BRUSSEL -- Het is hartje zomer, maar er was geen slappe handel op de financiële markten deze week. Twee trends die nog lang kunnen nazinderen, springen eruit. Het loslaten van groei als criterium voor de telecomoperatoren en het wedervaren van de ,,goede, oude'' chemiewaarden BASF en Bayer. Waar vind je nog een veilige haven?

Al wekenlang hoor je bij analisten dat bij de felgeplaagde aandelen van Europese telecomoperatoren het ergste leed stilaan geleden moet zijn. Deze week gooiden Merrill Lynch en Deutsche Bank abrupt roet in het eten.

Merrill Lynch kwam met een heuse trendbreuk in de analyse van telecomaandelen. In plaats van het alom gebruikte criterium Ebitda neemt de gerenommeerde zakenbank voortaan weer de ,,gouwe ouwe'' waarderingsmethode 'courante winst per aandeel'. Terwijl Ebitda de onderliggende groei en het potentieel beter weerspiegelde, is het earnings per share -criterium veel geschikter om de rendabiliteit te meten.

En wat blijkt? De koers-winstverhouding van de klassieke telecomoperatoren ligt, ondanks de zware koersval die ze de voorbije twaalf maanden lieten optekenen, nog altijd te hoog in vergelijking met andere industriesectoren. Gevolg: alle telecomoperatoren, gaande van Korea Telecom over Telenor en Swisscom tot en met de grootheden France Télécom en Deutsche Telekom, moesten deze week weer naar af.

Laatstgenoemde kreeg ook vanuit een andere hoek klappen. Deutsche Bank plaatste een verkooporder in de markt van meer dan 1 miljard euro. Dat zorgde niet alleen voor een rel tussen Deutsche Telekom en zijn aandeelhouder en zakenbank Deutsche Bank, maar ook voor een koersverlies van 20 procent in drie dagen.

Voor de alternatieve telecomoperatoren is het zo mogelijk nog meer huilen met de pet op. Beste getuige daarvan deze week was het Nederlands-Amerikaanse Versatel, dat zich ook in ons land opstelt als een zeer agressieve, alternatieve challenger van Belgacom. Versatel heeft deze week zijn verwachte omzetgroei voor het boekjaar 2001 naar beneden bijgesteld en mogelijk komt er tijdens het tweede halfjaar helemaal geen groei meer. De verzwakkende economische conjunctuur, zegt Versatel.

Dan maar een toevlucht tot de goede huisvader-aandelen? Maar dat is ook niet zonder risico's. Integendeel. Ook daar lijkt het beleggingsrisico almaar groter te worden.

Het wedervaren deze week van BASF en Bayer, de twee vaandeldragers van de Europese chemie-industrie, spreekt boekdelen. De koerswaardedalingen van de twee in de voorbije dagen sleurde de Bloomberg-index van de dertig grootste chemiebedrijven in Europa tot dicht bij de bodemkoersen van september 2000. En dat was toen het absolute dieptepunt, nadat de chemieaandelen stelselmatig teruggevallen waren na recordkoersen in de loop van 1999.

BASF en Bayer pronkten amper enkele maanden terug nog met de recordwinsten van 2000. Maar de twee konden de voorbije dagen nauwelijks verhelen dat hun winst dit jaar zal kelderen. Ze proberen de schade te beperken door zwaar te herstructureren en massaal banen te schrappen.

BASF kon de slechte gang van zaken nog afschuiven op de verzwakkende wereldeconomie, maar dat is veel minder het geval voor Bayer.

Bayer vormt bovendien de perfecte illustratie dat beleggen in een defensieve sector zoals farma veel meer risico's inhoudt dan iedereen denkt. En dat is vooral te wijten aan de hype van de lifestyle-geneesmiddelen zoals cholesterolverlagers, anti-depressiva, erectiepillen en zelfs anti-allergiemiddelen.

Farmabedrijven worden meer en meer afhankelijk van dergelijke producten om hun jaarlijkse winstgroei tussen 20 en 30 procent vol te houden. In farmaland draait alles rond producten met een jaaromzet van 1 miljard dollar. In één woord: deblockbusters . En met een lifestyle-geneesmiddel ben je meteen een heel eind op weg om 1 miljard omzet te halen.

In de farmaceutische industrie wordt het succes van bedrijven vooral gemeten aan het aantal blockbusters. Bij Bayer moest de cholesterolremmer Baycol/Lipobay de grootste blockbuster worden. En het zou er mee voor gezorgd hebben dat het chemiebedrijf dankzij zijn farmadivisie de rendabiliteit de volgende jaren gevoelig kon verhogen. De top van Bayer en de aandeelhouders mogen dat allemaal vergeten nadat Baycol uit de handel moest worden genomen.

Farmaland en de beleggers weten nu dat de omzetsuccessen van lifestyle-geneesmiddelen een zwaard is dat langs twee kanten snijdt.