Voor de aller-, allerlaatste keer heeft gedelegeerd bestuurder Christoph Müller zichzelf gisteren weer eens 24 uur uitstel gegeven. Als de vakbonden vanmiddag niet instemmen met zijn businessplan, vertrekken de stemformulieren voor een referendum bij het personeel.

De overlegrondes waren weer niet te tellen gisteren bij Sabena. En alweer kwam er, tot gisteravond laat, weinig schot in de zaak. Voor toegevingen die tot akkoorden leiden, moest je de voorbije weken niet in Zaventem zijn.

Müller en de sociaal bemiddelaar, die sinds zondagavond aan de slag is, wilden daarom maar iedereen voor zijn verantwoordelijkheid plaatsen. Aanvaard je het businessplan of niet? Zo niet, worden de activiteiten stopgezet. Voor het eerst sprak Müller formeel van een stopzetting van de activiteiten en een faillissement.

Müller beseft dat het steeds moeilijker wordt. ,,Sinds 11 september is de wereld veranderd. Andere luchtvaartmaatschappijen hebben dat ook begrepen en kondigden massaal besparingen aan, maar Sabena zit nog steeds in een overlegfase'', aldus de topman. Ondertussen verslechtert de financiële toestand van de maatschappij. Sabena heeft sinds 11 september al 100 miljoen euro (ruim 4 miljard frank) minder inkomsten geboekt. ,,En ook de verkoop van de filialen en de outsourcing voor het personeel wordt moeilijker'', aldus Müller.

Müller maakte gistermiddag tijdens een korte persconferentie bekend dat er nog geen oplossing is voor 700 van de 1.400 aangekondigde afvloeiingen. Onmogelijk zo het businessplan goed te keuren, herhaalden de vakbonden. Wel waren de voorbije dagen akkoorden bereikt over productiviteitsverhogingen en grondpersoneel. Ook over de filialisering van de luchtvaartondersteunende activiteiten en hun toekomstige verkoop is vooruitgang geboekt.

Daardoor, en onder de steeds stijgende druk, achten de vakbonden een ultiem akkoord niet uitgesloten, mits ,,technische aanpassingen''. Daarvoor vroegen zij dan weer 48 uur extra.

Minister van Overheidsbedrijven Rik Daems meldde gisteravond te hopen dat er alsnog een akkoord komt tussen vakbonden en directie en dat er van een referendum geen sprake hoeft te zijn. De uitslag daarvan is immers onzeker en de minister wil zich allerminst uitlaten over wat er zal gebeuren als het businessplan door een meerderheid van het Sabena-personeel wordt afgewezen.

Voor de zoveelste keer herhaalde de bevoegde minister dat er van extra geld vanwege de overheid geen sprake kan zijn. ,,De Belgische overheid heeft een kapitalisatie van 17 miljard frank in Sabena beloofd, waarvan een deel is gereserveerd voor het uitvoeren van het businessplan en voor eventuele sociale begeleidingsmaatregelen'', aldus de minister.

De vakbonden vragen sociale begeleidingsmaatregelen voor alle ontslagen werknemers, maar hiervoor is volgens de directie extra geld nodig. Onmogelijk voor Europa, en dus voor Daems. Ook hij weet ondertussen dat zelfs het huidige businessplan pas na veel goodwill van de Europese Commissie de goedkeuring kan krijgen. Er is geen enkele reden waarom de Europese Commissie enige soepelheid zou tonen.

Daems gelooft echter nog steeds dat een faillissement van Sabena wordt vermeden als het businessplan van Müller wordt uitgevoerd.

Wilfried Remans, woordvoerder van Sabena, wou gisteren nog geen details kwijt over de bijkomende maatregelen die Sabena plant. ,,Dat kan een schrapping zijn van een bepaalde frequentie of eventueel een prijsverhoging. We willen niet overhaast beslissen'', zei Remans. ,,We zien nu dat andere maatschappijen drastische ingrepen doen. Misschien creëert dat juist kansen.'' Haast is voorlopig enkel weggelegd voor het afwenden van het faillissement door het businessplan goedgekeurd te krijgen. Pas daarna volgt de rest van de strategie. ,,Daarvoor hebben we dan wel even de tijd.''

De piloten staan nog altijd, en steeds meer, aan de zijlijn. Hun positie wordt elke dag dreigender.

Gisteravond, terwijl het paritair comité van vakbonden en directie weer bijeenkwam op het kabinet van minister van Arbeid Onkelinx, werd tijden een vergadering gepolst naar de actiebereidheid en de onderhandelingsmarge voor pilotenvereniging BeCA.

Volgens de eerste berichten op Belga, gisteravond, geeft een grote meerderheid van de BeCA-leden de voorkeur aan harde acties wanneer directie en vakbonden een akkoord zouden sluiten zonder rekening te houden met de eisen van de piloten.

Voor de piloten blijft het businessplan een slecht plan. De piloten waren ook akkoord, onder voorwaarde van een nieuwe sociaal plan voor Sabena, tien procent van hun loon in te leveren om aan de gevraagde productiviteitsverhoging te voldoen.

Na de pilotenvergadering kreeg de rest van het Sabena-personeel de nodige toelichting. Er daagde vooral cabinepersoneel op.

Een deadline die voorlopig niet lijkt op te schuiven, is die van 3 oktober, wanneer de aandeelhouders van Sabena, de Belgische staat en het zwalpende Swissair, samenkomen om, alvast een deel, van de beloofde kapitaalinjectie te storten. Gisteravond werden bij Sabena in ieder geval al volop stemformulieren klaargelegd. De vraag zal duidelijk zijn (al lag de juiste juridische formulering nog niet vast): aanvaard je het businessplan of niet?

Wordt vandaag, ongetwijfeld, vervolgd.