In Duitsland kan de mislukte fusie tussen Deutsche Bank en Dresdner Bank de katalysator worden voor veranderingen in de sector. Die komen er eerder vroeger dan later.

Een maand na de mislukte overname van Dresdner bank door Deutsche Bank, blijft Frankfort in de greep van de fusiegeruchten. Even leek het erop dat de mislukking de langverwachte herstructurering van de Duitse banksector abrupt had beëindigd. Maar velen geloven dat het maar een tijdelijke tegenslag is. De spectaculaire mislukking van de fusie blijkt nu een nieuwe stimulans te zijn om een oplossing te zoeken voor de overbevolkte Duitse banksector.

Goldman Sachs zegt in een recent rapport dat de herstructurering van de Duitse banksector ,,eerder vroeger dan later'' zal plaatsvinden. En eerder deze maand verklaarde Rolf Breuer, voorzitter van de Deutsche Bank, dat hij ervan overtuigd was dat zelfs een mislukte fusie ,,de rol van katalysator'' kon spelen voor veranderingen.

Gisteren hield Bernd Farholz zijn eerste speech als voorzitter van de Dresdner Bank tijdens de jaarlijkse algemene vergadering. De verzekeraar Allianz, die algemeen beschouwd wordt als de bedenker van het plan voor een fusie tussen Deutsche en Dresdner, hield gisteren ook een persconferentie over zijn jaarresultaten.

Analisten zeggen dat de grote banken nu gehaast zijn om hun strategische positie te herbekijken. Niemand wil de boot missen. ,,Opties die vroeger ondenkbaar leken, worden nu besproken'', zegt een Londense analist.

Commerzbank bijvoorbeeld volgde lange tijd een zelfstandige koers maar verklaarde onlangs dat het bereid was een partnership met Dresdner te bespreken. Maar sinds de Nederlandse holding Rebon vorige maand de grootste aandeelhouder werd van Commerzbank, doen er weer volop overnamegeruchten de ronde over de vierde grootste bank van Duitsland.

Eerder deze week verhoogde Rebon zijn belang tot 17 procent maar ontkende dat het gesprekken voerde met andere Europese banken over de doorverkoop van zijn belang. Bankiers en analisten blijven sceptisch. Commerzbank wordt al lang beschouwd als een overnamedoelwit en zou een sterk steunpunt in de Duitse markt bieden aan elke bank die op Europees niveau actief wil zijn.

Het lot van Dresdner ligt in handen van zijn grootste aandeelhouder Allianz, die een belang van 21,7 procent bezit in de derde grootste bank van Duitsland. Voor Allianz wegen de voordelen van een fusie tussen Dresdner en Deutsche veel zwaarder dan de voordelen die een deal tussen Dresdner en Commerzbank zou kunnen bieden.

Als de fusie had plaatsgevonden, dan zou de verzekeraar uit München daar het meeste voordeel mee hebben gedaan. Het had een stijging betekend van zijn activiteiten in asset management door de overname van DWS, de fondsenbeheerder van Deutsche Bank. Allianz had ook een belangrijk belang verworven in Bank 24, de combinatie van de filialen en het on line banksysteem van de gefuseerde bank.

In een klap had de verzekeraar toegang gekregen tot een modern, op het Internet gebaseerd distributiekanaal voor zijn producten op het vlak van beleggingen en levensverzekeringen. ,,Allianz heeft nog altijd dat alternatieve distributiekanaal nodig als tegengewicht voor de macht van de makelaars die de markt domineren'', zegt Bob Yates van Fox-Pitt Kelton in Londen.

Voor Deutsche Bank was de deal de hoge prijs waard (33 miljard euro) omdat het zich had kunnen ontdoen van zijn bankactiviteiten voor particulieren en ,,substantiële kostenbesparingen'' had kunnen realiseren, zegt Yates.

Deutsche had ook een schaalvergroting gerealiseerd en was een stap dichter gekomen bij zijn ambitie om een ,,Merrill Lynch van Europa'' te worden. Het had zich kunnen concentreren op zijn activiteiten als investeringsbank en bank voor bedrijven, zegt Goldman Sachs.

Zowel Allianz als Deutsche Bank verklaarden zich bereid om een vorm van samenwerking te behouden na de mislukte fusie. En ze geven toe dat ze sindsdien op betere voet leven. Allianz wil nog altijd een belang in Bank 24 nemen, maar zonder de kostenbesparingen van een fusie kan de prijs een probleem vormen.

Analisten zien op korte termijn geen ontwikkelingen die de deal tussen Dresdner en Deutsche nieuw leven zouden kunnen inblazen. Dresdner Bank is verzwakt uit de mislukte fusie gekomen en het management ligt aan flarden.

In München ontkent HypoVereinsbank, de tweede grootste bank van Duitsland, dat ze interesse heeft voor een binnenlandse fusie. Toch werd de bank in '99 benaderd door Dresdner Bank.

HypoVereinsbank heeft zijn zinnen gezet op grensoverschrijdende partnerships. Het heeft gesprekken gevoerd met Bank Austria en verhoogde eerder deze maand zijn belang in het Spaanse Banco Popular. Maar HypoVereinsbank moet wel een herstructurering doorvoeren, nu de twee grote Duitse verzekeraars, Allianz en Münich Re, zich bereid hebben verklaard om hun kruisparticipatie te herschikken.

De mislukking van de fusie tussen Dresdner en Deutsche lijkt Münich Re dichter bij HypoVereinsbank te hebben geduwd. HypoVereins is een belangrijke verdeler voor zijn grootste verzekeringsfiliaal Ergo. Münich Re heeft ook meer dan 5 procent in handen van de bank uit Beieren.

Ze zouden samen een bankverzekeraar kunnen creëren als concurrent voor de instelling die Deutsche en Allianz wilden creëren. ,,Maar er zal niets gebeuren zolang Allianz niet beslist heeft wat het precies wil'', zegt Yates. En momenteel is Allianz ,,beducht voor een tweede deal die zou kunnen mislukken''.