DAVOS -- Als de verwachtingen van de financiële elite uitkomen, staat de dollar tegenover de euro een behoorlijke koerscorrectie te wachten. Een overgrote meerderheid van de deelnemers aan de jaarvergadering van het World Economic Forum gaat daar blijkens een elektronische instant-rondvraag van uit.

Niet alleen de verregaande groeivertraging van de Amerikaanse economie doet een verzwakking van dollar verwachten; er zijn ook diverse andere fundamentele factoren in het spel.

De lage wisselkoers van de eenheidsmunt werd voor een deel verklaard door de omvangrijke ontleningen van kapitalen in de eurozone, die dan prompt in dollar werden omgezet om er in de Verenigde Staten overnames van bedrijven mee te financieren. Een compenserende toename van de beleggingen in euro bleef vooralsnog uit. De euro was tot dusver veeleer een schuldenmunt dan een beleggingsmunt.

Maar de in het eurogebied ontleende kapitalen moeten op een bepaald ogenblik worden terugbetaald, zo waarschuwde de hoofdeconoom van de Europese Centrale Bank, Otmar Issing. Dat zal dollars in euro's doen omzetten en bijgevolg de sterkte van de euro in de hand werken.

Nu de wisselkoers van de euro zich aan het herstellen is, zullen de centrale banken met omvangrijke deviezenreserves zich bovendien genoopt voelen geleidelijk een diversifiëring naar de euro toe door te voeren. In feite zijn ze daarvoor al rijkelijk laat, stelde Nobelprijswinnaar Robert Mundell vast: in september was de euro het goedkoopst. Hij sprak de hoop uit dat de euro binnen een marge van 0,90 tot 1,10 dollar zal blijven, en het liefst zelfs binnen een bandbreedte van 0,95 tot 1,05 dollar.

Opmerkelijk was dat de Amerikaanse ondernemingen van de zeer goedkope (en volgens de Europese centrale bankiers ondergewaardeerde) euro geen gebruik hebben gemaakt om ,,Europa te kopen''. In feite gebeurde veeleer het omgekeerde: er waren de afgelopen twee jaar zeer substantiële Europese investeringen in de Verenigde Staten. Volgens de voorzitter van de Bundesbank, Ernst Welteke, reageerden de Europese ondernemingen en banken daarmee op de mondialisering. Een kwarteeuw geleden verliep de stroom in omgekeerde richting.

Maar de Europese Centrale Bank heeft zoals bekend geen wisselkoersdoelstelling; haar taak bestaat erin de prijsstabiliteit te handhaven. En daarin is ze wonderwel geslaagd, hoe bang ze aanvankelijk ook was dat externe schokken of ongedisciplineerde overheidsfinanciën die in het gedrang zouden brengen.

Een Fransman gaat zijn aankopen doen, en stelt met tevredenheid vast dat de prijzen stabiel zijn en dat zijn geld dus zijn koopkracht behoudt, aldus Issing. Maar dan zet hij de televisie aan en hoort hij dat de euro een zwakke munt is, niet beseffend dat het om dezelfde munt gaat. Uit de geschiedenis blijkt volgens de hoofdeconoom van de ECB echter dat interne prijsstabiliteit vroeg of laat in de wisselkoers wordt vertaald. Ook dat is een reden voor optimisme over de euro.

Verder heeft Europa zichzelf veel diepgaander hervormd dan men beseft. De Franse econoom Jean-Paul Fitoussi vermeldde de enorme investeringen in wat hij als immateriële activa bestempelt: de Duitse hereniging, de eenheidsmarkt en de muntunie. Europa heeft zich daardoor veel beter gewapend tegen externe schokken, zoals de Aziatische crisis. Fitoussi noemde de euro het ,,optimale Europese antwoord op het tenondergaan van het stelsel van Bretton Woods'', zij het dat het veel te lang heeft geduurd vooraleer het zover was.

Ernst Welteke wees van zijn kant op de groeiende flexibiliteit van de Europese arbeidsmarkten, de aan de gang zijnde belastinghervormingen, de voortgaande deregulering en de in alle EU-landen in voorbereiding zijnde pensioenhervormingen.

Op de vraag of een Europese munt dan geen Europese regering vergt, zoals zijn voorganger Hans Tietmeyer herhaaldelijk beklemtoonde, antwoordde Welteke dat hij een enigszins ander taalgebruik hanteert: op de Europese munt zal uiteindelijk een Europese regering volgen.

Je wil onze betalende artikels lezen maar nog geen abonnement nemen? Meld je aan en proef gratis van  plus-artikels.

Lees gratis ›

Geen betaalgegevens nodig