© ap
,,In navolging van een aantal andere landen (bijvoorbeeld Duitsland) lijkt het opportuun een eenmalige operatie op te starten (tot de uitvoering van de spaarrichtlijn) waarbij de kapitaalbezitters hun toestand op een spontane manier zouden kunnen regulariseren.'' In die cryptische bewoordingen omschrijft de regering in haar regeerakkoord de fiscale amnestie waarvan ze vanaf september werk wil maken. Over het principe zijn de regeringspartijen het eens, maar de concrete uitwerking roept nog heel wat vragen op.

Het is niet de eerste keer dat de Belgische regering de fiscale zondaars de mogelijkheid wil bieden om opnieuw met een schone lei te starten. De rooms-blauwe regering riep in 1983 ook al een amnestieregeling in het leven. Maar die operatie leverde bitter weinig op, slechts een paar tientallen miljoenen euro. De fiscale zondaars hadden helemaal geen vertrouwen in de regeling. De socialisten verkondigden immers luidkeels dat ze, als ze opnieuw aan de macht zouden komen, geen spaander heel zouden laten van de regeling.

Maar de socialisten hebben nu hun kar helemaal gedraaid. Fiscale amnestie kan plots, hoewel het woord amnestie hen nog steeds kippenvel bezorgt. Vandaar dat in het regeerakkoord over een ,,eenmalige operatie'' wordt gesproken. Als motivatie voor deze eenmalige operatie haalt de regering de invoering van de spaarrichtlijn, voorzien vanaf 2005, aan. De regering denkt dat dan sowieso een pak grijs en zwart geld boven water zal komen, dus probeert ze daar nog gauw een graantje van mee te pikken. Zeker in deze budgettair moeilijke tijden.

Het geld dat in buitenlandse belastingparadijzen zoals Luxemburg vertoeft, heeft een verschillende oorsprong. Een eerste categorie is wit geld, waarop in ons land netjes de inkomstenbelasting werd betaald, maar dat in pakweg Luxemburg werd geplaatst om aan de roerende voorheffing op de opbrengsten te ontsnappen. Daardoor is het geld grijs geworden.

Daarnaast gaat het ook om echt zwart geld. Geld dat hier verdiend werd, maar waarop de inkomstenbelasting niet werd betaald. Denk bijvoorbeeld aan de aannemer die niet alles op factuur heeft gezet of een werknemer die na zijn uren nog wat bijklust zonder die inkomsten aan te geven. Dat geld werd in het buitenland -- liefst een land met een absoluut bankgeheim -- geplaatst om te ontsnappen aan de priemende blik van de fiscus. In één klap ontsnappen ook de roerende inkomsten aan elke vorm van belasting.

Mooi meegenomen is trouwens dat het spaarpotje in het buitenland bovendien aan de erfgenamen overgedragen kan worden zonder daarover de verplichte erfenisrechten te betalen.

Een derde categorie is het geld afkomstig uit allerlei onfrisse praktijken, het echte misdaadgeld. De regering heeft al duidelijk gemaakt dat het amnestiesysteem onder geen enkel beding betrekking kan hebben op dit geld.

Niemand weet precies hoeveel de Belgen in het buitenland aanhouden, maar de Nationale Bank (NBB) schat het totale bedrag op zowat 150 tot 170 miljard euro. In regeringskringen wordt intussen met boetetarieven gegoocheld dat het een lieve lust is. Premier Guy Verhofstadt had het tijdens de regeringsonderhandelingen over een tarief van zo'n drie procent. Veel te laag, vinden de socialisten. SP.A-voorzitter Steve Stevaert lanceerde nadien een tarief van acht tot twaalf procent. VLD-voorzitter Karel De Gucht haakte daarop in door te zeggen dat hij kan leven met een tarief van 10 procent en Johan Vande Lanotte, de SP.A-vice-premier, gaat dan weer voor een tarief van acht procent.

Maar de man die met een voorstel op tafel moet komen, is Didier Reynders, de federale minister van Financiën. Reynders laat voorlopig niet in zijn kaarten kijken. Het enige wat hij wil lossen, is dat hij het tarief wil moduleren naargelang de bestemming die het geld krijgt. Zo zou geld dat op een of andere manier in de Belgische economie terechtkomt een voordeliger regeling krijgen. Reynders denkt dat de amnestiemaatregel de schatkist zo'n half miljard euro kan opleveren.

Over één ding zijn alle politici het wel eens: het tarief mag niet te hoog zijn zodat de fiscale zondaars niet afgeschrikt worden, maar het mag ook niet te laag zijn, want dan jaagt de regering alle Belgen die wel altijd netjes hun belastingen hebben betaald tegen zich in het harnas.

Victor Dauginet en Lieven Denys, twee fiscale topadvocaten, zijn het er roerend over eens dat de regering een aantrekkelijke deal aan al die fiscale zondaars moet voorstellen om enige kans op slagen te hebben. Alles draait rond het vertrouwen dat de bekeerling heeft in de regeling en in de regering. Maar over de inhoud van zo'n deal verschillen de twee specialisten grondig van mening.