Sap
©ap
Van de Europese softwaregigant SAP werd gezegd dat hij met uitsterven bedreigd was. Maar nu de markt op een dieptepunt zit, doet het bedrijf het uitstekend.

Begin vorig jaar, toen het woord ,dotcom' nog geen scheldwoord was, was het in Silicon Valley bon ton om de spot te drijven met SAP, het grootste softwarebedrijf van Europa. Het werd omschreven als een dinosaurus die weldra een fossiel zou worden. Omdat ze te groot was had de groep niet opgemerkt dat de noden van de bedrijven die software kopen, veranderd waren. Omdat het een Duits bedrijf was en geen Californisch, had het niet tijdig het belang ingezien van het Internet en van de bloeiende internetmarkt. Een Amerikaanse concurrent zei destijds dat MBA-studenten binnen tien jaar thesissen zouden schrijven over hoe SAP uit koers was geraakt omdat het was ingeslapen tijdens de eerste internetrevolutie.

Maar vorige week, toen de Amerikaanse software-industrie nog beefde na een reeks winstwaarschuwingen, maakte SAP voor het eerste kwartaal een omzet bekend van 1,52 miljard euro, een stijging van 29 procent ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar. De nettowinst steeg tot 117 miljoen euro, wat meer dan een verdubbeling is. Het bedrijf houdt vast aan een robuuste groeiverwachting voor de volgende zes maanden in een markt die de concurrentie omschrijft als de slechtste in tien jaar.

Je kon Hasso Plattner, gedelegeerd bestuurder van SAP, dan ook niet kwalijk nemen dat hij enig leedvermaak had toen hij op zijn beurt de vroegere critici trakteerde op enkele archeologische metaforen. Aan een publiek van 9.000 klanten, analisten en journalisten, die de conferentie van de groep bijwoonden in Lissabon, toonde hij als waarschuwing een verhaal in de vorm van een korte videoclip.

In Novus Novus Economus, a history of the past wandelen vader en zoon door de monumentale gangen van een museum dat een overzicht biedt van de opkomst en het verval van de nieuwe economie. De zoon wijst naar wassen modellen van champagne drinkende 20-jarigen in zwarte pakken. De modellen maken deel uit van een scène die ,,IPO party''(feest bij beursintroductie) heet. De zoon zegt: ,,Ze zien er bijna echt uit.'' De vader antwoord: ,,Wel, ze waren ook bijna echt.''

In zijn hotelkamer brengt Plattner zijn eigen sober relaas van de internetrevolutie en geeft enkele lessen mee waarover zijn concurrenten kunnen nadenken.

,,Er heeft nooit een nieuwe economie bestaan. Het is nog altijd dezelfde economie waarin je enkel overleeft als je resultaten haalt.''

De fundamentele fout die concurrenten en analisten volgens hem hebben gemaakt is dat ze geen rekening hielden met het voordeel dat bedrijven met ervaring en omvang hebben wanneer ze software schrijven. SAP is het vierde grootste softwarebedrijf ter wereld en heeft 13.000 klanten.

Hij noemt het een misvatting dat alleen kleine structuren voldoende flexibel zijn om te beantwoorden aan de eisen van de klant die sneller dan ooit tevoren evolueren. Dat argument leek vorig jaar te kloppen toen SAP gemengde reacties kreeg op zijn nieuwe toepassingen. Het bedrijf werd in 1972 opgericht als leverancier van bedrijfsapplicaties voor de automatisering van administratieve functies. De nieuwe toepassingen van vorig jaar omvatten onder meer software voor het klantenbeheer, logistiek beheer en voor producten die met het Internet kunnen werken.

Hij beweert dat Amerikaanse concurrenten kunstmatig hun omzet verhoogden door kopers te lokken met warrants op aandelen. Iets wat destijds veelbelovend leek. Nu is dat verboden door de Securities and Exchange Commission, de Amerikaanse beurswaakhond.

,,Software is een enorme logistieke onderneming en internetsoftware is zelfs nog complexer'', zegt hij. ,,Dat is iets wat de kleine spelers volledig over het hoofd zagen toen ze codes begonnen te typen.''

Hasso Plattner is bitter over voormalige zakenpartners die SAP in de steek lieten voor ,,gespecialiseerde'' ontwikkelaars. IBM deed dat op het hoogtepunt van de internetzeepbel. Het zette een ,,dream team'' op met Ariba, dat software ontwikkelt voor virtuele marktplaatsen, en met i2, dat software maakt voor logistiek beheer.

