BRUSSEL -- Je bent rijk en je wil wat. Je hebt carrière gemaakt, de top bereikt en toch knaagt er nog iets. Geen berouw of schuldgevoel, eerder een doordringend besef van solidariteit en verbondenheid. Je besluit om je kennis en ervaring ten dienste te stellen van een betere wereld, zoals je die lang geleden, als jongeling, voor ogen had. Je keert het gewone bedrijfsleven de rug toe en gaat aan de slag in de non-profitsector, ethisch ondernemen in de meest radicale zin.

Ik ken persoonlijk maar één bedrijfsleider die op het hoogtepunt van zijn loopbaan bewust een stap terugzette om zich volledig aan het goede doel te wijden. Niet als vrijwilliger of vrijblijvende adviseur, maar met een eigen bedrijf, vanuit een duidelijk omschreven zakelijke visie. Winst maken is en blijft de boodschap, maar niet langer op de rug van anderen, van de armere kant van deze wereld, of ten koste van onze gezondheid en het milieu.

We durven dat wel eens collectief ontkennen, maar de ellende in Afrika, het moslimfundamentalisme, het broeikaseffect, de wereldwijde wapengekte: hebben we die demonen niet allemaal zelf in het leven geroepen om onze eigen materiële belangen veilig te stellen?

Je overdrijft, Karel, zeggen (niet mijn beste) vrienden als ik hen weer eens bestook met dergelijke doemgedachten, maar diep in hun hart weten ze dat ik op z'n minst een beetje gelijk heb. En al die corrupte Afrikaanse leiders dan, sputteren ze soms nog tegen. Onze eigen stromannen en bondgenoten uiteraard, van Saoedi-Arabië tot in Congo. Opgevoed en opgeleid in het westen vaak, zoals Charles Taylor, de nu verdreven president van Liberia. Zuid-Afrika is nog lang geen paradijs, maar onder impuls van Nelson Mandela vaart het land wel een relatief onafhankelijke koers, wat van de meeste Afrikaanse landen allerminst gezegd kan worden. Voor zover ze al kùnnen varen.

Maar we hadden het over die ene witte raaf in het Vlaamse bedrijfsleven. Zijn naam is Ignace Van Doorselaere (43), tot eind vorig jaar executive vice president Western Europe van Interbrew. Wat kan je nog meer bereiken in dit land? En toch stapte Van Doorselaere uit de rat race. Begin 2003 richtte hij Growth Ethics op, en bracht hij het boek Ethisch Groeien, Ondernemen met aandacht voor mensen uit.

Als we het dan toch over koerswijzigingen hebben, een veel grotere bocht kan je als bedrijfsleider niet nemen. ,,Ik wilde fundamenteel andere dingen gaan doen in het leven'', zegt Ignace Van Doorselaere in het vakblad Marketeer . ,,Mijn eigen ideeën, die ik bij Interbrew nooit heb kunnen uitwerken, op een kleinschalige basis toch proberen te verwezenlijken. Dat doe ik met Growth Ethics, een bedrijf dat participaties neemt in jonge ondernemingen die werken volgens ethische groeiprincipes, en met een kansarmoedeproject voor de Koning Boudewijnstichting. Ik wil mijn management skills ter beschikking stellen van mensen en organisaties die ze goed kunnen gebruiken. Ik ben voor Interbrew in Roemenië en Bulgarije geweest, om maar twee landen te noemen, en ik heb daar echte miserie gezien. Schandalige toestanden. Die beelden zijn mij bijgebleven. Ik heb ook het gevoel dat ik mijn deel heb gekregen in het leven. Als je in 2003 in een land als België woont, moet je beseffen dat je enorm veel geluk hebt, zowel geografisch als historisch. Tweeduizend kilometer verder of honderd jaar eerder, en mijn leven zou er helemaal anders uitgezien hebben. Wij hebben dus een bepaalde verantwoordelijkheid, en die mag je niet ontlopen.'' ,,Ik heb redelijk goed geboerd, ik heb mezelf en mijn gezin in een veilige positie gebracht, dus nu is het tijd om die verantwoordelijkheid op te nemen. Ik probeer vzw's en bedrijven die ethische doelen nastreven ook ethisch te laten groeien. Iedere organisatie moet groeien, haar doel bereiken, evolueren, vooruitgaan. Groei is goed en noodzakelijk. Het is niet groei of ethiek, zoals veel marketinggoeroes ons willen doen geloven, maar groei én ethiek. Mijn eerste klant is Baobab Catering, gespecialiseerd in evenementen met een multiculturele keuken, waar vooral migranten worden tewerkgesteld. Tot hiertoe kreeg de organisatie subsidies, maar die willen we dus overbodig maken. Baobab Catering moet een rendabel bedrijfje worden. Ik vind dat we de hele sociale economie moeten behandelen als de gewone economie, zij het niet met pure winstmaximalisatie als enig doel. Ik ben zeker dat dat kan werken. Ik geloof er zelfs heilig in.'' Dat het heilige vuur van Ignace Van Doorselaere nog lang moge branden.

  • (Het boek Ethisch Groeien is uitgegeven bij Trends Business Books.)
  • Deze rubriek verschijnt elke week op woensdag.