Australië is een gigantisch land waar je op sommige plaatsen maar heel weinig winkels in de buurt hebt. En toch zitten de Australiërs nog lang niet massaal op het Internet. Een verslag van Shawn Donnan .

Op het eerste gezicht lijkt Australië het ideale model voor een internettende wereld. Een onherbergzaam land ter grootte van het continentale deel van de Verenigde Staten. Een uitgebreid telecommunicatienetwerk en postwezen dat je in staat stelt elk bevolkt hoekje en gaatje van het land vlot te bereiken.

Een bevolking van 18,5 miljoen mensen die erom bekend staan open te staan voor alle nieuwe technologieën. Het fenomeen catalogusverkoop bestaat er nauwelijks en in sommige plaatsen vind je zelfs gewoon geen winkels. Australië lijkt als het ware voorbestemd voor het Internet en voor het millennium-modewoord bij uitstek, e-commerce (elektronische handel).

Maar Australië begint nu nog maar mondjesmaat gebruik te maken van het Internet. De detailhandelaars beweren dat het land nu midden in zijn eerste on-linekerstperiode zit. Maar in het Australische deel van cyberspace heeft de consument voorlopig maar een beperkte keuze.

,,Op dit ogenblik is het nog altijd makkelijker je boeken te bestellen bij Amazon.com dan bij een van onze grote on-lineboekenwinkels'', zegt Hamish Diver. Hij is een van de oprichters van HarvestTheNet, een achttien maanden oud bureau voor marketingresearch dat Australische bedrijven bijstaat die on line gaan.

Ook de on-lineveiling heeft nu Australië bereikt, maar het fenomeen staat er wel nog in zijn kinderschoenen. Zelfs op de grootste sites kun je maar moeilijk voorwerpen zien waar meer dan een of twee keer een bod op uitgebracht is.

Bijna elke dag wordt aangekondigd dat er weer een nieuwe on-linedetailzaak is bijgekomen, maar die beloven haast altijd veel meer dan ze kunnen aanbieden. Er bestaan een handvol on-linespeelgoedzaken, die de onvermijdelijke Pokémons en de laatste Barbie aanbieden. Ook boeken en cd's kun je nu on line kopen en er zijn ook een paar multidimensionale e-commerce-sites die de Australische consument bedienen.

Volgens voorspellingen van detailhandelanalisten zullen de Australiërs deze kerst 150 miljoen Australische dollar (ruim 3,8 miljard frank) on line spenderen. Dat is maar 2,8 procent van de 5,3 miljard Australische dollar (ruim 135 miljard frank) die de Australiërs in totaal met de kerst zullen uitgeven. Ter vergelijking: de pionier van de elektronische handel, Amazon.com, zou dit jaar volgens eigen schattingen in het vierde trimester een verkoop van 633 miljoen US dollar (ruim 25 miljard frank) halen.

Volgens veel mensen in de snelgroeiende wereld van de Australische elektronische handel zal deze kerst voor Australië ongeveer hetzelfde betekenen als de kerstperiode in de VS twee jaar geleden. Toen begonnen de Amerikanen mondjesmaat on line te kopen. En net als die Amerikaanse kerst twee jaar geleden, die toen gevolgd werd door de on-linekoopwoede van vorig jaar, is deze kerst nu van levensbelang voor de hele Australische industrie.

,,Als de elektronische handel het deze kerstperiode goed doet, dan zal iedereen volgend jaar met een e-commerce-site beginnen'', zegt de 28-jarige David Gold. Hij is de algemeen directeur van dstore, een on-linedetailhandelszaak uit Melbourne die pas vorige maand van start is gegaan.

Het is moeilijk te zeggen waarom Australië precies achterop lijkt te hinken voor elektronische handel. Want de laatste jaren is het aantal Australiërs dat toegang heeft tot het Internet heel sterk toegenomen. De bedrijven die toegang tot het Internet aanbieden, hebben nu samen zo'n twee miljoen abonnees. Vijfeneenhalf miljoen Australiërs zeggen dat ze in de voorbije twaalf maanden het Internet hebben gebruikt. Australië heeft een van de hoogste cijfers voor internetpenetratie buiten de VS. En de laatste jaren is de kostprijs van het internetgebruik ook nog eens flink gedaald.

De Australische bedrijven die nu al zaken doen op het Internet zeggen dat een hoop begerige klanten op hun diensten staan te wachten. Greengrocer.com.au is een twee jaar oud bedrijf dat verse groenten en fruit levert in Sydney en Melbourne. Volgens het bedrijf waren de klanten bij het begin niet erg gelukkig dat ze bij een on-linebestelling telkens weer hun creditcardgegevens moesten geven. Nu vragen de klanten of het bedrijf die gegevens niet kan opslaan.