,,IBM is onlangs maar gaan beseffen hoeveel zaken het met ons doet en hoeveel er uit het dream team komt.''

Hij geeft enkele tactische fouten toe. Zo heeft hij te veel consultants aangetrokken in de aanloop naar de catastrofe met de millenniumbug. Maar die catastrofe is niet gebeurd. Hij zegt ook dat hij er niet in geslaagd is om de sterkte van de nieuwe software van zijn groep over te brengen naar de gebruikers en naar de vijandige media.

Maar Plattner verwerpt de aantijgingen dat SAP zich te laat op het internetpad heeft begeven. Hij stelt dat vroegere producten van aartsrivaal Oracle enkel bestonden in de geesten van marketingmensen bij Oracle. De vaardigheid van die marketingmensen werd mooi gedemonstreerd door de reuzegrote spandoeken van Oracle die de SAP-gebruikers konden zien op de luchthaven van Lissabon vorige week.

Buitengewone of voorbarige beweringen van Amerikaanse softwareontwikkelaars hebben volgens hem de klanten ervan overtuigd dat het Internet voor de bedrijven een paradigma was dat je snel moest volgen en niet, zoals later bleek, een instrument om de efficiëntie en rendabiliteit te verhogen.

Hoewel hij voorstander is van de natuurlijke selectie die nu plaatsvindt via het ,,brute kapitalisme'', staat hij sceptisch tegenover de grote personeelsafvloeiingen bij i2 en Siebel, de belangrijkste leverancier van software voor klantenbeheer.

,,Je kan niet enerzijds mensen ontslaan en anderzijds de groeiverwachtingen aanhouden waar die bedrijven naar streven. Wat is het probleem met naar Wall Street te stappen en te zeggen dat je tijdelijk je rendabiliteit moet verlagen? Mensen kijken me aan alsof ik van een andere planeet kom als ik zeg dat je een verantwoordelijkheid hebt tegenover je aandeelhouders maar ook tegenover de maatschappij. Die mensen maken de weg vrij voor een sterke heropleving van de Amerikaanse vakbonden.''

De meeste analisten zeggen dat SAP vroeg of laat de gevolgen zal voelen van lagere uitgaven voor informatietechnologie bij de Europese bedrijven -- een trend die volgens de groep geen gevolgen heeft voor SAP -- en dat de groep nog altijd kampt met een ontgoochelende omzet in de Verenigde Staten.

Maar de analisten erkennen wel dat de zware problemen bij de concurrentie, SAP een kans bieden om een voorsprong te nemen.

Carol Burch is het Canadese hoofd van de afdeling customer relationships bij SAP, de enige afdeling die volgens Plattner nog wat terrein moet goedmaken. Ze zegt dat de software binnen een jaar functioneler zal zijn dan die van Siebel.

De innovatieve strategie van SAP om ,,een naadloze softwareomgeving'' te creëren waarbinnen gegevens uit elke toepassing makkelijk beschikbaar zijn voor gebruikers, werd vorige week in Lissabon gedemonstreerd. Die strategie weerspiegelt wat Plattner ziet als de grootste sterkte van de groep: de capaciteit om de klanten een reeks modules aan te bieden voor al hun activiteiten, gaande van administratie tot de relaties met de buitenwereld.

Uit zijn toespraak bleek echter niet zo sterk hoe SAP zelf veranderd is door die zogenaamde internetrevolutie. De groep heeft lang vastgehouden aan het idee om al haar software in eigen huis te ontwikkelen. Maar nu werkt ze zonder probleem samen met concurrenten, zoals vorig jaar bleek uit de alliantie met Commerce One, dat virtuele markten ontwikkelt, en uit de recente samenwerking met de Amerikaanse portaalsite Yahoo!.

Plattner legt er sterk de nadruk op dat de nieuwe technologie van SAP, waardoor de softwaremodules met elkaar kunnen communiceren, ook kan ,,praten'' met de software van andere bedrijven.

SAP-Markets en SAP-Portals zijn half-onafhankelijke filialen die werden opgericht om zich bezig te houden met specifieke modules, gaande van ontwikkeling tot marketing en verkoop. Die lijken verdacht veel op de flexibele concurrenten die Plattner de grond in boorde.

Hij zal het misschien nooit toegeven maar de revolutie van de nieuwe economie heeft SAP, ondanks de hele hype, blijkbaar toch iets geleerd over flexibiliteit en openheid.