BRUSSEL -- Ethibel is het hoogste gezag in de wereld van de alternatieve beleggers. Maar ook die wereld is aan het veranderen. De ethische belegger trekt zijn geitenwollen sokken uit. Toch blijft kritiek op Ethibel iets van heiligschennis hebben.

Je merkt het meteen als Bruno Tuybens de vraag voor de voeten geworpen krijgt. Maar ontkennen dat er problemen zijn, heeft geen zin. Waarom zou KBC anders zelf zoveel geld en middelen investeren in het doorlichten van bedrijven op zoek naar hun ethisch gehalte?

Ethibel is de bedenker van een officieel Benelux-label voor beleggingsproducten met een hoog sociaal-ethisch en ecologisch gehalte. De vzw, die daarmee een unieke plaats in in de Europese beleggingswereld inneemt, huist achter een gevel aan het Brusselse Noordstation die zijn gloriejaren al lang achter zich heeft. Hoe zijn de bankiers hier ooit beland?.

Directeur Herwig Peeters gaf het antwoord jaren geleden al. Volgens hem groeit er een objectief bondgenootschap tussen de burger die op zoek is naar een ethische belegging en de financiële wereld die meer en meer naar de rendabiliteit op lange termijn kijkt.

,,Onze normen interesseren de klassieke financiële analist steeds meer. Er is een groeiend besef -- hoewel het verband niet wetenschappelijk kan worden bewezen -- dat bedrijven die rekening houden met het maatschappelijk debat en proberen het te integreren in hun manier van werken, op termijn ook bedrijfseconomisch goed presteren.''

Maar critici, zoals Bruno Tuybens, verwijten Ethibel een gebrek aan transparantie. ,,Dat verwijt klopt maar gedeeltelijk,'' vindt senior researcher Jan Vandenhove van Ethibel. ,,Akkoord, wij hebben een achterstand, maar sinds kort geven wij op onze website ook kort aan waarom bepaalde bedrijven wel of niet weerhouden worden in onze selectie.''

,,We blijven ons overigens afvragen hoeveel individuele beleggers die website zullen consulteren. Informeren van het publiek is niet onze eerste taak. Daar moeten de verkopers van beleggingsproducten voor zorgen. De vermogensbeheerders en hun commerciële mensen krijgen van ons overigens al langer alle informatie die ze nodig hebben. Zij weten bijvoorbeeld perfect waarom uit een recente studie onder producenten van sportschoenen uiteindelijk Adidas in onze selectie belandde.''

Wat dan met de kritiek dat de analyse van Ethibel te veel kmo's en te weinig grote bedrijven oplevert, wat voor een belegger niet echt interessant is? ,,Als argument kan dat tellen,'' klinkt het nog net niet verontwaardigd. ,,Moeten wij kleine en middelgrote ondernemingen misschien uitsluiten? Heel ethisch hoor.''

,,Met een benadering waarbij de 'beste van de klas' het in elke sector haalt, hebben wij op zich geen problemen. Maar voor ons zijn er ethische minimumnormen. Als een bedrijf die niet haalt, dan is er maar geen beste van de klas. Of dan komt die toch niet in onze selectie.''

Volgens Vandenhove klopt het anderzijds niet dat de Ethibel-methodiek enkel kleine en middelgrote bedrijven doet bovendrijven in sectoren die minder transparant zijn, zoals de bank-, verzekerings- en holdingwereld.

En prompt volgt een indrukwekkende lijst van instellingen van wereldformaat die door Ethibel gewogen en zwaar genoeg zijn bevonden.

,,In de energiesector klopt de opmerking van KBC wel. Daar beschikken we enkel over relatief kleine bedrijven. Maar wij kunnen het toch ook niet helpen dat de groten niet aan de ethische criteria van onze registercommissie voldoen. Dat extern evaluatiecomité beslist of een bedrijf al dan niet opgenomen wordt. En daar zitten echt niet de eersten de besten in. Ethibel zorgt voor de analyses. Zij beslissen.''

,,Maar wij willen onszelf daarmee zeker niet een almachtig aureool aanmeten. Het is niet omdat wij zeggen dat bepaalde activiteiten ethisch zijn dat al de andere onethisch, niet sociaal of niet ecologisch zijn. Wij zullen trouwens nooit spreken over een ,,ethisch'' of een ,,onethisch'' bedrijf. Wij zijn God de Vader niet.''