VENDOME -- Als Ile de France, de regio van Groot-Parijs, de afgelopen jaren bewoners verliest, is dat onder meer een gevolg van de hogesnelheidstrein TGV. Meer dan tienduizend TGVistes pendelen dagelijks over honderden kilometers naar hun job in Parijs. ,,De hst helpt Frankrijk en Europa hertekenen'', zei de voorzitter van de Franse Spoorwegen (SNCF), Louis Gallois, deze week op de tiende verjaardag van het nog steeds ongebroken Franse snelheidsrecord op het spoor: 515,3 km/u.

Die prestatie werd herdacht in het nog steeds gebruikte treinstel dat het record vestigde op het traject tussen de Parijse Gare Montparnasse en Vendôme, een stadje in de Loirestreek op 170 km. ten zuidwesten van Parijs.

Vendôme, 18.500 inwoners, is een typisch voorbeeld van het effect van de hst. Toen het traject naar Parijs nog 2.15 uur bedroeg, telde de SNCF er twee abonnees. Nu Parijs maar drie kwartier ver is, zijn het er tweehonderd.

Daar is een hoog inkomen voor nodig. Het treinabonnement en de parking -- het station ligt idyllisch in het groen, op 5 kilometer van de stad -- kosten omgerekend zowat 20.000 frank per maand. De meeste leden van de nieuwe ,,groene elite'' die in Vendôme neerstreek, zijn dan ook kaderleden, vastgoedmakelaars, advocaten, enzovoort... die werken in Parijs met ontspannen en veilig leven in het groen willen combineren.

,,Als ik zie wat ik hier maar betaal voor een huis en tuin, en wat een veel kleinere gezinswoning in Parijs kost, dan doe ik ook met de prijs van mijn abonnement nog voordeel'', zegt een kaderlid van een Parijs marketingbedrijf.

Naar de banlieue rond Parijs gaan, wou Christophe Bec niet. ,,Je zit ver van alles wat de aantrekkingskracht van Parijs uitmaakt en je krijgt weinig in ruil.'' Hier heeft hij een groentetuin, is lid van de tennisclub van het stadje, gaat mountainbiken.

Op die keuze staat ook een prijs. ,,Je bent minder flexibel, want veel TGV's stoppen hier niet'', zegt een ander kaderlid. ,,De laatste trein is die van 19.35 uur. Dat is moeilijk te rijmen met late vergaderingen of sociale verplichtingen. Maar ik heb de keuze gemaakt dat de kwaliteit van mijn leven boven de carrière gaat.''

Ook grotere steden op één tot anderhalf uur hst van Parijs voelen het effect: Le Mans, Tours, Angers, Poitiers, Dijon. ,,De voordelen van het stadsleven, maar grotere en minder dure woningen, meer veiligheid, meer samenhorigheid'', zijn de voornaamste argumenten van de nieuwe pendelaars.

Grote steden als Rijsel en Lyon gebruiken het argument dat ze op één uur respectievelijk twee uur treinen van Parijs liggen om investeringen en toeristen aan te trekken. ,,Voor onze abonnees maakt de hst deel uit van de nieuwe mobiliteit, met de draagbare telefoon en computer, en het internetverkeer'', zei Louis Gallois op de herdenking van het snelheidsrecord in het station van Vendôme. ,,De occasionele gebruiker daarentegen ziet vooral de snelheid, de technologische prestaties.''

Op die prestaties zijn de voorzitter van de SNCF en zijn medewerkers trots. De Franse hst, die met zijn 354 treinstellen al 660 miljoen reizigers vervoerde, heeft sinds zijn ingebruikneming in 1981 een uitstekende staat van dienst van betrouwbaarheid en veiligheid. Op de drukke lijn Parijs-Lyon (27 retourritten per dag) worden zelfs dubbeldek-TGV's ingezet.

De SNCF mikt de komende jaren niet op een verhoging van de commerciële snelheid boven 320-330 kilometer per uur. ,,Naar 350 gaan, een seconde minder per kilometer, is een zware inspanning die nauwelijks reële tijdwinst oplevert'', zei Gallois.

De nadruk ligt op de uitbreiding van het hst-spoornet. Prioritair is de hst Méditerranée die Marseille op 3 uur en Montpellier op 3.15 uur van Parijs zal brengen. De SNCF denkt daarbij ook aan minder bemiddelde reizigers. ,,We verhogen daar het aantal plaatsen in tweede klasse ten koste van de eerste, wegens de sterke toeristische vraag.''

Ook Europees wil de TGV steeds verder gaan. Binnen enkele jaren moeten Frankfort en Parijs op 3.30 uur van elkaar liggen. ,,Minder dan anderhalf uur tussen Brussel en Parijs, minder dan drie uur naar Londen, ik denk dat de hst meer voor Europa doet dan vele institutionele hervormingen'', zei Gallois.