BRUSSEL -- De elektriciteit in de Amerikaanse staat Californië dreigt grotendeels uit te vallen. Niet vanwege een kernramp of de langverwachte grote aardbeving, maar gewoon omdat de twee belangrijkste stroomverdelers van de staat hun schulden niet meer kunnen betalen. Het parlement probeert met een ,,noodwet'' het licht aan te houden.

Miljoenen gezinnen en duizenden bedrijven uit de Golden State vragen zich elke dag opnieuw af of ze vandaag nog elektriciteit zullen hebben. Die bijna surrealistische toestand is het gevolg van de prijscontroles die de Californische overheid enkele jaar geleden invoerde op de geliberaliseerde energiemarkt. Toen werden voor particulieren maximumprijzen ingevoerd, waardoor het voor producenten niet meer rendabel was om te investeren in nieuwe stroomproductie.

Door de economische boom van de jongste jaren konden de Californische stroommakers de vraag niet meer bijbenen. De stroom moest in andere staten worden aangekocht tegen hoge prijzen. De distributeurs, die de hoge prijzen niet kunnen doorrekenen, werden zo financieel in de tang genomen.

Voor de twee grootste nutsbedrijven van de staat, Southern California Edison en Pacific Gas & Electric, dreigt nu zelfs het faillissement. De eerste bleef dinsdag in gebreke voor ruim 200 miljoen dollar (8,5 miljard frank) betalingen aan de California Power Exchange, de beurs die bemiddelt tussen stroomproducenten en -distributeurs. Edison kan in principe vandaag failliet worden verklaard.

Het Californische parlement keurde woensdag in allerijl een wet goed die de overheid toestaat om zelf stroom aan te kopen. Die zou dan tegen kostprijs worden doorgesluisd naar de noodlijdende distributeurs, die de elektriciteit vervolgens tegen hogere prijzen aan de eindconsument kunnen leveren. Op die manier zouden de nutsbedrijven weer geld in het laatje krijgen.

De staat rekent erop dat hij een lage aankoopprijs zal kunnen bedingen door langetermijncontracten aan te gaan van vijf jaar of langer. De kostprijs van het programma wordt geraamd op 3,5 miljard dollar (zo'n 150 miljard frank) per jaar.

Het plan moet wel nog naar de Senaat, maar zal wellicht kunnen voorkomen dat de Californiërs echt zonder licht vallen. Enkele stroomleveranciers gaven al aan dat ze nu bereid zijn om uitstel van betaling te verlenen aan de twee getroffen nutsbedrijven.

Het neemt niet weg dat de stroomcrisis heel wat brokken heeft gemaakt. De bedrijven in de staat -- met als epicentrum de technologiepool Silicon Valley -- zagen hun energierekening fors oplopen op een ogenblik dat de economische groei vertraagt. De consumenten dreigen intussen voor jaren opgescheept te worden met vaste elektriciteitsprijzen, waardoor ze niet zullen kunnen profiteren van toekomstige prijsdalingen. Consumentenverenigingen noemen het niet eerlijk dat de twee distributiebedrijven op die manier met belastinggeld worden gesubsidieerd.

Ook voor heel wat beleggers dreigt een debacle. De twee getroffen bedrijven hebben samen zo'n 27 miljard dollar (1.150 miljard frank) schuld uitstaan. Omdat nutsbedrijven de reputatie hebben van financieel soliede ondernemingen, trokken de schuldbewijzen heel wat verzekeraars en andere institutionele beleggers aan. Financial Security Assistance, een dochter van Dexia, loopt voor 20 miljoen dollar (850 miljoen frank) risico.