BRUSSEL -- De federale regering is van haar houding als passief institutioneel belegger afgestapt en huldigt een steeds actiever aandeelhouderschap in haar bedrijven. De volgende stap is die participaties te gelde maken. ,,De keuze tussen publiek, privé en beurs maken we afhankelijk van de waarde'', stelt Rik Daems (VLD).

De minister van Telecommunicatie, Overheidsbedrijven en Participaties wou net voor hij op vakantie vertrok zijn visie kwijt op de nakende privatiseringen van overheidsparticipaties als Biac, Belgacom en De Post.

Een aandeelhouder moet als aandeelhouder reageren, ook als het de overheid is, vindt Daems. ,,Als aandeelhouder wil ik de waarde verhogen. Maar tegelijkertijd moet er aandacht zijn voor alle belanghebbenden in de samenleving.'' De Post moet dus niet alleen renderen, maar ook brieven op hun bestemming krijgen en een verantwoord personeelsbeleid voeren. Maar ook niet minder dan dat.

Daems beheert 130 bedrijven met een gezamenlijke boekwaarde van meer dan 700 miljard frank. De grootste zijn bekend: de nationale luchthaven, Sabena, Belgacom, De Post, de Regie der gebouwen. De NMBS behoort tot de bevoegdheid van transportcollega Isabelle Durant.

De liberale minister kiest niet voor de gemakkelijkheidsoplossing om alles gewoon te koop te stellen en te privatiseren, maar redeneert als meerwaardezoeker. Voorbeelden als Ben en Skynet moeten dat bewijzen. ,,Ik had het ticket van de minister van uitverkoop, maar ik ben dat niet'', vindt Daems. ,,Ik wil onze overheidsbedrijven en participaties in de eerste plaats een industrieel project geven en liquide maken. Op het moment van ideale waardecreatie kunnen we dan overgaan tot een verkoop. Dat is de bedoeling van het regeerakkoord met het strategisch plan.''

Daems onderscheidt drie vormen van waardecreatie bij de overheidsbedrijven. ,,Je kan een overname door een grotere groep nastreven, zoals bij het Beroepskrediet dat eind vorig jaar is overgedragen aan het Franse Crédit Mutuel Nord. Daardoor kreeg de Belgische kredietinstelling een garantie voor het voortbestaan.''

Een tweede model streeft eerst naar stabilisering en herstructurering, bijvoorbeeld als voorbereiding op een beursgang. Dat is het scenario voor Biac, de uitbater van de nationale luchthaven. ,,Om Biac eind volgend jaar naar de beurs te brengen, hebben we in februari het luchthavenakkoord gesloten, met aandacht voor milieu, ontsluiting en groei'', stelt Daems. ,,Dat moet voor stabiliteit zorgen om privé-investeerders te kunnen aantrekken.''

Wie de privé-partner wordt, weet Daems niet, maar hij mag gerust uit het buitenland komen. Ook voor de geschatte waarde of een percentage dat aan het publiek aangeboden wordt, is het te vroeg, ,,maar het zal aanzienlijk zijn.''

De regering houdt zeker een deel in handen. ,,Zowat vijftien procent'', schat Daems. Niet toevallig het percentage dat de minister ook voor Sabena bewaard had in het akkoord met Swissair (SAirGroup).

Die overeenkomst wordt zo stilaan een voorbeeld voor de dossiers die nu in voorbereiding zijn. ,,Een van de voordelen bij het Sabena-akkoord was dat onze participatie liquide werd'', zegt Daems. ,,Dat is een logica die ik steeds poog te volgen. Omdat dit industrieel project bovendien in de eerste plaats een zakenlogica volgde, bleek de forse terugschroeving van de participatie ook geen pijnpunt voor de vakbonden.''

Daarmee belandt Daems bij een derde scenario, dat van de Post. ,,Wij willen een verouderd staatsmonopolie omvormen tot een soepel draaiende machine met een nieuwe managementcultuur, moderne bedrijfsvoering, én met aandacht voor het e-gebeuren. De markt moet het operationeel beleid overnemen van de overheid.''

De Post moet in de eerste plaats elk pakketje van A naar B krijgen, maar ook resultaat opleveren, nieuwe (inhouds)diensten zoeken en aandacht hebben voor zijn 40.000 personeelsleden. Daarom is het syndicaal overleg primordiaal voor de toekomst.

De Post zit nog in een beginfase van de herstructurering. ,,Ik wil daarom niet vooruitlopen op privatiseringsscenario's. We maken De Post klaar voor de liberalisering in 2003. We moeten eerst kijken hoe De Post de marktvoorwaarden haalt en de (nieuwe) dienstverlening verzekert.''

Voor Belgacom is het moment van keuze tussen publiek, privé en beurs veel dichterbij. ,,Belgacom moet denken in een Europese logica en deel worden van een van de vier-vijf grote telecomblokken die in Europa zullen ontstaan na de consolidatie'', vindt Daems. ,,Terwijl de hele groep een positie zoekt, moeten de vier business units waarde creëren.'' Aparte beursgangen voor de afdelingen zijn verre van uitgesloten.

U wil onze betalende artikels lezen maar nog geen abonnement nemen? Meld u aan en proef gratis van  plus-artikels.

Lees gratis ›

Geen betaalgegevens nodig