BRUSSEL -- Dit jaar zal de Economische Inspectie, op vraag van minister van Economische Zaken Charles Picqué, bijzondere aandacht besteden aan extreme vormen van consumentenbedrog. Een bijzondere cel in de schoot van de inspectie moet de strijd aanbinden met de oplichters.

Midden vorig jaar werd Vlaanderen overspoeld door publiciteit van de firma Boekhandel Antiquariaat. De firma, die alleen bereikbaar is via een postbus in Berchem, bood voor 1.850 frank een uniek boek aan met daarin de volledige stamboom van de koper. Pure zwendel volgens het ministerie van Economische Zaken. Meer dan 800 mensen dienden bij de inspectie een klacht in tegen de postbusvennootschap. De zaak is intussen overgemaakt aan het parket van Antwerpen.

De stambomenzwendel is een van de vele voorbeelden van extreem consumentenbedrog die Picqué gisteren gaf. De minister tilt zwaar aan dit soort bedrog omdat het meestal de kwetsbaren in onze samenleving -- oudere mensen, werklozen en zieken -- zijn die getroffen worden die extreme vormen van boerenbedrog. In de schoot van de inspectie zal een cel van vier personen de acties tegen de oplichters coördineren.

Maar voorkomen is beter dan genezen. Daarom roept Picqué de consumenten op voldoende kritisch te reageren op ongeloofwaardige voorstellen. ,,Als je een speciale aanbieding krijgt die uitsluitend voor jou bestemd is, moet je onmiddellijk de nodige argwaan aan de dag leggen.'' Picqué wil bovendien dat de Economische Inspectie nieuwe vormen van bedrog sneller wereldkundig maakt. ,,Daarin spelen de verschillende beroepsorganisaties en de media ook een belangrijke rol.''

De Economische Inspectie maakte gisteren van de gelegenheid gebruik om op een aantal vormen van manifest bedrog te wijzen. De zogenaamde ,,Nigeriaanse brieven'' blijven voor beroering zorgen. Potentiële slachtoffers krijgen een brief, fax of e-mail waarin hun medewerking wordt gevraagd voor het wegsluizen van eerlijk verdiend geld dat door de strenge wisselcontroles geblokkeerd zit in een land zoals bijvoorbeeld Nigeria. De initiatiefnemers vragen nepfacturen op te stellen en de daarop vermelde bedragen te innen op een Belgische rekening. In ruil voor hun hulp wordt de investeerders een aanzienlijk commissieloon aangeboden. Spaarders die toehappen, wordt dan gevraagd bepaalde kosten voor te schieten. Zodra ze dat hebben gedaan, wordt het stil aan de andere kant van de faxlijn of internetverbinding. De inspectie ontving dit jaar al dertig klachten over dit fraudemechanisme.

Een andere plaag zijn de reclameronselaars waarmee nogal wat zelfstandigen geconfronteerd worden. Nepagenten en -brandweerlui ronselen reclame voor een tijdschrijft dat niet bestaat. Tegen vier firma's werd een gerechtelijk onderzoek gestart.

Verder zijn er uiteraard ook de klassiekers. Modellen- en huwelijksbureaus die gouden bergen beloven, maar het niet nauw nemen met de wettelijke regels. Dit jaar alleen al werden 32 klachten ingediend tegen huwelijksbureaus. In 2001 werd tegen 67 huwelijksbureaus een onderzoek gevoerd.

De meeste malafide ondernemingen die zich bezighouden met timesharing in de toerismesector zijn in België verdwenen nadat het fenomeen in 1999 in een duidelijk wettelijk keurslijf gegoten werd. Maar intussen proberen firma's aan de toepassing van de wet te ontsnappen door af te wijken van de wettelijke minimumduur voor timesharing die 36 maanden bedraagt. De inspectie ontving in 2001 56 klachten over timesharing.

Ook de agressieve verkoopspraktijken van de postorderbedrijven blijven een doorn in het oog van de inspectie. Consumenten krijgen weleens een kennismakingspakket aangesmeerd, waarvan achteraf blijkt dat ze het moeten kopen. De inspectie benadrukt nogmaals dat wie van een postorderbedrijf koopt, altijd een wettelijke bedenktermijn heeft van 7 dagen na de levering en nooit een voorschot moet betalen.