BRUSSEL -- Een tweetal maanden geleden werd in het Belgisch Staatsblad een wet gepubliceerd die tot doel heeft het elektronisch betalingsverkeer te regelen. De meeste bepalingen van deze wet treden in werking op 1 februari 2003. In wat volgt geven we enkele van de belangrijkste nieuwigheden uit de wet aan.

Algemeen gesteld heeft de nieuwe wet tot doel aan te geven wat uw rechten en plichten zijn tegenover de bank wanneer u gebruik maakt van kredietkaarten, betaalkaarten, Proton, home- en phonebanking enzovoort. Dit tenminste voor zover u zelf een natuurlijk persoon bent, maar waarbij u de betaalmiddelen zowel voor privé- als voor beroepsdoeleinden mag gebruiken. De wet speelt dus niet voor rechtspersonen, zoals vennootschappen, die gebruik maken van dergelijke betaalmiddelen.

Deze wet is voor u goed nieuws. U zal er namelijk wellicht een betere bescherming door genieten dan diegene die u tot nu toe hebt.

Ten eerste verplicht de wet bankiers voortaan tot het verstrekken van heel wat informatie aan de klant die van een bepaald elektronisch betaalmiddel gebruik wil maken. De bank dient haar contractuele voorwaarden die het gebruik en de uitgifte van het betaalmiddel beheersen, mee te delen aan de klant. Daarbij volstaat het bijvoorbeeld niet die voorwaarden in het bankkantoor te afficheren of ze ter beschikking te stellen via de website. Bovendien moet de bank u periodiek inlichten over de transacties die u hebt verricht met het betaalmiddel in kwestie, zodat u tenminste weet hoeveel u hebt uitgegeven. Gaat het om Proton, dan moet u steeds het saldo kunnen zien op de kaart evenals de laatste vijf transacties. Ten slotte dient uw bankier u ook regelmatig op de hoogte te brengen van de voorzorgen die u kan nemen om misbruiken van het betaalinstrument te vermijden.

Het is de bank volgens de nieuwe wet toegelaten om de contractuele voorwaarden eenzijdig te wijzigen. Zij moet u daarvan dan wel op de hoogte brengen. De bank dient u bovendien in dat geval mee te delen dat u over een termijn van minstens twee maanden beschikt om de overeenkomst kosteloos op te zeggen en dat, als u dat niet doet, u geacht wordt de gewijzigde bepalingen te aanvaarden.

Als houder van een kaart beschikt u vanaf de inwerkingtreding van de wet verder over de mogelijkheid een plafond te kiezen voor het gebruik (bv. dat u hoogstens 300 euro kan afhalen per week). Volledige vrijheid hebt u hier echter niet. De bank kan namelijk zelf een aantal plafonds aangeven waaruit u moet kiezen. Bovendien kan de bank ook het maximumbedrag van de plafonds bepalen.

Belangrijk is ook dat de wet in een regeling voorziet als er iets mis gaat met een elektronische transactie of bij fraude. Gaat er iets mis met een transactie, dan is de bank daar namelijk in beginsel aansprakelijk voor. Tenzij zij kan aantonen dat u de contractuele voorwaarden niet naleefde of een fout beging (bv. omdat u bij homebanking een verkeerd overschrijvingsnummer gebruikte) of dat een transactie werd uitgevoerd op een apparaat dat niet werd aanvaard door de bank.

Bij fraude -- bijvoorbeeld gebruik door iemand anders van uw kaart na verlies of diefstal -- bent u in beginsel niet meer aansprakelijk voor verrichtingen die plaatsvonden na de kennisgeving van de diefstal of het verlies. Voor de transacties die plaatsvonden voor deze kennisgeving bent u integendeel wel aansprakelijk. Het goede nieuws is hier echter dat uw aansprakelijkheid beperkt is tot 125 euro, behalve als u grof nalatig was -- u houdt bijvoorbeeld uw code bij op een papiertje dat u bewaart bij een betaalkaart -- of frauduleus handelde. In dit laatste geval is uw aansprakelijkheid onbeperkt. De wet geeft wel nog een aantal welomschreven gevallen aan waarbij u zelfs ingeval van zware nalatigheid niet aansprakelijk kan worden gesteld.

Voor Proton geldt een andere regeling. Daar kan u de bank namelijk niet aanspreken wanneer iemand die uw kaart gestolen of gevonden heeft, het saldo opgebruikt. Hier kan de kennisgeving van de diefstal of het verlies er enkel voor zorgen dat u wordt beschermd tegen het opnieuw opladen van de kaart.

  • Deze rubriek verschijnt wekelijks op dinsdag. De auteur is advocaat-vennoot bij het advocatenkantoor De Lat, Wuyts en vennoten in Herentals.