BRUSSEL -- Na de grote industriële reuzen, krijgt vanaf 1 mei ook de Belgische kleinindustrie de vrijheid om te shoppen op de vrijgemaakte Europese elektriciteitsmarkt. Die toelating komt niet van de overheid, maar van Belgiës grootste stroomproducent, Electrabel. Het stroombedrijf laat duidelijk verstaan dat het de druk op de overheid de komende maanden nog gaat opvoeren als een concrete kalender voor de versnelde volledige liberalisering uitblijft.

Electrabel heeft gisteren meegedeeld dat het alle elektriciteitsverbruikers die zich rechtstreeks bij haar bevoorraden, versneld de vrijheid geeft. Het gaat om alle klanten die meer dan 40 gigawattuur per jaar per locatie verbruiken. Samen zijn deze industriële verbruikers goed voor 38 procent van het jaarlijks elektriciteitsverbruik in België. De verbruiksdrempel nog verder te laten zakken kan Electrabel niet. Dat zijn immers de klanten van een twintigtal distributie-intercommunales, waarin de Belgische gemeenten het voor het zeggen hebben.

Op 19 februari kreeg al een eerste groep officieel de vrijheid om te gaan shoppen. Dat waren 67 grootindustriële klanten met een jaarlijks stroomvolume van 100 gigawattuur. Een officieuze vrijmaking was ruim een jaar voordien -- in januari 1999 -- al doorgevoerd door Electrabel.

Het ziet er nu naar uit dat Electrabel opnieuw de overheid wil opjagen om veel concreter te worden over de versnelde vrijmaking van de Belgische stroommarkt voor de klanten van de distributie-intercommunales.

Onlangs pakte de Belgische regering wel uit met een kalender, maar tegelijk luidde het dat eerst nog overleg nodig is met de gewesten.

In een reactie op het voornemen van Electrabel meldde de woordvoerder van de staatssecretaris van Energie gisteren dat op 5 mei een interministerieel overleg plaatsvindt tussen de federale overheid en de gewesten over het plan om de vrijmaking van de Belgische elektriciteitsmarkt te versnellen. De Vlaamse regering lijkt vastbesloten om nog voor de zomervakantie iedereen die meer dan 20 gigawattuur verbruikt toe te laten om te gaan shoppen.

Electrabel liet gisteren alvast verstaan dat het het initiatief naar zich toetrekt als deze gesprekken tussen de federale overheid en de gewesten geen positieve resultaten opleveren. Het elektriciteitsbedrijf stelt dan een eigen overleg in het vooruitzicht met zijn partners in de gemengde intercommunales. Deze groep stroomdistributeurs heeft een marktaandeel van 80 procent voor leveringen aan particulieren en kmo's. Streefdoel van Electrabel is om dan zelf concrete maatregelen uit te werken om een ,,betekenisvolle'' vrijmaking van de elektriciteitsmarkt te verwezenlijken. Een liberalisering die op termijn ook de particulier de kans geeft om stroom te kopen waar hij dat wil.

Met dit laatste voornemen doet Electrabel een serieuze tegenzet. De huidige plannen van de verschillende overheden voorzien voor particulieren nog niet in de mogelijkheid om vrij hun stroomleverancier te kiezen. Ze blijven met handen en voeten gebonden aan hun huidige stroomdistributeur. De federale overheid stelde onlangs wel voor om die distributeurs sneller de gelegenheid te geven om te winkelen op de vrijgemaakte Europese elektriciteitsmarkt.

De voorzitter van Intermixt (de koepel van de gemeenten-vennoten in de gemengde intercommunales), Jos Ansoms, verklaarde gisteren dat de gemeenten niet gekant zijn tegen een gesprek met Electrabel over versnelde liberalisering. ,,Op voorwaarde dat de huidige inkomsten van de gemeenten uit de elektriciteitsdistributie gewaarborgd of gecompenseerd worden''. Ansoms werpt zich op als de verdediger van deze vorm van onrechtstreekse belastingheffing.