© pb
UTRECHT -- De scherpe terugval van de aandelenmarkten heeft de nettowinst van Fortis over de eerste negen maanden van het jaar in het rood doen belanden. De Belgisch-Nederlandse financiële groep probeert die bittere pil voor haar aandeelhouders te verzachten door nu al in het vooruitzicht te stellen dat het dividend op het niveau van 2001 zal worden gehandhaafd.

Fortis had begin oktober al meegedeeld een waardevermindering van 2,1 miljard euro te moeten boeken op haar beleggingsportefeuille omdat de aandelenkoersen op de internationale beurzen op 30 september -- datum van de afsluiting van het derde kwartaal -- op een dieptepunt waren beland. De -- niet-gerealiseerde -- waardevermindering is groter dan de operationele winst van 1,91 miljard euro die Fortis in de eerste negen maanden van het boekjaar heeft gehaald. Bijgevolg zakt het operationeel resultaat, met inbegrip van de waardecorrectie van de aandelenportefeuille, 216 miljoen euro in het rood.

Omdat er toch ook enkele meevallers waren -- meerwaarden op de verkoop van het belang in Toplease en Cedel -- komt het uiteindelijke nettoverlies uit op 87 miljoen euro. Over dezelfde periode vorig jaar kon Fortis nog een winst voorleggen van 2,5 miljard euro.

Anton van Rossum, de chief executive officer van Fortis, beklemtoonde vrijdag bij de voorstelling van de kwartaalcijfers vooral de positieve factoren. Hij wees erop dat de internationale aandelenmarkten weer wat zijn verbeterd, waardoor het verlies op de effectenportefeuille half november was teruggedrongen van 2,1 miljard tot 1,5 miljard euro. Dat kan de resultaten over het hele jaar 2002 misschien toch nog wat rechttrekken.

Van Rossum stipte ook aan dat het pure bedrijfsresultaat, exclusief meerwaarden op de obligatieportefeuille en zo meer, hoger is uitgevallen dan in de eerste negen maanden van vorig jaar, zowel in de bank- (+4 procent) als in de verzekeringsdivisie (+4 procent).

De waardevermindering op de beleggingsportefeuille brengt de solvabiliteit van Fortis niet in het gedrang, verzekerde de topman. Het kernkapitaal lag eind september nog elf procent boven de norm die Fortis zichzelf heeft opgelegd en 77 procent boven de wettelijke normen. Om te onderstrepen dat de groep financieel gezond is, had de raad van bestuur al een vroeg sinterklaasgeschenk voor de aandeelhouders in petto: de aandeelhouders zullen kunnen rekenen op een even hoog dividend als vorig jaar, ook al liggen de financiële resultaten een stuk lager. ,,Een teken van vertrouwen'', zei van Rossum.

Hij moest wel toegeven dat het operationeel resultaat -- abstractie gemaakt van de waardevermindering op de aandelenportefeuille, maar rekening gehouden met gerealiseerde meerwaarden -- over het hele jaar 2002 wellicht acht procent lager zal uitvallen dan vorig jaar. Begin dit jaar had Fortis nog een toename van de operationele nettowinst met twaalf procent in het vooruitzicht gesteld.

De bankdivisie, Fortis Bank, zag in de eerste negen maanden van het jaar de inkomsten met zes procent terugvallen, ondanks de toename van de rentebaten. Maar de bank kon toch nog een hoger operationeel resultaat voorleggen, omdat de kosten sterker daalden, met acht procent. ,,Het resultaat van de besparingsinspanningen en van de vooruitgang in de realisatie van de fusie'', legde Herman Verwilst, de voorzitter van Fortis Bank, uit.

De bank moest wel voor 392 miljoen euro voorzieningen aanleggen voor slechte kredieten. Wellicht komt daar in het vierde kwartaal nog wat bij. Maar Verwilst verwacht niet dat de voorzieningen voor kredietrisico's dit jaar hoger zullen uitvallen dan de 667 miljoen euro van vorig jaar.

In de verzekeringsdivisie deed de tak levensverzekeringen het beduidend minder goed dan vorig jaar. Dat werd goedgemaakt door de goede prestaties van de tak schadeverzekeringen. In de Verenigde Staten behaalde die de beste resultaten ooit. Ook de verzekeringsdivisie kon uiteindelijk nog een hogere operationele winst voorleggen, als abstractie wordt gemaakt van gerealiseerde meerwaarden.

Anton van Rossum houdt er ernstig rekening mee dat 2003 op economisch vlak opnieuw een kwakkeljaar wordt. ,,Het economische herstel komt maar traag op gang.'' Hij verwacht pas echt beterschap vanaf 2004. ,,Maar wat Fortis betreft, ligt het slechte nieuws achter ons. Wij hebben de bittere pil van de waardevermindering op de aandelenportefeuille doorgeslikt. De kostenbesparingen blijven ook in 2003 nog van kracht en de fusieoperatie moet ook volgend jaar nog extra baten opleveren, zowel in de bank- als in de verzekeringsdivisie'', zei de Fortis-topman.

De beleggers leken vrijdag toch niet helemaal overtuigd van de positieve boodschappen die Anton van Rossum verkondigde. Ze onthielden vooral dat de operationele nettowinst dit jaar wellicht zal zakken, in tegenstelling tot wat Fortis eerder had verkondigd. Op Euronext Brussel moest het Fortis-aandeel bijna vijf procent inleveren tot 18,35 euro.