BRUSSEL -- De Europese Commissie heeft gisteren een pakket voorstellen goedgekeurd die het goederenverkeer per trein vervroegd moeten vrijmaken tegen 2006.

Het pakket dat door commissaris Loyola de Palacio van Transport is uitgewerkt, moet het grote concurrentienadeel van het spoorvervoer tegenover het wegtransport wegwerken en bevat vijf voorstellen.

Het belangrijkste wijzigt al de huidige richtlijn van 1991 en 2001 over de vrijmaking van het goederenverkeer per spoor, die overigens nog niet in alle lidstaten van de Unie van toepassing is. Die maakt het goederentransport vrij in twee stappen. Tegen 15 maart 2003 moet het internationaal goederenvervoer vrij zijn op welbepaalde trans-Europese trajecten, het zogenaamde Trans European Rail Freight Network (TERFN). En uiterlijk tegen 15 maart 2008 moest dan het internationale goederenvervoer vrijgemaakt zijn op het hele net.

De Palacio stelt nu voor onmiddellijk werk te maken van de volledige vrijmaking van zowel het nationale als het internationale goederenvervoer op het hele netwerk. In de praktijk zou dat tegen 2006 moeten kunnen.

Eer het zo ver is, moeten echter -- naast de politieke -- heel wat technische hinderpalen uit de weg worden geruimd. In de Unie zijn er bijvoorbeeld 12 verschillende systemen van spoorsignalisatie. Ook de voltages van het elektriciteitsnetwerk verschillen, net zoals de werkreglementen (aantal treinbestuurders bijvoorbeeld) tot en met de spoorbreedte. Die is in Spanje, Portugal, Finland en de Baltische staten anders dan in de rest van Europa. Vaak moeten er aan de binnengrenzen van de EU ook andere formulieren worden ingevuld. In het jargon zijn dat de oorzaken van de lage ,,interoperationaliteit'' van het spoorvervoer, waardoor de gemiddelde snelheid momenteel op een 30 kilometer per uur ligt.

Daarom bevat het pakket dat gisteren werd goedgekeurd, een voorstel voor de oprichting van een Europees Spoorwegagentschap dat bevoegd wordt om die technische hinderpalen weg te werken en veiligheidsstandaarden te ontwikkelen. Het agentschap, met een 100-tal stafmedewerkers, moet zowat de spil worden van het project en moet ook toezien op de naleving van de standaarden. Zelf krijgt het geen wettelijke bevoegdheid: het moet voorstellen uitwerken voor de Commissie die het hele systeem beheert. Ook nu al zijn er overigens in de spoorsector comités van experts aan het werk voor de technische harmonisering.

Inzake veiligheid bevat het pakket een apart voorstel van richtlijn dat de belangrijkste veiligheidsvoorschriften harmoniseert die de infrastructuurbeheerders moeten waarborgen en de spoorwegmaatschappijen moeten naleven. Daardoor moeten de vergunningen die de lidstaten afleveren aan spoorwegmaatschappijen, over het hele Europese grondgebied kunnen gelden. Dat voorstel waarborgt ook onafhankelijk onderzoek bij ongevallen.

Voorts zorgt een apart voorstel nog voor coördinatie tussen het vrijgemaakte netwerk en de rest van het spoornet. Met het oog op de uitbreiding van de Unie stelt de Commissie ten slotte voor dat ze de bevoegdheid krijgt om op internationaal vlak, in naam van de lidstaten, te onderhandelen in het kader van de Convention concerning International Carriage by Rail , de COTIF. Die organisatie houdt zich bezig met opruiming van technische barrières en de meeste leden ervan zijn kandidaat-lidstaten van de EU.

Over de vrijmaking van het passagiersvervoer per trein zei Loyola de Palacio gisteren dat de Commissie de afloop afwacht van de discussies binnen de Unie over het begrip ,,openbare dienst''. Toch acht ze het mogelijk dat er tegen het einde van het jaar een Commissievoorstel zal zijn over vrijmaking van passagiersvervoer per spoor.

Het pakket van het goederenvervoer moet nu naar de Ministerraad en het Europees Parlement. Nu al is duidelijk dat het een moeilijke weg wordt omdat regeringen en spoorbonden in sommige landen vrezen dat de vrijmaking heel wat banen zal kosten.

U wil onze betalende artikels lezen maar nog geen abonnement nemen? Meld u aan en proef gratis van  plus-artikels.

Lees gratis ›

Geen betaalgegevens nodig