LUIK -- Net zoals de VS-regering het vorige week al deed, helpen de regeringen van de Europese Unie -- onder toezicht van de Europese Commissie -- hun luchtvaartmaatschappijen om de gevolgen van de terroristische aanvallen in de VS op te vangen.

Zaterdag spraken de vijftien ministers van Financiën van de Unie in Luik een kader af waarbinnen de regeringen van de lidstaten de luchtvaartmaatschappijen kunnen bijspringen. Het slaat alleen op hulp om de explosie van de verzekeringspremies op te vangen na de aanslagen in Amerika. De verzekeringscontracten in de luchtvaartsector bevatten immers clausules waardoor de premies na dergelijke schadegevallen onmiddellijk worden herzien. De verhoging is nu zo aanzienlijk dat heel wat maatschappijen hun toestellen tijdelijk aan de grond zouden moeten houden of vluchten schrappen.

In Luik was zaterdag te horen dat het gedekte risico voor de Duitse maatschappij Lufthansa na 11 september, bij gelijkblijvende premie, verminderde van 1 miljard dollar naar 50 miljoen dollar. Sommige luchthavens, bijvoorbeeld Hongkong, weigeren echter vliegtuigen te ontvangen die voor minder dan 1 miljard dollar verzekerd zijn. Ook de contracten voor het leasen van toestellen zijn gebonden aan minimale verzekeringsbedragen.

Vorige week al heeft de Amerikaanse regering voor miljarden dollars steun goedgekeurd voor de Amerikaanse maatschappijen. De Britse regering volgde en de Duitse eveneens.

Sabena en Air France hebben afgelopen weekend steun gekregen nadat de ministers van Financiën van de vijftien EU-landen daarover in Luik een gemeenschappelijk kader afspraken. Het EU-verdrag bepaalt in artikel 87 nadrukkelijk dat er steunmaatregelen mogelijk zijn bij ,,natuurrampen of andere buitengewone gebeurtenissen''.

Op korte termijn en voor één maand kunnen de EU-regeringen zelf de dekking verzekeren van schade aan derden veroorzaakt door oorlog of terrorisme. De regeringen moeten daarvoor wel een ,,redelijke'' premie eisen van de betrokken maatschappijen: ze moet ,,zoveel als mogelijk'' de risico's weerspiegelen. De steun geldt voor een maand en in die periode moet er een duurzame oplossing gezocht worden waarbij de sector zo snel mogelijk moet terugkeren naar een gewone marktsituatie.

De tekst van de vijftien ministers van Financiën preciseert ook nadrukkelijk dat ,,algemene overheidshulp aan onrendabele maatschappijen uitgesloten is'' en dat de voorgestelde maatregelen met precisering van de bedragen, aan de Europese Commissie moeten worden gemeld.

Nog in de nasleep van de aanslagen in de VS hebben de vijftien in Luik bevestigd dat ze maatregelen zullen nemen om de financieringsbronnen van terroristische organisaties droog te leggen, onder meer via de verplichte melding van verdachte transacties, uitwisseling van informatie en via internationale afspraken inzake banktoezicht, onder meer in het comité van Bazel.

Opmerkelijk is voorts dat de Belgische minister van Financiën, Didier Reynders, tegen december op de Top van Laken, een doorbraak wil in de invoering van een Europese energietaks.

Ofwel komt er in Laken een definitieve -- en dus unanieme -- beslissing over een concreet voorstel. Ofwel geven de regeringsleiders groen licht voor een oplossing met een beperkt aantal lidstaten, via de zogenaamde ,,versterkte samenwerking''. Daarbij kunnen minstens acht lidstaten een afzonderlijke regeling afspreken waarbij de andere lidstaten zich later aansluiten.