Aan beide zijden van de Atlantische oceaan heeft de val van de aandelenmarkt pijnlijke gevolgen voor internetbedrijven die hun aandelen naar de beurs willen brengen, schrijven Andrew Hille en Caroline Daniel .

Vroeger was het de regel dat Europese beleggers profiteerden van nieuwe internetideeën zes maanden na hun Amerikaanse collega's. Een bruisende receptie voor de beursintroductie van de nieuwste nieuwigheid in de Verenigde Staten was de voorbode van een gelijkaardig succes aan de andere kant van de oceaan.

Maar nu ervaart Europa een ander Amerikaans fenomeen: de negatieve stemming die de Amerikaanse technologiesector in april trof, waait nu over naar Europa. Sinds de Nasdaq begon te zakken op 10 maart, werden al meer dan 60 Amerikaanse beursintroducties afgelast of uitgesteld en meer dan de helft van de aandelen die toch naar de beurs werd gebracht, wordt nu verhandeld onder de vraagprijs.

In Europa werden tientallen beursintroducties opzijgeschoven of werden bankiers verplicht om de prijzen te verlagen om de aandelen kwijt te raken.

De vraag is nu of het enthousiasme van de beleggers laag zal blijven zodat iedereen in geldgebrek zal raken of dat er gewoonweg een nieuwe, gezonde zin voor realiteit bestaat waardoor goede ideeën een kans zullen krijgen zich te ontwikkelen.

De Europese lijst van slachtoffers bevat onder meer de Italiaanse internet-service provider Tiscali. Die zag af van een beursgang van 550 miljoen euro die werd beschouwd als een test voor de nervositeit van de beleggers in de sector. Egg, de afdeling voor internetbankieren van de Britse verzekeringsgroep Prudential, schroefde zijn prijs terug tot 1,4 miljard pond. Een vroegere raming bedroeg 4 miljard pond.

,,De Europese kapitaalmarkten waren nog niet sterk genoeg. De Europese dotcoms hebben nog niet genoeg ruimte gekregen om te ademen en zitten op een ander niveau van hun ontwikkeling. Maar ze werden meegesleurd in de neerwaartse spiraal van de Amerikaanse markt die bijna volledig ontwikkeld is'', zegt Jim Rose, gedelegeerd bestuurder van het on-line veilinghuis QXL. De aandelen van QXL staan nu 85 procent lager dan hun hoogste notering.

De markt voor beursintroducties volgt het voorbeeld van de beurs. De Nasdaq, ooit de machtige vaandeldrager van het enthousiasme van de Amerikaanse belegger voor technologie, stond vrijdag 36 procent lager dan 11 weken geleden. Toen stond de index op zijn hoogtepunt van 5.048. De Britse Techmark 100, de index van de belangrijkste technologieaandelen, stond 48 procent lager dan in maart toen ze op haar hoogtepunt van 5.743 stond. De Duitse Neuer Markt stond 39 procent onder zijn hoogtepunt van maart.

Richard Grasso, hoofd van de New York Stock Exchange, zei vorige week: ,,De terugval is goed om de beleggers in beide arena's, de Nasdaq en de NYSE, eraan te herinneren dat bomen niet groeien tot in de wolken. Als je het rendement bekijkt van de jongste vijf jaar en denkt dat dit zal blijven groeien, dan vergeet je de afgelopen 95 jaar, waarin het rendement veel lager lag.''

De zwakke markt voor beursintroducties heeft ook gevolgen op de andere stadia van het proces van geldinzameling. Verstrekkers van risicokapitaal, die zorgen voor het startkapitaal van bedrijven, denken nu goed na over wie het geld kan krijgen. ,,We zien zeker en vast dat sommige mensen minder vertrouwen hebben om hun bedrijf naar het publiek te brengen'', zegt Gary Rieschel, executive managing director van Softbank Venture Capital. Dat is de afdeling in Silicon Valley van het Japanse investeringsbedrijf. ,,In bepaalde sectoren zullen heel wat bedrijven worden verkocht of opgedoekt.''

Volgens Rieschel zijn de meest kwetsbare bedrijven de business-to-consumer (B2C) internetbedrijven met lage inkomsten en de business-to-business on-linebeurzen. In Europa is er ook een trend naar een grotere consolidatie tussen zwakkere internetbedrijven. ,,Enkele verschaffers van risicokapitaal die ik ken, hebben hun hele B2C-portfolio op een wachtlijst gezet'', zegt een Europese analist.

Jim Rose van QXL woonde vorige week een internetconferentie bij in Barcelona die was georganiseerd door Industry Standard, het weekblad voor e-business. Binnen het half uur kreeg hij op zijn gsm twee telefoontjes uit verschillende landen van mensen die hun bedrijf wilden verkopen of een overeenkomst wilden afsluiten. ,,Ze zoeken naar veilige havens omdat ze niet naar de kapitaalmarkten kunnen stappen'', zegt hij.

