Afgelopen weekend werden de eerste euromuntstukken met open armen onthaald. Het was aanschuiven aan de bank- en postkantoren om het begeerde plastic zakje in handen te krijgen. Om ze de eerste maal te gebruiken moet u officieel wachten tot begin volgend jaar. Hoewel, de drankautomaten van Coca-Cola slikken nu al euromunten.

De drankautomaat op onze redactie toont nog geen enkel spoor van de euro. ,,Dat is dan waarschijnlijk geen toestel van ons'', zegt Frédéric de Ridder, woordvoerder van Coca-Cola in België en Luxemburg. Klopt, want uit de automaat rollen ook blikjes van concurrent Pepsi.

Coca-Cola heeft met 28.000 drankautomaten veruit het grootste automatenpark in België ,,Al onze drankautomaten, op een paar honderd na, zijn klaar voor de nieuwe munt.'' Een sticker met de woorden ,,Ik ben klaar, je suis prêt'' duidt aan dat de automaat al euromunstukken slikt.

De toestellen met de sticker aanvaarden op dit ogenblik zowel euromuntstukken als Belgische franken. De prijsaanduiding luidt wel nog in Belgische frank en de automaat geeft tot 1 januari alleen Belgisch geld terug. Dus als u nu voor een blikje van 25 frank een stuk van één euro in de automaat stopt, krijgt u drie stukken van vijf frank terug.

De drankautomaten aanvaarden alle euromuntstukken behalve die van één en twee cent. De software in de machines gebruikt zestien parameters om te herkennen om welk muntstuk het gaat. ,,De voornaamste parameters zijn het gewicht, de grootte en de samenstelling van de munt. Maar zelfs het geluid van het muntje dat in de machine schuift, wordt geanalyseerd.''

Het aanpassen van de automaten was een werk van lange adem. ,,We zijn in 1999 gestart. Eerst hebben we een inventaris opgemaakt van al onze toestellen en hebben we de oudere vervangen. Daarna zijn we begonnen met de ontwikkeling van de software.''

Het ombouwen van de automaten zelf is begonnen in maart van dit jaar en verloopt in twee fasen. ,,In een eerste fase hebben we ervoor gezorgd dat alle automaten euromuntstukken aanvaarden. Dat is nu achter de rug. Vanaf januari wordt geleidelijk het Belgisch muntsysteem ontkoppeld zodat alle toestellen tegen 28 februari alleen nog maar de nieuwe muntstukjes slikken.''

Wat kost dat nu allemaal? ,,De omschakeling van 1 automaat kost ons gemiddeld 25.000 frank. In dat bedrag zitten dan wel de software plus de personeelskosten van de technicus die de omschakeling maakt.''

Ook bij Shop 24 wordt naarstig gewerkt om de automatische winkels klaar te stomen voor het eurotijdperk. Shop 24 baat in België 155 van die winkels uit. Het gaat om zeer grote automaten waar zowel shampoo als een pakje spaghetti uit de muur kan gehaald worden.

,,Wij moeten onze toestellen niet alleen aanpassen aan de euromuntstukken, maar ook zorgen dat onze automaten de nieuwe bankbiljetten aanvaarden'', zegt Jo Robrechts, gedelegeerd-bestuurder van Shop 24.

De automatische winkels zullen wel op 1 januari nog geen eurogeld aanvaarden. ,,Het is technisch niet haalbaar om zowel in Belgische frank als euro te werken. Daarom moeten we tot 2 januari wachten met de aanpassing van de automaten zelf. We zijn een jaar geleden gestart met de voorbereidingen. Nu moeten we enkel de nieuwe software inpassen in de automaten. We zullen daar zeker tot eind februari voor nodig hebben.''

De kosten om zo'n automatische winkel euroklaar te maken lopen snel op. ,,Voor de laatste generatie betalen we 2.000 euro per automaat. In de oudere toestellen moeten we al gauw het tienvoudige investeren om de machine euroklaar te maken.''

Het aanpassen van een verkoopautomaat is geen sinecure. De toestellen moeten niet alleen de muntjes slikken met de afbeelding van Koning Albert II, maar ook die met de afbeelding van de Nederlandse Koningin Beatrix of de Duitse Brandenburgse poort.

In totaal zullen niet minder dan 120 verschillende euromuntstukken circuleren. Niet alleen de twaalf eurolanden geven de acht euromunten een eigen afbeelding, ook San Marino, Vaticaanstad en het Vorstendom Monaco zullen eigen munten slaan. Al die munten moeten passen in de verkoopautomaten van al die landen.

,,De technische kenmerken van de munten zijn heel nauwkeurig vastgelegd zodat het gewicht, de grootte en de samenstelling van euromunten uit de 15 landen praktisch identiek zijn'', zegt Romain Coenen van de Koninklijke Munt in België.

De controle daarop is heel streng. ,,We checken onze eigen munten, maar doen ook controles op elkaars munten. De munthuizen spelen de resultaten aan elkaar en aan de Europese Centrale Bank door. Zonodig wordt een lot muntstukken vernietigd.''

De Europese munthuizen hebben de producenten van verkoopautomaten vorig jaar ook zes testcentra aangeboden, zodat tests konden uitgevoerd worden met de muntstukken uit de verschillende lidstaten.