BRUSSEL -- De Belgian dentist is dood. Het stereotiep van de gepensioneerde Belg die zijn hele vermogen in de vorm van papieren obligaties of kasbons in een bankkluis heeft liggen, is anno 2000 wel helemaal voorbijgestreefd. In de plaats daarvan kwam er een publiek van bewuste en actieve ,,meerwaardebeleggers'' die hun spaarcenten volop overhevelen naar aandelen en/of beleggingsfondsen in aandelen.

Die trend was al bekend, maar werd deze week bevestigd in het jaarverslag van de Nationale Bank. In het afgelopen jaar (tot september) stopten de Belgen massaal geld in aandelenbeleggingen, terwijl ze verkopers waren van vastrentende kasbons en obligaties. Dat was des te opvallender omdat de rentetarieven in 1999 flink in de lift zaten, wat de aantrekkingskracht van vastrentende beleggingen normaal verhoogt.

Als je de cijfers over enkele jaren bekijkt, blijkt het om een structurele trend te gaan die in de tweede helft van de jaren negentig begon. Maar er zijn ook meer subtiele verschuivingen.

Van 1996 tot 1998 waren het vooral de zogenaamde beleggingsfondsen met kapitaalbescherming (klik- en fixfondsen) die verse miljarden aantrokken. Voor veel beleggers vormden die fondsen een eerste kennismaking met de beurs, zonder dat ze het risico liepen om hun inleg kwijt te spelen.

Kort daarna -- vooral in de loop van '98 -- schakelden veel beleggers over op ,,zuivere'' aandelenfondsen zonder kapitaalbescherming. Die hadden een hoger risico, maar ook een veel groter winstpotentieel. Vanaf eind 1998 en vooral vorig jaar deden de Belgen dan een nieuwe stap op de beursladder: beleggingsfondsen bleven wel in trek, maar daarnaast werd er meer en meer rechtstreeks in aandelen belegd. Als we de cijfers extrapoleren, staken de Belgen in heel 1999 wellicht meer dan 250 miljard frank in individuele aandelen op de beurs.

We zijn dus langzaam maar zeker een volkje van kapitalisten geworden. Maar echt verwonderlijk is dat niet. De flitsende beursprestaties van '97 en '98 hebben veel nieuwe beleggers verleid tot een ,,gokje'' met aandelen. Bovendien werd de toegang tot de beurs vergemakkelijkt door de opkomst van allerlei goedkope on line brokers op Internet.

Het toenemende aandelenbezit is een structurele trend, maar je kan je toch afvragen wat de effecten zouden zijn van een min of meer langdurige daling van de beurskoersen (zoals die nu al ruim een jaar bezig is in Brussel). Hoeveel ,,nieuwe beleggers'' zullen er dan terug afhaken?

Wat niet in het jaarverslag van de Nationale Bank staat, is hoeveel procent van het particuliere aandelenbezit in buitenlandse beurzen belegd wordt. Gegevens uit de sector van de beleggingsfondsen wijzen echter uit dat de Belgen in 1999 massaal voor buitenlandse aandelen hebben gekozen. Wellicht is dat een niet te onderschatten factor die de slechte prestaties van de Brusselse beurs mee kan helpen verklaren.

De vraag is nu of de kleine belegger dit jaar zijn gedrag zal aanpassen: blijft hij Brussel ontvluchten uit vrees voor immer dalende koersen, of maakt hij van die lagere koersen gebruik om stilletjes Belgische aandelen ,,bij te tanken''? Het antwoord op de vraag zal gedeeltelijk de richting bepalen die onze beurs de komende maanden uitgaat.

Wat je evenmin in statistieken kan vinden, is het soort aandelen dat de beleggende Belg verkiest. Maar ook daar kan vandaag weinig twijfel over bestaan. Het zal wel geen toeval zijn dat de enige aandelen van eigen bodem die het echt goed doen, de zogenaamde groeiaandelen zijn die genoteerd zijn op beurzen zoals Easdaq en Nasdaq. Ubizen, Bricsnet, Lernout & Hauspie en consorten bewijzen dat het niet de nationaliteit van een aandeel is die telt, maar wel het feit of een bedrijf een ,,sexy'' groeiprofiel heeft.

Als Ubizen en L&H op de Brusselse beurs zouden noteren, dan zouden ze momenteel trouwens groot genoeg zijn om in de Bel-20 te zitten. En als de koerswinsten van de voorbije weken worden aangehouden, zal dat straks ook gelden voor heel wat andere Belgische aandelen op Easdaq.

Het hoeft geen betoog dat zo'n ,,opgesmukte'' Bel-20 het een stuk minder slecht zou doen. De slogan dat ,,de Belgische beurs'' in crisis verkeert, kunnen we dus best met een korrel zout nemen.

U wil onze betalende artikels lezen maar nog geen abonnement nemen? Meld u aan en proef gratis van  plus-artikels.

Lees gratis ›

Geen betaalgegevens nodig