Het gevolg is dat de aantrekkingskracht van aandelenopties van startende technologiebedrijven sterk vermindert, vooral voor die mensen die eraan denken gereputeerde bedrijven uit de oude economie te verlaten. ,,De jongste twee of drie jaar was er een vrij grote stroom van mensen die traditionele bedrijven verlieten voor startende bedrijven met plannen voor een beursintroductie'', zegt Tom Friel van het rekruteringsbureau Heindrick & Struggles. ,,Dat is nu sterk aan het verminderen.''

Sommige internetbedrijven denken zelfs aan de inkrimping van het aantal personeelsleden. De vereffenaar van Boo.com, de detailhandelaar in sportkledij, heeft al 90 procent van het personeel ontslagen.

Het Europese shoppingnetwerk Letsbuyit.com zei vorige week dat het werknemers zal moeten ontslaan en zijn marketingbudget zal moeten verminderen omdat zijn beursintroductie op de Neuer Markt niet doorging. Martin Coles, algemeen directeur van Letsbuyit.com, zegt dat de groep erop moet toezien dat ze minder snel haar cash geld uitgeeft. Letsbuyit.com haalde sinds de oprichting 120 miljoen euro bijeen en heeft nu nog 30 miljoen euro op de bank staan.

Maar hoewel de markt en de statistieken over beursintroducties aangeven dat de internetsector schade heeft geleden, blijven veel ondernemers optimistisch.

De aandelen van DoubleClick, het Amerikaanse internetreclamebureau, zijn gedaald van 135 dollar in januari naar minder dan 50 dollar. Op de vraag of hij het gevoel heeft dat de markt ineengezakt is, antwoordt directeur Kevin Ryan: ,,Absoluut niet.'' Een van de grootste uitdagingen van het bedrijf, dat in het eerste kwartaal 500 mensen in dienst nam, is hoe het de uitbreiding in goede banen kan leiden.

Aliza Pilar Sherman is mede-oprichter van evita.net, een on-linemarkt voor Spaanstalige vrouwen. Ze zegt dat de terugval sommige beleggers heeft geraakt maar dat de stemming van de meeste ondernemers nog altijd positief is. Een reden daarvoor is dat de Amerikaanse internetbedrijven voordien al tegenslagen hebben meegemaakt.

Alberto Vilar is chief fund manager bij Amerindo en een prominente aanhanger van internetaandelen. Hij zegt dat er precies een jaar geleden een sterke daling was in de internetsector. ,,Tussen 16 april en 21 augustus daalde de sector met 30 á 50 procent. Maar het werd toch nog een buitengewoon jaar'', zegt hij. Het resultaat is dat veel beleggers in de technologiesector nog altijd met mooie winsten zitten. De Nasdaq bijvoorbeeld staat nog altijd 30 procent hoger dan een jaar geleden.

Een andere reden voor optimisme is dat er nog altijd veel geld beschikbaar is om jonge bedrijven te financieren. Vorige week sloot Benchmark Capital, de risicokapitaalgroep uit Silicon Valley, vroeger dan verwacht een fonds van 750 miljoen dollar af dat moet dienen om te investeren in Europese technologiebedrijven. ,,Er gaat een enorme hoeveelheid geld naar de sector. Europese beleggers blijven misschien een tijdje voorzichtig, maar ze kunnen de technologietrend niet negeren'', zegt Samer Salty van het risicokapitaalfonds Zouk.

Bedrijven als DoubleClick vergelijken zichzelf ook meestal met de concurrentie in plaats van te kijken naar de absolute daling van hun aandelenkoers. ,,De aandelenkoers van bedrijven die worden beschouwd als kwaliteitsbedrijven in de sector is relatief minder gedaald dan die van hun concurrenten. Dat betekent dat ze beter geplaatst zijn om die bedrijven over te nemen'', zegt Charles Cory. Hij staat bij Morgan Stanley Dean Witter aan het hoofd van de afdeling fusies & overnames voor de Amerikaanse Westkust.

Maar de stemming bij Amerikaanse beleggers is de jongste weken enorm verslechterd. Zelfs de grootste technologiebedrijven als Intel, Cisco en Oracle kwamen vorige week onder vuur te liggen door de vooruitzichten van een nieuwe renteverhoging in de VS. In plaats van te kopen als de aandelenkoersen laag staan, lijken de Amerikaanse beleggers te verkopen bij een kortstondig herstel. Dat lijkt het begin van een sluipende baissemarkt op de aandelenbeurs.

Ondanks de positieve vooruitzichten voor nieuwe technologieën op middellange termijn, zou de Amerikaanse baissestemming de minder ontwikkelde Europese technologiesector op korte termijn kunnen ondermijnen. Victor Basta is algemeen directeur van Broadview International, de Europese investeringsbank voor technologie. Hij zegt: ,,In Europa heeft het langer geduurd dan in de VS voor de internetsector op gang kwam. Maar de sector is naar benden getuimeld samen met die in de VS. In Europa was het feest dus van kortere duur.''

© The Financial Times