MOSKOU -- Boris Berezovsky en Roman Abramovitsj, twee zakenlui-politici die nauwe banden hebben met het Kremlin, verwerven de controle over zowat 70 % van de Russische aluminiumproductie. De twee hebben al grote belangen in de Russische oliesector.

De aluminiumfabrieken van Bratsk, Krasnojarsk en Novokuznetsk in Siberië nemen samen 70 % van de Russische aluminiumproductie voor hun rekening en zowat 20 % van de wereldproductie. Bratsk en Krasnojarsk zijn eind vorige week overgegaan in de handen van enkele grote aandeelhouders van de oliemaatschappij Sibneft. Er zijn geen details over de deal bekendgemaakt. Sibneft wordt gecontroleerd door Roman Abramovitsj, een jonge oligarch die in het Kremlin van Boris Jeltsin grote invloed had. Boris Berezovsky, een bondgenoot van Abramovitsj, verwierf via zijn bedrijf LogoVaz (een netwerk van autodealers) 70 % van de aandelen in Novokuznetsk.

Bovendien kon Abramovitsj via de niet nader genoemde grote aandeelhouders van Sibneft de controle verwerven over een vierde aluminiumbedrijf: het Atsjinsky Aluminiumkombinat dat erts ontgint. Als toemaatje kocht Abramovitsj een pakket aandelen in de waterkrachtcentrale GES in Krasnojarsk. Daarmee verwerft de tycoon een spilpositie in de volledige productiecyclus van aluminium, één van de belangrijkste Russische exportproducten.

Het is niet duidelijk waarom Trans World Commodities, de vorige eigenaars van de meeste aandelen in Bratsk en Krasnojarsk, zich uit de aluminiumwereld terugtrekken.

Om de controle van de sector is in het begin van de jaren negentig een strijd op leven en dood gevoerd.

Dat laatste moet letterlijk worden genomen: tientallen huurmoorden die nooit zijn opgehelderd, worden in verband gebracht met de aluminiumoorlog die gewonnen werd door de gebroeders Chorny, Russische staatsburgers die intussen in Israël een veiliger onderkomen hebben gevonden. Leo Chorny, de man achter Trans World Commodities, was de sleutelfiguur in alle belangrijke privatiseringsdossiers in de metaalsector niet alleen in Rusland, maar in de hele voormalige Sovjet-Unie.

De toenmalige Russische minister van Binnenlandse Zaken Anatoli Koelikov beschuldigde hem een paar jaar geleden openlijk van fraude en misdadige praktijken.

De gebroeders Chorny speelden ook een rol in het privatiseringsdossier van de gas- en elektriciteitssector in Kazachstan, een kluwen waarin ook het Belgische Tractebel is verwikkeld geraakt.

De Russische oliemagnaten die door de hoge prijzen voor de ruwe olie en de devaluatie van de roebel in augustus 1998 onwaarschijnlijke winsten hebben gemaakt, zien in de aluminiumsector nieuwe perspectieven. De wereldprijzen voor aluminium zijn de afgelopen zes maanden gestegen. Krasnojarsk is aantrekkelijk: de plaatselijke gouverneur, Alexander Lebed, heeft het bedrijf opgenomen in een vrijhandelszone waardoor het voor tien jaar is vrijgesteld van de meeste lokale belastingen. Lebed is in 1998 tot gouverneur verkozen na een verkiezingscampagne die voor een groot deel door Berezovsky is betaald.

Abramovitsj en Berezovsky spelen sinds de verkiezingen van december vorig jaar ook een openbare politieke rol. Ze zijn leden van de Doema, de volksvertegenwoordiging, en beheren hun bedrijven via stromannen en nominale bezitters van aandelenpakketten. De verschuivingen in de machtsstructuur in strategische sectoren van de Russische industrie staan wellicht niet los van de komende presidentsverkiezingen. Berezovsky, een intimus van Boris Jeltsin, heeft zijn steun aan troonopvolger Vladimir Poetin uitgesproken.

(De auteur is correspondent voor de VRT.)

U wil onze betalende artikels lezen maar nog geen abonnement nemen? Meld u aan en proef gratis van  plus-artikels.

Lees gratis ›

Geen betaalgegevens nodig