BRUSSEL -- De grenzen voor ,,beschermde'' postzendingen die nog onder het nationale post-monopolie mogen vallen in de EU-lidstaten, moeten vanaf 1 januari 2003 fors omlaag. Vanaf dan zou nog maar 50 % van de postinkomsten beschermd zijn, tegenover 70 % nu.

Het voorstel dat commissaris Frits Bolkestein vandaag neerlegt bij de Commissie, had er volgens de huidige EU-richtlijn al einde vorig jaar moeten zijn, zodat de richtlijn tegen 2003 van kracht kan worden. De val van de Commissie-Santer heeft de procedure wat vertraagd, maar de limiet van 2003 blijft.

Bolkestein behoudt immers de datum van 1 januari 2003 waarop een nieuwe stap in de liberalisering van de post van kracht moet zijn. Er zijn twee belangrijke veranderingen.

Ten eerste moeten de briefpost en geadresserde reclame boven de 50 gram, of de post waarvoor een tarief betaald moet worden van maximaal 2,5 keer het basistarief, vanaf dan volledig geliberaliseerd zijn. Alleen lichtere en goedkopere post mag dan nog onder de ,,gereserveerde dienstverlening'' -- het monopolie -- vallen. Nu ligt de limiet op 350 gram en 5 keer het basistarief.

Ten tweede moeten de uitgaande, grensoverschrijdende post en alle express-diensten, zonder prijsbeperking, tegen diezelfde datum volledig vrij zijn.

Bolkestein voegt in zijn ontwerp-richtlijn meteen een volgende etappe in de liberalisering toe. Vanaf 2007 moet die effectief zijn. De Commissie moet tegen einde 2004 voorstellen doen over de diensten die onder de volgende etappe vallen en de ministerraad moet er tegen einde 2005 een akkoord over bereiken.

Gemiddeld 70 % van de totale ontvangsten van de postbedrijven die de monopoliediensten verzekeren in de EU, mag volgens de huidige richtlijn van 1997 nog onder het monopolie vallen. De verlaging van de gewichts- en tariefgrens die Bolkestein voorstelt, slaat op 16 procent daarvan. Volgens schattingen die de commissaris in de toelichting aanhaalt, zullen die traditionele postbedrijven op middellange termijn toch nog altijd 80 tot 90 % van de geliberaliseerde diensten behouden.

Bolkestein houdt rekening met een vermindering van de werkgelegenheid met 2,5 procent door zijn voorstel. Maar hij zet daar betere werkgelegenheidsgaranties op langere termijn tegenover bij de privé- en klassieke dienstverleners samen. Hij merkt ook op dat de brieven van 50 gram een courante maat zijn in de meeste lidstaten, zodat er maar weinig technische aanpassingen nodig zullen zijn.

De verdere liberalisering van de geadresserde reclame die Bolkestein voorstelt, slaat op een van de weinige postdiensten die groeien, met gemiddeld 5 % per jaar. In zes lidstaten is die publipost overigens al volledig of gedeeltelijk geliberaliseerd.

De uitgaande grensoverschrijdende post die ook vanaf 2003 geliberaliseerd moet zijn, slaat op 3 % van de huidige gemiddelde inkomsten.

Na 2003 zou het totale pakket dat op basis van de voorstellen-Bolkestein nog onder de monopoliebescherming mag vallen, verminderen van 70 % naar om en bij de helft.