BRUSSEL -- Bedrijfsherstructureringen gaan vaak gepaard met personeelsafvloeiingen. Maar als een onderneming niet al te best presteert, is ook de jobzekerheid van de manager niet langer gegarandeerd. Een overzicht van enkele vrijwillige en onvrijwillige verschuivingen aan de top van Belgische en internationale bedrijven in de loop van 2001.

De meest ophefmakende managementwissel in ons land was dit jaar het gedwongen vertrek vorige week van Frans Rombouts als gedelegeerd bestuurder van De Post. In de kleine twee jaar dat Rombouts De Post leidde, was te weinig vooruitgang geboekt in de modernisering en de verbetering van de dienstverlening van het overheidsbedrijf, oordeelde de regering vorige week. Vanaf begin volgend jaar krijgt Johnny Thijs de kans om de bewijzen dat hij het beter kan. Thijs laat daarvoor zijn job als gedelegeerd bestuurder van de vleeswarengroep Ter Beke staan.

Na een veroordeling in het KS-proces moest Gerard Van Acker dit jaar opstappen als algemeen directeur van de Gimv. Hij had twintig jaar aan het hoofd gestaan van de Vlaamse overheidsholding en -investeringsmaatschappij. Om hem op te volgen werd oudgediende Dirk Boogmans teruggehaald van bij de aannemingsgroep CFE. Gerard Van Acker kreeg snel aanbiedingen om toe te treden tot verschillende raden van bestuur van privé-ondernemingen. Hij werd onder meer voorzitter van de raad van bestuur van de Belgische Betonmaatschappij (BBM).

Na zijn functie van gedelegeerd bestuurder moest Rudy Hageman dit najaar ook het voorzitterschap van de raad van bestuur van Real Software inleveren. Real Software, ooit een lieveling van het Vlaamse beleggerspubliek, had een faillissement maar nipt kunnen vermijden.

De financiële moeilijkheden van Xeikon, producent van digitale kleurenpersen, kostten Alfons Buts zijn baan van gedelegeerd bestuurder. Gino Despeghel nam het roer van hem over als uitvoerend voorzitter. Buts mocht wel aan boord blijven.

Agfa-Gevaert nam afscheid van de Duitser Klaus Seeger na teleurstellende resultaten en twijfels over de strategie. Met de persoon van Ludo Verhoeven kreeg opnieuw een Vlaming de leiding over de grafische groep uit Mortsel.

In dit rijtje past eveneens Francis Declercq , stichter, gedelegeerd bestuurder en voorzitter van het biometrische beveiligingsbedrijf Keyware. De beloofde resultaten kwamen er niet, en Declercq werd door de andere aandeelhouders, voornamelijk durfkapitaalfondsen, wandelen gestuurd.

Tegenvallende cijfers en een dalend marktaandeel vormden ook de aanleiding voor het vertrek van Carlo Gepts als algemeen directeur van televisiezender VT4. Patrick Tillieux nam de handschoen op om de commerciële zender een vooraanstaander plaats te bezorgen op de Vlaamse mediascène.

Sommige managers zijn gewoon met hun bedrijf tenonder gegaan, omdat het failliet werd verklaard. Dat is onder meer gebeurd met Philippe Bodson bij het spraaktechnologiebedrijf Lernout & Hauspie en met Sabena-topman Christoph Müller .

Managers vertrekken ook om andere redenen dan tegenvallende cijfers. Bijvoorbeeld omdat ze elders een nieuwe en aantrekkelijker uitdaging aangeboden krijgen. Carl Holsters ruilde zijn job als voorzitter van Axa Bank, de vijfde bank in België, in voor een functie bij Axa Investment Managers, waar hij verantwoordelijk werd voor Zuid-Europa. Aan het hoofd van Axa Bank werd hij opgevolgd door Gerard Fiévet .

Johannes Oimann , waarnemend algemeen directeur van Ford Genk, vertrok naar Keulen om daar technisch directeur te worden bij Ford Werke AG. Dat maakte de baan vrij voor de komst van de Limburger Jan Gijsen als algemeen directeur van de grootste autoassemblagefabriek van het land. Daarmee kwam de leiding van Ford Genk voor het eerst sinds 1989 weer in handen van een Belg.

Gezondheidsredenen deden Eric Dejonghe besluiten om zijn functie van gedelegeerd bestuurder en nummer twee bij elektronicagroep Barco neer te leggen. Hij werd tot dusver niet vervangen.

En dan zijn er de managers die een punt zetten achter hun carrière gewoon omdat ze de leeftijdsgrens bereikten en met pensioen gingen. Dat was dit jaar onder anderen het geval voor Etienne Davignon , die zijn mandaat als voorzitter van de Generale Maatschappij van België neerlegde. Davignon maakte daarna wel een opgemerkte rentree als spil van een groep privé-investeerders die proberen op het Sabena-puin een nieuwe Belgische luchtvaartmaatschappij op te richten.

Fernand Traen vertrok als voorzitter en gedelegeerd bestuurder van de Maatschappij voor Brugse Zeevaartinrichtingen, zeg maar de haven van Zeebrugge. Joachim Coens nam de fakkel over en zegde daarvoor de politiek vaarwel. En eerder deze maand werd Hugo Van Wesemael feestelijk uitgewuifd als directeur-generaal van De Lijn. Hij had er tweeëndertig jaar Nationale Maatschappij van Buurtspoorwegen en elf jaar De Lijn opzitten. Hij wordt op 1 januari opgevolgd door Ingrid Lieten .

Managers zijn ook maar mensen, en dus sterfelijk. Spector verloor dit jaar zijn voorman Johan Mussche . Ook Walibi-stichter Eddy Meeùs en Pierre Soubry , van de gelijknamige West-Vlaamse pastagroep, overleden in de loop van 2001.

Managers die komen en gaan, het is geen louter binnenlands fenomeen. Jac Nasser kreeg de bons als chief executive officer van de Amerikaanse autogroep Ford. Zijn plaats werd ingenomen door Billy Ford , een telg van de Ford-dynastie. De Nederlandse telecomgroep KPN Telecom kwam in zware financiële moeilijkheden en dat deed Paul Smits besluiten om de handdoek in de ring te gooien. Percy Barnevik , ooit een van de meest gereputeerde managers in Europa, nam ontslag als voorzitter van de Zweeds-Zwitserse engineeringgroep ABB na een opeenvolging van tegenvallende resultaten. En Jack Welch , voorzitter van General Electric en de meest bewonderde bedrijfsleider in de Verenigde Staten, vertrok gewoon met pensioen.