De aandeelhouders verwachten dat farmabedrijven SmithKline Beecham en Glaxo deze keer wel tot een fusie zullen kunnen komen. Een verslag van David Piling.

Een heleboel analisten voorspellen al lang dat Glaxo en SmithKline Beecham er ooit wel in zullen slagen hun meningsverschillen op te lossen en opnieuw over een fusie te beginnen praten. Toch waren er maar weinig die dachten dat het nog voor april zover zou kunnen komen. In april komt Jean Pierre Garnier als president-directeur aan het roer van SmithKline Beecham komt te staan.

De aandelenkoersen van beide bedrijven schoten vrijdag omhoog toen ze toegaven dat ze onderhandelingen voerden om samen de grootste farmaceutische groep ter wereld te worden. Glaxo en SmithKline hebben samen een verkoopcijfer ter waarde van 16,2 miljard pond (meer dan 1.000 miljard frank).

Hoewel de aandelenkoersen daarna weer wat van hun eerste winst prijsgaven, noteerde de slotkoers van Glaxo met 18,18 pond 4,5 procent hoger. SmithKline Beecham sloot met 847 pence zeven procent hoger af.

,,Volgens mij doen ze wat ze moeten doen'', zegt Stewart Atkins van de bank Lehman Brothers. ,,Door te fuseren zouden ze een heel sterk bedrijf vormen dat in staat is om meer biologische targets om te vormen tot medicijnen.''

De oorspronkelijke fusieplannen waren ingegeven door een verlangen om een enorm research-centrum op te richten waarin Glaxo zijn gigantische bibliotheek aan chemicaliën en SmithKline Beecham zijn enorme hoeveelheid genomische targets zouden kunnen onderbrengen. Dat onderliggende idee is nog altijd niet veranderd. Maar Glaxo heeft nu de bijkomende motivatie van een tegenvallend 1999. Daardoor wordt het vooruitzicht van synergieën op korte termijn aantrekkelijker.

Maar de meeste analisten zijn van mening dat de fusie niet in de eerste plaats wordt ingegeven door kostenbesparingen. In een poging om zijn winstmarges gaaf te houden heeft Glaxo minder geld kunnen uitgeven aan research dan het zelf had gewild. En SmithKline Beecham heeft soortgelijke problemen in de bijzonder dure fase van de ontwikkeling van medicijnen. In die fase worden de potentiële geneesmiddelen getest. ,,Bij deze fusie draait alles om een wetenschappelijke leiderspositie en een grotere onderzoeksproductiviteit'', zegt een analist. ,,Het is geen typische kostenbesparende combinatie.''

Bijgevolg is Lehman Brothers van mening dat het grootste deel van kostenbesparingen ter waarde van 1,1 miljard dollar (43,7 miljard frank) niet echt tastbaar zal zijn omdat de vrijgekomen financiële middelen meteen weer geïnvesteerd zullen worden in onderzoek en ontwikkeling. En ook in verkoop en marketing, want ook in die domeinen zitten beide bedrijven al een poosje krap bij kas.

SmithKline Beecham heeft bijvoorbeeld een overeenkomst voor gezamenlijke promotie moeten sluiten met Bristol-Myers Squibb, om op die manier de lancering van zijn diabetesmedicijn Avandia maximaal te benutten. En Glaxo, dat ooit als een machtige marketingmachine werd beschouwd, heeft een tegenvallende verkoop gehad in de VS.

Beide bedrijven zullen dus profiteren van de extra marketingmogelijkheden die de gecombineerde verkoopafdeling zal bieden en van de extra financiële middelen die beschikbaar zullen zijn voor reclamecampagnes.

En toch is de zaak nog niet rond. In 1998 stonden beide bedrijven nog dichter bij een akkoord dan nu. Er moet nog flink gebakkeleid worden over details als de functies binnen het topmanagement.

Sir Richard Sykes van Glaxo wordt genoemd als voorzitter en Garnier van SmithKline Beecham als president-directeur. Dat betekent dat er nog minstens drie functies ingevuld moeten worden. John Coombe van Glaxo zal wellicht financieel directeur worden. Jim Neidel, ook van Glaxo, maakt de meeste kans op aan het hoofd van onderzoek en ontwikkeling te komen. Dan moet nog minstens een ander baantje gevonden worden voor een topman van SmithKline Beecham. Wellicht wordt dat Tadataka Yamada, die ervaring heeft met het leiden van commerciële operaties.

Daarnaast rijst ook de vraag naar de bedrijfscultuur die in het fusieconcern zou heersen. Toen Glaxo in 1995 Wellcome overnam, kreeg het in de sector de reputatie een meedogenloos bedrijf te zijn. Of dat nu terecht is of niet, SmithKline zal wellicht spijkerharde garanties eisen -- misschien is de belangrijke functie van Garnier op zich al voldoende -- dat het bij dit akkoord werkelijk om een echte fusie onder gelijken gaat, zoals in de aankondiging vorige week is gezegd.

Toen de gesprekken de vorige keer op niks uitdraaiden, zeiden velen dat dat te wijten was aan de botsing tussen de gecentraliseerde bedrijfscultuur van SmithKline Beecham en de gedecentraliseerde bedrijfscultuur bij Glaxo. Beide bedrijfsculturen moeten nu geïntegreerd worden tot één coherent geheel. Glaxo SmithKline zou een marktaandeel van 7,5 procent hebben inzake geneesmiddelen op recept. Het bedrijf zou wel bijzonder sterk staan op bepaalde individuele therapeutische vlakken.

Glaxo en SmithKline benadrukken dat de gesprekken ,,misschien wel en misschien ook niet'' tot een fusie kunnen leiden. Maar beide bedrijven weten heel goed dat de aandeelhouders bijzonder ongelukkig zouden zijn als de onderhandelingen zouden mislukken. Geen van beide bedrijven zal zich makkelijk zomaar kunnen terugtrekken.