Rabbijnen maken zich zorgen over het feit dat het Internet moeilijk te reguleren is, zelfs met filters die sites kosjer maken. Tora.net blijkt een pornosite te zijn.

Dov Heller zit in een riskante business. Hij is eigenaar van PC Plus, een computerwinkel in de ultraorthodoxe wijk van Geula in Jeruzalem. En zijn devote klanten kregen van de rabbijnen de strenge waarschuwing dat ze de computertechnologie alleen voor het zakendoen mogen gebruiken.

Net buiten de winkel hangen vier enorme posters getekend door 29 van de belangrijkste haredi, ultraorthodoxe wijzen, die verklaren dat het Internet ,,een groot gevaar'' betekent voor het voortbestaan van de traditionele joodse levenswijze en cultuur .

Die uitspraak is de jongste poging van de haredi om de technologische verandering tegen te houden en de bekoringen te weerstaan van de seculiere wereld, gaande van wetenschap tot seks. Maar de strijd tegen het wereldwijde web zal heel wat moeilijker zijn dan het vorige verbod op technologieën zoals televisie. En de gevolgen zouden verwoestend kunnen zijn voor deze geïsoleerde gemeenschap.

,,Ze konden een verbod op televisies opleggen omdat je een antenne op je dak niet kan verbergen. Maar dit kunnen ze niet tegenhouden'', zegt Dov Heller. ,,Zet een 16-jarige aan het Internet en je weet waar hij naartoe gaat. Het kan een hele generatie veranderen.''

Dov Heller is 23 jaar, draagt een mooie bril, een stijlvolle blazer en een zwart gebedskapje en hij is gladgeschoren. Hij is net een ondernemer uit Silicon Valley die naar yeshiva is gegaan, een traditioneel instituut voor joodse studies.

Op de rekken van zijn winkel staan, naast de tekstverwerkers en inktpatronen voor printers, een reeks Torah-softwareproducten. Multimedia-cd's met chassidische muziek en rabbijnse verhalen dragen titels als ,,De psalmen die vader hebben gered''.

De orthodoxe wereld begrijpt dus wel dat de technologie kan worden gebruikt om tradities te bewaren en vele religieuze joodse groepen hebben in Israël en daarbuiten om die reden websites gemaakt.

Maar regels opleggen over het gebruik van de informatietechnologie is zo goed als onmogelijk en voor devote joden is cyberspace een gevaarlijke plaats. De Internet domeinnaam 'tora.net' bijvoorbeeld, werd door sluwe pornoverdelers ingepikt.

,,Het is de privacy van het Internet die voor de rabbijnen iets compleet nieuws is'', zegt Menachem Friedman, professor sociologie aan de Bar Ilan universiteit vlakbij Tel Aviv. Hij is een expert op het vlak van religieuze joden. ,,Het verlies aan supervisie en de onmogelijkheid om te weten wat de mensen doen, is voor hen schrikwekkend en het gevaarlijkste wat de haredi-maatschappij kan overkomen.''

Op straat in de orthodoxe wijken zijn de meeste mensen het eens met de regel. Maar zelfs enkele rabbijnen begrijpen dat het Internet niet te stoppen is en in de toekomst een belangrijk deel van het dagelijkse leven zal zijn. Rabbijn Ovadia Yosef, de geestelijke leider van de machtige Israëlische Shas-partij, ondertekende de beslissing niet.

Ondertussen hebben haredi- ondernemers interessante oplossingen bedacht voor het dilemma. Zo is er het KosherNet, dat zichzelf omschrijft als ,,uw veilige en koosjere link naar de informatiesnelweg''. Het filtert de inhoud van sites, een beetje zoals Net Nanny en andere populaire programma's die ouders gebruiken om hun kinderen te beschermen tegen pornografie.

Maar snuggere surfers kunnen gemakkelijk de buffers en sociale hinderpalen omzeilen. Een voormalige student van het yeshiva- instituut zegt dat hij het icoontje voor zijn internetaansluiting diep in de ingewanden van zijn pc verbergt, waar niemand het kan vinden. ,,Misschien kunnen ze niet toezien op de naleving van de regel'', zegt Raymond, een yeshiva-student uit de VS. Hij surft alleen met de toestemming van zijn rabbijnen en in het bijzijn van een studiegenoot. Zo is hij zeker dat hij niet afdwaalt naar verboden cybergebied. ,,Maar we kunnen zeggen dat je onze regels moet volgen wil je deel uitmaken van onze gemeenschap. Het plaatst ons in een technologisch getto, maar joden hebben gedurende duizenden jaren niet dezelfde kansen gehad als andere naties en we zijn er nog altijd.''

© The Financial Times