Het aangekondigde ontslag van 3.000 werknemers bij Ford Genk dreigt ook de dealers van het merk pijn te doen. Zeker in Limburg, waar tussen 65 en 95 procent een band met Ford heeft. Maar hoe verder weg van Genk, hoe kleiner de onrust. ,,Uiteindelijk kiezen klanten voor de beste prijs en de beste voorwaarden.''

,,Wij zijn solidair.'' Het staat in grote letters op ramen van de toonzaal van de Ford-garage Driesen, in Genk. En ook: ,,Ford moet blijven.'' Het is een blijk van medevoelen met het Ford-personeel, zegt de filiaalhouder, Frank Driesen. Maar het is meer dan medeleven. Liefst 95 procent van de klanten van Ford Driesen werkt in de Ford-fabriek of is familie van een werknemer. Het Ford-personeel kan bij de aanschaf van een nieuwe wagen op fikse kortingen rekenen, tot 22 procent. Ook hun familie kan van die gunstige voorwaarden genieten. Frank Driesen schat dat van de 95 procent Ford-klanten zowat de helft zelf in de fabriek werkt en de overige vijftig procent aanverwant is.

,,Ja, we zijn ongerust. Die afslanking kan ons pijn doen. We hebben geïnvesteerd op basis van het potentiële aantal kopers. Concreet: zo'n 9.000 arbeiders. Hun familie meegerekend zijn dat 30.000 mogelijke klanten. Als daarvan een derde wegvalt, zullen we dat voelen in de verkoopcijfers.''

Garage Driesen in Genk is gloednieuw. Vader Driesen opende in 1975 een Ford-garage in Bree. Zijn zoon Frank nam in 1998 zelf een kleine zaak over in Genk. In 2000 bouwde hij een nieuwe, grote concessie in de Henry Fordlaan, op een klein talud pal tegenover de Ford-fabriek. Beter kon de ligging niet zijn. Samen met Bree behoort de nieuwe Driesen-vestiging op het vlak van omzet tot de top van België.

,,Er was toen geen sprake van afslanking van de fabriek. En een grote vraag leidt tot een groot aanbod. In 2000 verkochten we 1.800 wagens. Vorig jaar nog 1.500. Die terugval was het rechtstreekse gevolg van de vorige afslankingen. We doen het sindsdien met enkele verkopers minder.''

Het was aanschuiven om donderdag kort na de middag Garage Driesen te bereiken. De Ford-arbeiders verscherpen hun acties. De ochtendploeg heeft vervroegd het werk neergelegd en blokkeert een kruispunt aan de Henry Fordlaan. In de file heel wat Ford-wagens met personeelsleden van de middagploeg, die druppelsgewijs worden doorgelaten. Een arbeider vraagt zijn collega in het Italiaans of hij geen zin heeft in een cappuccino. Vier anderen lijken zich bij het ontslag van 3.000 collega's te hebben neergelegd. ,,Het is economische crisis, daar ontsnappen wij niet aan. Het komt er nu op neer die zesduizend andere plaatsen te behouden. Het ergste is de onzekerheid. We hopen zo snel mogelijk te weten wie kan blijven en wie niet.''

Ook garage Driesen voelt die onzekerheid. ,,Het bezoek aan de toonzaal is fel verminderd. We verkopen nog wat aan familie, maar het personeel blijft weg. Zolang de mensen niet weten of ze aan de slag kunnen blijven, stellen ze de beslissing over een nieuwe aankoop uit. Voor mijn personeel is er op korte termijn geen probleem. De verkoop is nu wat minder, maar reparaties en onderhoud blijven voor voldoende werk zorgen. We hebben gelukkig ook vijf schitterende jaren achter de rug, zodat de concessie een stevige basis heeft. De lange termijn is een andere vraag. Ik hoop dat er snel klaarheid komt en vooral dat we de fabriek hier houden, al is het dan in afgeslankte versie. Wij hebben ook vijftig gezinnen te onderhouden.''

En het doemscenario van de volledige sluiting? Toen Renault in Vilvoorde dichtging, zweerden boze consumenten dat ze nooit nog een Renault zouden kopen. ,,Dit is mijn laatste Renault'', stond op de achterruit van heel wat wagens te lezen. De verkoop van Renault kreeg inderdaad twee maanden lang harde klappen, maar na een jaar was het marktaandeel hersteld. En dankzij de introductie van succesvolle nieuwe modellen had Renault vier jaar na de sluiting in 1997 zijn marktaandeel verhoogd van 10,5 procent tot liefst 13 procent. Sindsdien is de Franse autoconstructeur marktleider in België. Kan dat de Ford-dealers geruststellen?

,,In Limburg heeft Ford een marktaandeel van twintig tot veertig procent, terwijl het nationale gemiddelde zeven procent is'', zegt Frank Driesen. Als het marktaandeel van Ford in Limburg tot het nationale gemiddelde terugvalt, zal een heropleving van de nationale verkoop mijn rekening nog niet goedmaken. Ik haal nu 40 procent.''

