De zakentoerist was vorig jaar goed voor 1,67 miljard euro (67,4 miljard frank) bestedingen in België. De rol die Sabena speelde om die meetingbezoekers, congressisten of individuele zakenlui naar België te halen, is niet te onderschatten. Pas binnen enkele jaren zal blijken welke impact het faillissement heeft op deze lucratieve markt.

De impact van de verdwijning van Sabena op het aantal zakenlui in België mag vandaag niet overroepen worden. De Belgische hotels hebben er niet rechtstreeks last van. Wie in Brussel wil geraken, komt er wel, zeker nu de verwarring op Zaventem weer wegebt.

In Europa bestaan enerzijds voldoende alternatieven om in Brussel te geraken. De concurrentie op Zaventem heeft de voorbije weken niet stilgezeten. Anderzijds was Sabena al langer gestopt met het vliegen op bijvoorbeeld Azië, een belangrijke zakenmarkt.

Het wegvallen van de vlucht op Tokyo (Japan) liet zich al eerder voelen in het aantal Japanse bezoekers. In het totaalpakket zijn zij misschien niet met veel, maar ze geven wel goed uit. Ga maar eens navragen bij de Delvaux-winkel aan de Grote markt.

Bovendien valt het faillissement op een ,,goed moment''. Dit is het laagseizoen. Sinds de aanslagen van 11 september doet iedereen het trouwens slecht en worden algemeen minder tickets gekocht. Het faillissement van Sabena is slechts een druppel in een regenbui.

De zakenreizigers, die in businessklasse tickets boeken, zijn er hoe dan ook minder (zie kader). De algemene bezettingsgraad bij hotels is met zowat een vierde gedaald.

,,De impact van de verdwijning van Sabena zal zich pas later laten voelen'', zegt Annick Debels, diensthoofd van het Congresbureau Vlaanderen-Brussel. ,,Congressen zijn bij uitstek een langetermijnbusiness.'' Debels en haar team houden zich nu bezig met het binnenhalen van congressen in 2005. ,,De congressen van vandaag, waar jarenlang aan voorbereid is, gaan dus meestal door, maar er zijn wel minder deelnemers. Als er annuleringen zijn, en die zijn er helaas, maar niet zozeer in Brussel en Vlaanderen, zijn die te wijten aan de aanslagen van 11 september.''

,,De verdwijning van Sabena maakt het voor ons echter een stuk moeilijker om te werken'', zegt Debels. ,,Je verliest een belangrijk marketinginstrument en een partner voor ons congresbureau'', vult marketing- en communicatie-executive Jan Wittouck aan.

,,Wanneer wij een bod uitbrachten om een groot congres naar hier te halen, konden wij steevast rekenen op Sabena. Sabena had de status van official carrier. Indien wij op uitnodigingen en communicatie voor een congres aangaven dat Sabena onze officiële luchtvaartmaatschappij was, kregen we, vanaf vierhonderd deelnemers, 25 procent korting op de tickets die de bezoekers boekten. Daarnaast gelden meestal nog veel grotere kortingen op tickets voor sprekers of speciale gasten.''

In de MICE-markt (meetings, incentives, congressen en exhibitions) is deze samenwerking onontbeerlijk. Schoolvoorbeeld is het Duitse conventiebureau en Lufthansa, maar in alle landen wordt nauw samengewerkt tussen de nationale luchtvaartmaatschappij en nationale organisatoren van evenementen en congressen. De verdwijning van Sabena betekent concreet dat de beurs van Frankfort in de totaalprijs voor een congres vandaag goedkoper kan zijn dan Brussel omdat zij met Lufthansa samenwerkt.

Het Congresbureau kon, met grondig voorbereide dossiers, via Sabena ook goedkoper congresplanners of locatie-spotters uitnodigen om België te leren kennen. Dat is een essentieel onderdeel van deze sector. ,,Met het wegvallen van Sabena zullen we veel vlugger door ons budget zitten en dus minder prospecties kunnen laten uitvoeren'', zegt Debels.

,,De impact gaat trouwens nog veel verder'', zegt Wittouck. ,,Sabena was een graag geziene gast bij reisagenten, door het procent dat laatstgenoemden krijgen bij elk verkocht ticket. Goedkopere maatschappijen werken vaak via het Internet. Ook DAT zal dat moeten doen, willen ze kostenefficiënt werken. Reisbureaus zullen dan minder geneigd zijn dezelfde moeite te doen voor België als ze vandaag doen.''

,,Sabena zelf maakte ook geweldig veel promotie voor de bestemming België'', zegt Debels. ,,De Zweedse markt is bijvoorbeeld erg belangrijk geworden voor België. Doordat Sabena daar zo goed promotie voerde voor de route vanuit Göteborg, kwamen hier veel Zweden op golf-trip bijvoorbeeld. Zakenlui belegden hier dan hun ontmoeting.'' Het is geen toeval dat Virgin Express die route onmiddellijk heeft opgenomen in het uitgebreide aanbod, maar de promotie gebeurt hier heel anders.

Ook in heel evidente zaken is het verlies van Sabena niet te onderschatten. ,,Denk gewoon aan de nachten dat een toestel niet kon opstijgen door een of ander technisch mankement. Dat waren telkens direct driehonderd mensen extra in een Brussels hotel'', zegt Wittouck.

De verwevenheid van Sabena en België voel je ook in details. ,,Zal je nu nog een Belgian chocolate krijgen wanneer je landt'', vraagt Debels.

De Belgische luchtvaartcrisis is bovendien niet enkel bij Sabena te voelen. Bij luchthavenuitbater Biac is het promotiebudget voor volgend jaar gewoon op nul gezet. Zoiets kan zich op termijn enkel wreken.

De impact van de verdwijning van Sabena zal dan ook pas later blijken. ,,In totaal mag je de impact niet onderschatten, het is gewoon moeilijk te becijferen'', zegt Debels.

Ze wil wel besluiten met een positieve noot. België kan, als Europese bestemming, profiteren van de congressen die vandaag niet langer in de Verenigde Staten of in het nabije Oosten (Verenigde Arabische Emiraten of Qatar) belegd worden. Vooral de verre reizen zijn getroffen. ,,We moeten die markt blijven aanspreken, omdat die vanaf 2004 zeker heropleeft, maar we kunnen nu profiteren van onze centrale ligging en de bereikbaarheid via andere transportmiddelen dan het vliegtuig'', zegt Debels.

Je wil onze betalende artikels lezen maar nog geen abonnement nemen? Meld je aan en proef gratis van  plus-artikels.

Lees gratis ›

Geen betaalgegevens nodig