ANTWERPEN -- Dat het Belgische recht het vroeg-industriële onderscheid arbeider-bediende heeft laten voortbestaan tot in de postindustriële samenleving, dwingt allerlei mensen vandaag tot onnatuurlijke daden. Rechters worden verplicht zich uit te spreken over het geslacht der engelen (DS 16 januari). Advocaten van werkgevers worden verplicht de werknemers van hun cliënt dom te verklaren.

Dat bleek gisteren bij de pleidooien in beroep van de zaak tussen de hoogtechnologische multinational Alcatel Bell en zijn vroegere systeemstester, Roger Slegers.

Slegers job bestond erin uit te vissen welke fouten er zaten in een van de vele duizenden schakelingen en microprocessoren op kaarten voor elektronische telefooncentrales. Slegers had geen dommekrachtenloon, bijna 500 frank per uur in 1992, maar had het statuut van arbeider. En daarom had hij, bij de herstructurering van het bedrijf, slechts recht op een lagere opzeg dan systeemtesters uit het zelfde bedrijf met een bediendenstatuut.

Hij trok naar de rechtbank. Die moet volgens de wet dan uitmaken of hij ,,hoofdzakelijk hoofd- of hoofdzakelijk handenarbeid'' verrichtte. In 1950 was dat nog af te bakenen, in 2001 niet meer. Geen mens doet nog handenarbeid waarbij hij niet moet nadenken. De rechters moeten dus het geslacht der engelen bepalen. Een onmogelijke job; dat beseft iedereen.

Maar de job van de advocaten in zo'n zaak, is al even onmogelijk, zo bleek. De verdedigster van de systeemtester moest de job van de betrokkene zo moeilijk mogelijk voorstellen. De advocaat van de werkgever -- die een miljoen extra opzegvergoeding probeert te vermijden -- was verplicht te beweren dat de betrokkene helemaal niet slim is, niet moest nadenken, zelfs niet kón nadenken, en alleen maar dom, monotoon en repetitief werk moest doen. Het symbool dat hij koos om de domheid van die arbeid te bewijzen, was dat Slegers -- ,,een A2, mevrouw de voorzitster, een elektricien dus'' -- op zijn werkplek beschikte over een schroevendraaier. Dat bewees volgens hem dat de systeemtester domme handenarbeid deed.

Dat beeld lokte hilariteit uit bij de technici en technologen die de rechtszaak volgden. Met een schroevendraaier fouten achterhalen in geminiaturiseerde microprocessoren en schakelingen! Dat was voor hen de grap van de week. Het hof doet uitspraak op 21 februari.