BRUSSEL -- Als je weet dat de wereldwijde activiteit in fusies en overnames het voorbije jaar goed was voor meer dan 130.000 miljard frank, dan hoeft het niet te verbazen dat er onder al die mega-deals ook veel mislukkingen zitten. Twee Amerikaanse auteurs stelden een top-tien op van de grootste bloopers .

De top-tien is afkomstig van de bedrijfsconsultants Mark Clemente en David Greenspan, de auteurs van het boek Winning at Mergers and Acquisitions. Dit zijn de overeenkomsten van 1999 die zij omschrijven als ,,de grootste bedreigingen voor de aandeelhouders'':

  • 1. AOL/Netscape: Netscape werd in april overgenomen door het Amerikaanse internetdienstenbedrijf America Online (AOL), een operatie waarvoor de aandeelhouders 4 miljard dollar moesten ophoesten. Het kroonjuweel bij uitstek van Netscape is diens webbrowser. Maar de standaard-browser die de AOL-gebruikers tot vandaag aangeboden krijgen, is nog altijd de Internet Explorer van Microsoft. Het aandeel van AOL deed het slecht, terwijl de koers van Microsoft met 40 % steeg.
  • 2. @Home/Excite: @Home, de belangrijkste Amerikaanse aanbieder van breedbandtechnologie voor het Internet, nam tegen een topkoers het bedrijf Excite over, een belangrijke portaalsite annex zoekmachine met ruim 15 miljoen gebruikers. Sindsdien zakte de koers van het fusie-aandeel Excite@Home al met de helft. AT&T, de belangrijkste aandeelhouder, is intussen van plan om zijn eigen kabelnetwerk over twee jaar te openen voor de concurrentie.
  • 3. Disney/Infoseek: Infoseek, een andere portaalsite met 14 miljoen bezoekers, werd in juni 1998 voor 43 % opgekocht door de ,,traditionele'' entertainmentgroep Disney. Toen Disney afgelopen voorjaar besloot dat het ook de rest van de aandelen wilde binnenhalen, stapte het topmanagement van Infoseek massaal op. Het aandeel van Infoseek dook 60 % omlaag en is sindsdien niet meer dan een bleke kopie van het -- ook al niet spetterende -- Disney-aandeel.
  • 4. BNP/Paribas: Frankrijk maakte kennis met het ,,casino-kapitalisme'' in de vorm van een vijandig overnamebod van de bank BNP op Société Générale en Paribas. Na een bitse strijd hield BNP alleen die laatste over, en een flinke kater: hele drommen managers van Paribas -- waarvan ruim de helft van de aandelenanalisten -- verlaten de bank, waardoor BNP er niet in slaagt om op de bloeiende Europese beurzen marktaandeel te winnen.
  • 5. Tyco International: Het management van de gediversifieerde groep Tyco pronkte lange tijd met mooie groeicijfers dankzij zijn agressieve overnamemachine. Maar de jongste tijd is er sprake van fraude en creatieve boekhouding. Het aandeel zakte al met meer dan 40 %.
  • 6. Deutsche Telekom: De Duitse telecomgigant verbaasde dit jaar vriend en vijand met een eigenzinnige Europese overnamepolitiek. De geplande overname van Telecom Italia ging in mei echter de mist in. France Telecom, tot dan toe een partner van Deutsche Telekom, voelde zich gepasseerd en sloeg terug met de overname van de Duitse mobilofoniegroep E-Plus. Vervolgens bood het Britse Vodafone op de Duitse nummer twee, Mannesmann. Deutsche Telekom staat erbij en kijkt ernaar.
  • 7. American Home Products/Warner Lambert: deze farmafusie wordt zwaar bedreigd door een overnamebod van Pfizer op Warner Lambert. Als Pfizer zijn zin krijgt, bijt American Home Products voor de derde keer in het zand: ook vroegere fusies met SmithKline Beecham en Monsanto mislukten al.
  • 8. Aetna US Healthcare: deze Amerikaanse verzekeraar werd groot dankzij een gerichte overnamepolitiek. Maar macht corrumpeert: er lopen tal van rechtszaken tegen het bedrijf voor misleiding van consumenten en het onder druk zetten van leveranciers. Het aandeel verloor 40 % in zes maanden.
  • 9. AutoNation: dit bedrijf slokte massaal autoverdelers, garagisten en autoverhuurders op en wilde zo uitgroeien tot een universeel autobedrijf dat de automobilist ,,van in de wieg tot in het graf'' kon bedienen. Het plan om afgedankte huurauto's op de tweedehandsmarkt te verkopen, viel echter in het water: de Amerikanen blijken vooral geïnteresseerd in nieuwe wagens. AutoNation moet nu 23 vestigingen sluiten en 1.800 werknemers afdanken.
  • 10. Bank One: deze Amerikaanse bank betaalde in '97 en '98 26 miljard dollar voor de kredietkaartmaatschappij First USA en de bank First Chicago NBD. Vandaag zit First USA zwaar in het rood, verlaten topfiguren het bedrijf door interne conflicten en neemt het aantal klachten van klanten hand over hand toe. Nu de koers van Bank One 50 % lager staat, is het bedrijf rijp om zelf overgenomen te worden.