BRUSSEL -- Het leek dit jaar wel of elke week de week van de waarheid was voor Sabena. Er ging geen weekend voorbij, of een cruciale beslissing over de toekomst van de Belgische luchtvaart hing in de lucht. Toch kwam de genadestoot voor de Belgische vlaggenmaatschappij geheel onverwacht, op 11 september.

Twee maanden later, op 7 november, verklaarde de Brusselse rechtbank van koophandel de Société Anonyme Belge pour l'Exploitation de la Navigation Aérienne failliet.

Dat kon niet anders: de tweede oudste luchtvaartmaatschappij van Europa, opgericht in 1923, maakte in haar hele bestaan slechts tweemaal winst. De schuldenberg bedroeg zowat 2,2 miljard euro (90 miljard frank).

De nationale luchtvaartmaatschappij kampte haar leven lang met structurele tekortkomingen: ontoereikende middelen, een te kleine thuismarkt, een grillige Afrikaanse hoofdbestemming en regelmatig sociale onrust.

Eeuwig belastinggeld in de maatschappij pompen kon niet. Sabena moest op zoek naar een partner. Na mislukte vrijages leek Swissair in 1995 een soliede keuze. De Zwitserse strategie bleek fataal.

In oktober 200 kwam het Blue-Sky-plan op tafel om de mega-verliezen bij Sabena te stelpen. Het was de start van het laatste jaar, een lijdensweg vol conflict, dreigementen, leugens, halve waarheden en foute beslissingen. De 12.000 Sabena-werknemers, hun families, de vakbonden, de politici en het Belgisch imago, alle deelden in de klappen.

De Sabena-verliezen bleven oplopen, Swissair desintegreerde en brak staalharde beloftes. De regering stond er verweesd bij en zocht haar heil in de rechtbank en in de achterkamers van een Brussels hotel.

Gedelegeerd bestuurder Christoph Müller hield de schijn hoog met een businessplan, maar na de rampzalige 11de september die de hele luchtvaartsector in een ongeziene crisis duwde, besefte ook hij dat Sabena niet meer te redden was. De genadestoot volgde toen het ingestorte Swissair zich in volle schaamte terugtrok achter de Alpentoppen.

Een dagenlange pilotenstaking, een referendum, communiqués, allemaal loze woorden. Sabena stond er hopeloos alleen voor en vroeg op 2 oktober een gerechtelijk akkoord aan. Een maand later gingen de boeken definitief dicht. Een faillissement zo groot, dat zelfs de overheidsbegroting en het bruto binnenlands product wankelden. De regering toverde een noodscenario te voorschijn, gebaseerd op de ,,nationale solidariteit'' van het Belgisch bedrijfsleven.

Sabena is dood, leve DAT, riep premier Guy Verhofstadt. Schoorvoetend volgde het volk.