Maar meer dan afwachten kunnen Frank Driesen en zijn collega's in Limburg voorlopig niet. ,,De sfeer onder de Ford-dealers is gelaten, maar er is nog geen paniek. Het worden cruciale maanden. We hopen dat het sociaal overleg snel duidelijkheid geeft. Daarna zal het autosalon een heel belangrijke barometer zijn voor het volgende jaar. Ford is al vier jaar sterk aan een nieuw imago aan het sleutelen. Onze technologie is enorm geëvolueerd. Het probleem is dat de mensen dat nog niet weten. We moeten ze opnieuw met Ford laten rijden, zodat ze beseffen hoe goed het merk wel is.''

Naarmate de cirkel rond Genk ruimer wordt, daalt het aandeel Ford-arbeiders en familieleden in het klantenbestand van de dealers. Bij garage Meelbergs in Diest is dat nog zo'n vijftig procent. Zij merken voorlopig weinig van de problemen in Genk. ,,Het is sowieso kalm in de automobielsector'', zegt de verkoopdirecteur, Jan Eyckmans. ,,Het is geen hoogconjunctuur.'' De man betreurt trouwens de hele heisa in de media over Ford. ,,Wat meer sereniteit had van goede smaak getuigd.''

Nog verder, in Leuven, heeft Hergon Group zo'n vijf á tien procent Ford-personeelsleden als klant. Een van hen heeft de voorbije week een geplande aankoop geannuleerd. ,,Begrijpelijk'', zegt filiaalhouder Frank Hermans, ,,die man weet niet of hij over een maand nog werk heeft. We hebben deze week ook opvallend minder toonzaalbezoek, maar ik weet niet of dat alleen bij Ford-dealers het geval is. Het ontslag van 3.000 mensen zal ook het algemene consumentenvertrouwen geen goed doen. En het stond al zo laag.''

Ook Frank Hermans heeft zich de voorbije dagen behoorlijk opgewonden in 'alle onzin' die de voorbije dagen over Ford is geschreven.

,,Ze schrijven dat de Mondeo geen succes was, en zelfs dat het een inferieure auto was. Terwijl het model verdorie jarenlang in zijn segment marktleider is geweest en in alle vergelijkende tests uitstekend scoort. Maar elk model heeft nu eenmaal zijn ups en zijn downs. Al die negatieve commotie zal ons geen goed doen. Leuk is anders. We geven hier toch ook aan veertig mensen werk.''

Toch heeft de beslissing van Ford om de investering in Genk te annuleren, veel te maken met de tegenvallende verkoop van de Mondeo. Het hele segment van de middenklasseauto's, waartoe de Mondeo behoort, heeft in vijf jaar tijd trouwens een derde marktaandeel verloren, hoofdzakelijk ten voordele van de monovolumes. Opvallend is dan weer dat binnen hetzelfde segment de verkoop van modellen van luxemerken wel fel is toegenomen.

,,Het draait tegenwoordig allemaal om imago'', zegt Frank Hermans. ,,Mensen willen geen 'banale' auto's meer. Ze halen hun neus op voor pakweg een Volkswagen, een Renault of een Opel. Ford heeft hetzelfde probleem. Het is niet dat we een slecht imago hebben, we hebben géén imago. Terwijl Vlaanderen zo welvarend is geworden dat zelfs de modale burger nu een luxe-imago kan kopen.''

,,Vroeger was een vertegenwoordiger tevreden met een Passat of een Mondeo, nu moet hij een BMW 3 hebben. Maar succes is cyclisch. Wacht tot die luxemodellen massaal op de tweedehandsmarkt komen, waardoor hun reputatie vermindert. Of dat ze ooit een technisch probleem vertonen en geconfronteerd worden met klanten die niet zomaar peperdure vervangstukken of reparaties kunnen of willen betalen. Luxemerken kunnen niet in de massaproductie meespelen zonder hun exclusieve imago te verliezen. Op den duur zal de klant wel weer de rekening prijs-kwaliteit maken. Vandaar dat ik de toekomst niet zo somber inzie. Het is een objectief bewezen feit dat Ford heel goede auto's maakt, het duurt alleen een tijd voor de mensen dat beseffen.''

Frank Hermans is Ford-dealer in de vierde generatie en Fordist in hart en nieren. Hij laat me een oude foto zien van Ford Augustus Hermans en Zonen , de garage die zijn overgrootvader in 1919 opende in Herentals, lang voor de Ford-fabriek naar België kwam. Zijn grootvader aan moederskant opende in 1927 een concessie, onder de naam Gonthier. Uit het huwelijk Hermans-Gonthier ontstond Hergon Group, in 1968 opgericht door de vader van Frank Hermans. Vandaag heeft Hergon vestigingen in Leuven en Mechelen. Een nieuwe concessie in Tienen is in oprichting.

,,Ik zou niet zo'n investering doen als ik er niet in geloofde. Ik geloof ook niet dat men Ford Genk volledig zal sluiten. Die fabriek is zo nieuw, er is zoveel is geïnvesteerd. Daar zal men niet zomaar de stekker uittrekken. Denk ik. Hoop ik.''