DEN HAAG -- Na maandenlang palaveren heeft het Nederlandse kabinet gisteren ingestemd met het ,,bereikbaarheidsplan voor de Randstad'' van minister van Verkeer Tineke Netelenbos. Opgeteld gaat het ten minste 17 miljard gulden (ruim 300 miljard frank) kosten. Vanaf 2002 worden rekeningrijden en betaalstroken gedurende twee jaar uitgetest.

Het begon allemaal met een verhitte discussie over rekeningrijden, inmiddels omgedoopt tot spitstarief . Maar het rekeningrijden is inmiddels afgezwakt tot een proef met elf tolpoorten. Het accent ligt nu op een combinatie van investeringen in openbaar vervoer en nieuwe wegen. De volgende jaren trekt het kabinet daar 11 miljard gulden extra voor uit. De verdeling daarvan veroorzaakte de jongste weken stevige fricties binnen het paarse kabinet.

In het uiteindelijke plan gaat 5,2 miljard gulden naar investeringen in openbaar vervoer en 4,8 miljard naar nieuwe wegen. Fietsbevorderende maatregelen krijgen 1 miljard gulden. Het bedrijfsleven doet ook 3 miljard gulden in het zakje. Met al dat geld gaat de Nederlandse overheid dertig verkeersprojecten financieren. Bovendien verplicht het kabinet zich tot de aanleg van een snelle treinverbinding tussen Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Utrecht. Het kan gaan om een lightrail of een magneetzweefbaan. Dat zal ten minste nog eens 6 miljard gulden kosten.

Al deze investeringen worden niet betaald met de opbrengst van het rekeningrijden of de betaalstroken. Beide systemen worden trouwens nog niet definitief ingevoerd. Wat het rekeningrijden betreft, komen er vanaf 2002 elf proeflocaties rond de vier grote steden. Alleen automobilisten die naar deze steden toe rijden in de ochtendspits, zullen moeten betalen.

De opbrengst gaat gedeeltelijk naar de steden die de proef organiseren, en voor de rest terug naar de automobilist in de vorm van een verlaging van de motorrijtuigenbelasting. Die verlaging zal groter zijn voor wie met een milieuvriendelijke auto rijdt.

Met betaalstroken -- wie betaalt, mag op een filevrije extra rijstrook rijden -- wordt geëxperimenteerd rond Amsterdam en Rotterdam. Van beide systemen zal het kabinet na twee jaar het effect evalueren.

,,Nederland gaat binnenkort de intelligentste snelwegen van Europa hebben'', zegt minister Netelenbos (PVDA). Volgens haar zullen de files niet verdwijnen uit de Randstad, maar zal de doorstroming van het verkeer er wel vergelijkbaar worden met de rest van het land.