NAMEN -- ,,Onaanvaardbaar en schandalig''. Zo omschreef de Waalse minister van Economie, Serge Kubla (MR), het voornemen van de staalgroep Arcelor om hoogovens bij Luik (Ougrée en Seraing) te sluiten. De Waalse regering gaat tegen die beslissing frontaal in het verzet, na contacten op federaal en Europees vlak. Kubla had het over een mogelijk front Verhofstadt-Rafarrin-Schröder, want Arcelor sluit ook hoogovens in Frankrijk en Duitsland.

Verhofstadt heeft al toegezegd om volgende week samen met de Waalse minister-president Jean-Claude Van Cauwenberghe, de vice-premier Louis Michel en de federale ministers Laurette Onkelinx en Didier Reynders de top van Arcelor te ontmoeten.

Kubla had ook al een gesprek met Vlaams minister-president Patrick Dewael, die hem zou hebben gegarandeerd dat de bestuurder van het Vlaamse gewest bij Arcelor, Hedwig De Koker, de Walen in hun protest zou steunen, of hen op zijn minst niet zou tegenwerken. Kubla was daarover niet erg duidelijk.

Het Vlaamse Gewest is, zoals Wallonië, een kleine aandeelhouder bij Arcelor. Maar Vlaanderen beschikt met Sidmar over een maritiem staalbedrijf, terwijl Wallonië het per definitie met continentale bedrijven doet. In de voorstellen van Arcelor worden de maritieme vestigingen gespaard of bevoordeeld, ten nadele van de continentale.

Kubla legt de Waalse regering volgende donderdag een actieplan voor, dat drie domeinen zal omvatten: het juridische, het aandeelhouderschap, de politieke en sociale actie.

Op het juridische vlak zei Kubla dat Arcelor op basis van vroegere overeenkomsten tot 2006 moet werken, en pas dan de winst- of verliesbalans kan opmaken van de diverse filialen van de maatschappij. ,,Nu al de continentale filialen afbouwen, tegen een schamele vergoeding van 20 miljoen euro, kan niet'', zei Kubla. ,,Arcelor kan slechts in 2006 eventueel tot een dergelijke beslissing overgaan''.

Verder noemde Kubla de behandeling van de continentale filialen, waaronder Luik, ,,discriminatoir''. Hij suggereerde dat Arcelor gewoon niet wil dat de filialen van Luik opnieuw rendabel worden, maar al langer heeft beslist om een aantal activiteiten te verplaatsen naar of ,,exotische'' producten te halen bij Oost-Europese of Aziatische producenten.

Kubla zal de Waalse regering ook voorstellen om, naast advocaten, grote raadgevers aan te trekken, zoals een Jean Gandois, om op die manier een eigen strategie te ontwikkelen. Gandois trok Cockerill Sambre door een grondige herstructurering eind de jaren negentig uit het slop.

De socialistische vakbond FGTB heeft al voorgesteld dat het Waalse Gewest desnoods zelf de hoogovens moet kopen, maar daarvoor bestaat weinig of geen enthousiasme. Waals gewestminister Michel Daerden (PS), die zijn verkiezingscampagne voor de federale kamer bij de metallo's van Luik inzette, zei daar dat Cockerill Sambre ook van de werknemers is, en dat met dit eigendomsrecht rekening moet worden gehouden.

Maar in Seraing en Ougrée blijft het tot nu kalm, en de kans dat Wallonië naar groot sociaal verzet gaat, is miniem. Vrijdag bij de bekendmaking van het nieuws werd het werk even stilgelegd, maar daar bleef het bij.

Daarvoor is de streek door de vele delokalisaties en sluitingen van bedrijven al lang murw gemaakt. Alleen moet worden vastgesteld dat Wallonië -- en dan vooral de streek van Luik -- de jongste maanden in de hoek zit waar de klappen vallen: eerst de rel rond Francorchamps -- met duidelijke communautaire aspecten -- en nu de bijna zekere verdwijning van de trots van Luik: de hoogovens.

De metaalbonden onderzoeken of Arcelor de procedure in de wet-Renault niet met voeten heeft getreden. Arcelor maakte zijn beslissing al bekend, voordat de Europese ondernemingsraad plaatsvond. De wet-Renault bepaalt dat bij sluitingen eerst de ondernemingsraad wordt ingelicht.

Of deze malaise politieke gevolgen zal hebben, is niet duidelijk. Extreem-rechts ontbreekt geheel op het politieke schaakbord in Wallonië, en de grote politieke partijen lijken in het staaldossier vrij dicht bij elkaar te staan. Maar misschien heeft de heftigheid waarmee de liberaal Kubla de beslissing van Arcelor aanvecht, te maken met de vrees dat een aantal kiezers afstand zal nemen van de zogenaamde onverbiddelijke regels van de markt, en eerder links zal gaan stemmen.