewel ook steeds meer van hen de stap naar het buitenland doen.

De enige bron van onrust is de ontwikkeling van de lange rente. De Amerikaanse beurs voor groeibedrijven Nasdaq verpulverde de jongste maanden het ene record na het andere, terwijl elders, bijvoorbeeld in Duitsland, de beursindex op korte termijn zo fel steeg, dat een terugval haast onvermijdelijk is.

De recente combinatie van een stijgende rente en een stijgende Nasdaq, is volgens analisten niet houdbaar. Voorlopig mikken de meeste bemiddelaars op de eerste maanden van 2000 voor beursverrichtingen. Maar zoals Lippevelt gisteren opmerkte. ,,De jongste twee jaren bleken de meeste macro-economische vooruitzichten niet te kloppen.''