,,Het probleem in Australië ligt dus niet bij de consument'', zegt Douglas Carlson, de Canadese oprichter van het bedrijf. ,,De consument is er klaar voor om on line te winkelen, maar er zijn gewoon nog niet genoeg goede e-commerce-sites in Australië waar hij terechtkan.''

Dit jaar heeft Australië ook een ware boom meegemaakt voor on line bankieren en aandelenhandel. Volgens de Commonwealth Bank, de marktleider voor on-linetrading, zijn vorige maand in een enkele dag 13.000 transacties afgesloten op haar tradingsite. De marktleider voor on line bankieren, Westpac, zegt intussen meer dan 145.000 on-lineklanten te hebben en er elke maand meer dan 15.000 nieuwe internetklanten bij te krijgen.

Volgens sommige mensen is de tragere ontwikkeling van de elektronische handel in Australië gewoon te wijten aan de grote Australische bedrijven buiten de banksector. Die zijn meestal maar traag gebruik beginnen te maken van het Internet in hun zakelijke strategie. In tegenstelling tot de VS heeft Australië ook vroeger maar weinig kleine, beginnende bedrijven gehad die on line de concurrentie aangingen met de grote bedrijven.

David Jones, bijvoorbeeld, een van de grootste warenhuisketens in het land, biedt deze kerst on line alleen kerstpakketten aan. Coles Myer, de grootste detailhandelszaak van het land, wil naar eigen zeggen het Internet gebruiken voor de uitbouw van zijn operaties in Azië. Maar zijn ,,Coles Online''-site wordt maar in een beperkt aantal markten uitgetest. En wie een kijkje gaat nemen op de site, vindt er voorlopig alleen wat bedrijfsinformatie en bedrijfsresultaten.

Analisten zijn van mening dat vanwege de relatief kleine omvang van de markt alleen de grote Australische bedrijven voldoende stootkracht kunnen ontwikkelen om een doorbraak van de elektronische handel te realiseren. ,,Het argument van het schaalvoordeel weegt hier flink'', zegt Shane Hodson, internetanalist voor makelaar Hartley Poynton. ,,Voor Australiërs is het heel moeilijk internetbedrijven op te richten met een voldoende grote kritische massa.''

Maar nu steken dus toch een paar groeiende internetbedrijfjes de kop op die erop lijken te wijzen dat die analisten het bij het verkeerde eind hebben. Zoals dstore, bijvoorbeeld.

Gold heeft dstore opgericht met de ambitie het bedrijf uit te bouwen tot marktleider op het gebied van elektronische handel in Australië. Gold was vroeger vice-voorzitter van de afdeling business development van LookSmart. Dat is een zoekrobot die op de Amerikaanse beurs voor groeibedrijven Nasdaq staat genoteerd. LookSmart is een van de grootste succesverhalen in de Australische internetindustrie en ook een van de belangrijkste investeerders in dstore.

On-linewijnverkoper wineplanet.com.au begint aan het marktaandeel te knagen van Coles Myers' slijterijen. De maandelijkse verkoop is gestegen van 30.000 Australische dollar (772.000 frank) bij de start in april tot een verwachte verkoop deze maand van meer dan 1 miljoen Australische dollar (ruim 25 miljoen frank). Het bedrijf biedt nu al een beperkt assortiment voedingswaren aan en wil dat volgend jaar sterk uitbreiden. Bovendien wordt ook het aantal aangeboden wijnen opgetrokken van 3.000 naar ongeveer 7.000.

Wineplanet.com.au illustreert bovendien een andere trend die zoetjesaan opgeld doet in de Australische internetindustrie: de overstap naar de buitenlandse markten. Volgens Jackie Brian, de business development manager van het bedrijf, gaat Wineplanet.com.au volgend jaar in Groot-Brittannië van start. Het bedrijf wil ook uitbreiden in Azië en bestudeert de mogelijkheden van een overstap naar de Amerikaanse markt, hoewel daarvoor nog heel wat handelsbelemmeringen bestaan.

,,We staan voor een fase van enorme groei'', zegt ze. En om te bewijzen dat Australië zoetjesaan voor het Net begint te vallen, voegt ze eraan toe: ,,We willen 's werelds belangrijkste site voor wijn en voedingswaren worden. Het is een opportuniteit die we moeten aangrijpen.''