BRUSSEL -- Niet alleen Sabena is een probleemkind voor de federale schatkist. Naast de luchtvaartmaatschappij kosten ook de spoorwegmaatschappij NMBS en De Post elk jaar tientallen miljarden aan de belastingbetaler. Het saneringsplan bij De Post wordt grotendeels met overheidsgeld betaald, maar bij Belgacom is dat niet het geval.



  • BELGACOM: Verschillende betrokkenen bij het Sabena-drama verwijzen naar het royale herstructureringsplan dat in 1997 bij Belgacom, ook een bedrijf waar de meerderheid van de aandelen nog in handen is van de overheid, mogelijk was.
  • Door dat plan (People, Team & Skills) vloeiden toen 6.300 Belgacom-werknemers af met een zeer royale brugpensioenregeling vanaf 50 jaar. Belangrijk is evenwel dat Belgacom volledig zelf opdraaide voor de 25 miljard frank die dat plan heeft gekost. De overheid heeft alleen indirect wat bijgedragen door de brugpensioenen een voorkeursregime te geven inzake sociale zekerheidsbijdragen.

    Voor het overige zijn er geen transfers van de overheid naar Belgacom gebeurd, integendeel. Tussen 1995 en 2000 keerde Belgacom 80 miljard frank uit aan de overheid, in de vorm van dividenden, licentievergoedingen en monopolierente.

    Belgacom wijst er ook op dat het, in tegenstelling tot de meeste andere overheidsbedrijven, zijn pensioenfonds volledig zelf financiert.

    Ondertussen onderhandelen de Belgacom-directie en -vakbonden over een nieuw herstructureringsplan, BEST (Belgacom Strategic Transformation) genaamd. Er bestaat daarover een raamakkoord, met een voorkeur voor outplacement-regelingen. Over de precieze omvang van het plan, de eventuele afvloeiingen die ermee gepaard gaan en de precieze vertrekvoorwaarden worden nog onderhandeld. Verwacht wordt dat pas naar het jaareinde toe hierover een volledig akkoord wordt bereikt. Pas dan zal ook de financiële impact van het nieuwe herstructureringsplan duidelijk worden.

  • DE POST: Eind december 2000 ondertekenden de vakbonden en de directie van De Post een sociaal raamakkoord voor de periode 2001-2004. Over de concrete toepassing wordt sindsdien, zonder veel succes, gepalaverd.
  • Basis van het akkoord is dat de vernieuwingsoperatie bij De Post geen gedwongen ontslagen tot gevolg zal hebben. Toch kan het personeelsbestand behoorljk dalen door de verlenging van brugpensioen op 57 jaar (3.800 werknemers in de komende vier jaar), de niet-vervanging van natuurlijke vertrekkers (4.800). En vanaf 2003 komt er een werktijdverkorting van 38 naar 36 uur, zonder loonverlies maar met de verdwijning van 1.500 voltijdse banen.

    Tegelijk gaan de laagste lonen voor postbodes omhoog met 7 procent en krijgt iedere werknemer dit en volgend jaar een premie van 35.000 frank.

    De kostprijs van dat alles wordt door De Post op 22 miljard frank geraamd. Daarvan zou 12 miljard van de overheid moeten komen, hoofdzakelijk voor de betaling van de brugpensioen-regeling. Andere steun zou op het veto van de Europese Commissie kunnen stuiten. De federale overheid heeft hiervoor al geld opzijgezet.

    De Post ontkent dat het de Belgische overheid, en dus de belastingbetaler, geld kost. Dat meldt de Post in reactie. Sinds de ondertekening van het beheerscontract tussen De Post en de Belgische staat uit 1997 krijgt De Post geen overheidssubsidies meer, zoals voor de NMBS bijvoorbeeld nog wel het geval is.

    Bovendien bekostigt De Post het sociaal plan, dat in december vorig jaar werd afgesloten, volledig zelf. Werknemers van De Post krijgen immers geen brugpensioen zoals bijvoorbeeld werknemers uit de privésector, maar krijgen ,,verlof voorafgaand aan het pensioen''. Om dat te financieren, heeft De Post 298 miljoen euro, ongeveer 12 miljard frank provisies aangelegd in 2000.

    De rest van de kostprijs van het sociaal plan (nog eens zo'n 250 miljoen euro of 10 miljard frank) betaalt De Post uit eigen middelen, verspreid over de komende jaren. Dit geld is bestemd om andere maatregelen uit het plan te financieren, zoals de werktijdverkorting en de verhoging van de laagste lonen van de postbodes.

    De Post heeft wel een aanvraag tot kapitaalsverhoging bij de overheid ingediend. Deze bijkomende financiële middelen zouden enkel nieuwe investeringen financieren en zouden tegen marktconforme prijzen worden vergoed.

  • NMBS: Eind december 1999 kwamen de vakbonden en de directie van de NMBS overeen om niet langer te streven naar een verlaging van het aantal personeelsleden van 41.000 naar 35.000. Het sociaal akkoord voorzag integendeel in een loonsverhoging van 1.000 frank per maand. Voor de perequatie van de NMBS-pensioenen was er evenwel geen geld voorradig en ook de voogdijminister, Isabelle Durant, zag meer geld voor de pensioenen van de spoorwegmannen niet zitten.
  • Kost het sociaal plan bij de Spoorwegen niet veel geld, de exploitatie ervan wel. De staatskas pompt jaarlijks tientallen miljarden in de NMBS om het treinverkeer gaande te houden. De schulden van de NMBS zouden tegen 2010 tot 500 miljard zijn opgelopen.