Trek een kabel door een buis en je hebt een IT-project. Dat is in een notendop de nieuwe strategie van de Japanse regering om grote infrastructuurwerken aan het grote publiek te verkopen.

In de meeste landen heeft de riolering weinig te maken met nieuwe technologie. In Japan ligt dat wel even anders. Ambtenaren van het ministerie voor Openbare Werken catalogeerden een renovatieproject van het nationale rioleringsnet onlangs in alle stilte als een IT-project. Hoe ze die classificatie rechtvaardigden? ,,Je kunt door rioleringsbuizen probleemloos optische kabels trekken. In theorie kun je dat dus als IT-project beschouwen.''

Voor een buitenstaander is dit gewoon een voorbeeld van creatieve boekhouding, maar er is meer aan de hand. Japan bereidt zich voor op de bekendmaking van de nieuwe extra begroting. Er staat voor de politieke wereld heel wat op het spel.

De jongste maanden kijkt de publieke opinie anders aan tegen overheidsuitgaven. De kiezer stond vroeger achter alle investeringen in infrastructuurwerken. Nu vindt men ,,traditionele'' uitgaven, zoals wegenwerken, weggegooid geld.

De regering heeft om die reden een paar projecten afgelast. Ze vreest echter dat als ze alle overheidsprojecten bevriest, de economie stilvalt. Daarom stelt ze het voor alsof ze voornamelijk investeert in nieuwe technologie.

De Japanse premier Yoshiro Mori beloofde vorige week dat Japan ,,over vijf jaar het meest gesofistikeerde geïnformatiseerde telecommunicatienetwerk ter wereld heeft''. Hij deed ook de plechtige belofte een flinke hap uit de bijkomende begroting voor IT-projecten te gebruiken.

Als je de IT-verpakking verwijdert, wordt duidelijk dat veel van die projecten gewoon tot de traditionele uitgaven voor infrastructuurwerken behoren. ,,De regering neemt de kiezer in het ootje'', zegt Atsuo Nakamura. Hij is parlementslid in het Japanse hogerhuis en tegenstander van de infrastructuurprojecten van de regering. ,,Als je een computer op een bouwwerf plaatst en dat dan een IT-project noemt, dan sla je toch wel de bal mis.''

De riolering is maar één van de vele voorbeelden. Het ministerie van Openbare Werken wil ook investeren in ,,informatiedozen'' met optische kabels onder 23.600 kilometer wegen.

Die informatiedozen moeten helpen bij het beheer van het verkeer en worden daarom als IT-project gecatalogeerd. De installatie ervan veronderstelt nochtans voornamelijk wegenwerken.

Er staat nog een IT-verkeersproject op stapel, het zogenaamde Intelligent Transport Systeem (ITS). Daarbij brengt men optische vezelkabels en magneten onder de wegen aan. De wagens kunnen dan op automatische piloot rijden en verkeersopstoppingen vermijden, zodat het verkeer veel efficiënter verloopt.

Maar dat project neemt jaren in beslag, en er zit een joekel van een adder onder het gras. De nieuwe wagen van de belastingbetaler zal ITS-compatibel moeten zijn. ,,Dit project is zeer belangrijk voor de sociale infrastructuur, maar het zal niet eenvoudig zijn om de publieke opinie er warm voor te krijgen'', geeft Tadashi Yoshida toe. Hij werkt voor Kajima, een groot aannemingsbedrijf dat bij het project is betrokken.

Zelfs het rioleringsproject maakt zijn belofte niet waar. De 1.600 kilometer optische vezelkabel door de rioleringsbuizen dienen niet voor goedkope en snelle internettoegang. Ze komen er om de hoogte van het rioleringswater te meten en de werking van de rioleringsmachines te controleren.

© The Financial Times