Ik ben bijna vergeten hoe mijn vrouw eruit ziet'', zuchtte een collega deze week in de koffiehoek, klagend over de hoge werk- en vergaderdruk. ,,Plaats een webcam in je huis'', suggereerde iemand, ,,dan kan je af en toe via je computerscherm kijken hoe je echtgenote en je kroost het thuis stellen.'' ,,Inderdaad een handige oplossing'', beaamden omstaanders, die terzelfder tijd echter ook een aantal nadelen in herinnering brachten.

Waar komt in hemelsnaam de idee vandaan dat hard en lang werken een deugd is, dat het welvaart en welzijn verschaft? Die stelling wordt door de feiten niet gestaafd. Welke natie ontsnapt aan de economische groeivertraging die de andere westerse industrielanden treft? Frankrijk! Welk land uit de eurozone heeft de laagste inflatie? Frankrijk! In welk Europees land zijn er de jongste twee jaar een miljoen nieuwe banen gecreëerd in de privésector en daalt de werkloosheidsgraad in TGV-vaart? In Frankrijk!

Frankrijk, nog niet zo lang geleden meewarig beschouwd als het economische kneusje van de Europese Unie, heeft zich in korte tijd ontpopt tot een modelnatie die op economisch vlak een ouwe glorie als Duitsland het nakijken geeft. Daar is maar één verklaring voor: de verkorting van de werkweek van 39 uur naar 35 uur per week begin vorig jaar. Die maatregel, waarvan economen voorspelden dat hij de Franse economie in een neerwaartse spiraal zou storten, lijkt integendeel onverhoopte positieve effecten te hebben.

Een enquête van het Franse ministerie van Arbeid leert dat de meeste Fransen vinden dat de kwaliteit van hun leven -- hun joie de vivre -- er is op vooruitgegaan door de arbeidstijdverkorting. De extra vrije tijd gebruiken ze niet alleen om wat meer jeu de boules te spelen, te tateren of te filosoferen, maar ook om naar de bioscoop te gaan, te winkelen, uitstapjes te maken, thuis te klussen of wat vaker op restaurant te gaan. En dat laatste blijft niet altijd beperkt tot du pain, du vin et du boursin .

,,Een mens leeft niet om te werken, maar werkt om te leven, en hoe minder hoe beter'', is de filosofie van de Fransen, die terecht ruimschoots de tijd nemen om te profiteren van al het moois en lekkers dat hun land te bieden heeft. Kortom, om te leven als God in Frankrijk.

De arbeidsduurverkorting heeft de Fransen met één klap een stuk gelukkiger gemaakt. Daardoor is het consumentenvertrouwen ook gestegen, wat de gezinsbestedingen stimuleert en op die manier de economische groei ondersteunt. Het lijkt me niet overdreven op basis van deze empirische waarnemingen te stellen, alle onheilsprofeten ten spijt, dat een verkorting van de arbeidsduur een efficiënter middel is om een dreigende vertraging van de economische groei af te wenden dan een verlaging van de rente. Waar wacht de Europese Unie op om de verkorting van de arbeidsduur in een richtlijn te veralgemenen?

Als het regent in Parijs, druppelt het in Brussel. Het Franse voorbeeld krijgt inderdaad stilaan ook navolging in België. Zelfs in Groot-Bijgaarden: nu in deze eigenste krant te lezen stond dat geld alleen niet gelukkig maakt, wordt het op de redactie bon ton om deeltijds -- vier vijfde bijvoorbeeld -- te gaan werken. Het is iedereen gegund. Wie niet meedoet, dreigt echter de pineut te worden, want hij of zij moet dan opdraaien voor het werk van de afwezige collega's. Zoals zo vaak, komt het er dus op aan er snel bij te zijn.

In elk geval lijkt het protestlied van De Kreuners ,,Ik wil werk, werk, werk,...'' uit het begin van de jaren tachtig niet meer in de huidige tijdsgeest te passen. Het moment is daarentegen geschikt voor Juul Kabas om zijn tien jaar oudere succesnummer opnieuw uit te brengen: ,,'t Zijn zotten die werken. Ge wordt er niet rijk van, ge wordt er zo moe van.''