BRUSSEL -- Is Sabena met het businessplan dat gedelegeerd bestuurder Christoph Müller donderdag voorstelde, gered? De analyse die Müller voor de ondernemingsraad en nadien voor de pers maakte van de toestand van Sabena was zo hard dat het zeer de vraag is of de voorgestelde remedie zal volstaan. De vakbonden proberen het hoofd koel te houden, maar dat is niet gemakkelijk.

Sommige Sabéniens willen dat er zo snel mogelijk een sociaal plan komt, zodat ze weten waar ze aan toe zijn. Maar de vakbonden zijn het zichzelf verplicht om, conform de wet-Renault op het collectief ontslag, op zijn minst alternatieven voor te stellen om het voorgestelde verlies van 1.400 voltijdse banen te vermijden.

De wilde stakingsacties van de voorbije dagen hebben ook duidelijk gemaakt hoe moeilijk het is alle personeelscategorieën op één lijn te krijgen.

,,We gaan nu de basis informeren en nagaan welke verduidelijkingen we op de volgende ondernemingsraad willen horen van de directie'', zegt Jan Coolbrandt, nationaal secretaris van de christelijke bond CCOD. ,,Van onderhandelingen over de voorgestelde ontslagen is zeker nog geen sprake.''

Karel Gacoms van de socialistische bond ABVV Vlaams-Brabant zit op dezelfde lijn. ,,Eerst zullen we bijkomende vragen stellen, nadien alternatieven formuleren, waarop de directie dan weer moet reageren. Pas nadien kan eventueel worden onderhandeld.''

En vragen zijn er genoeg: hoe ziet Müller de gevraagde productiviteitsverhoging met 10 procent, welke garanties zijn er voor de filialen waarvoor Sabena een industriële partner zoekt, hoe gedwongen ontslagen vermijden, etc? Zowel Gacoms als Coolbrandt hebben nog een fundamentelere vraag: is dat nu het plan waarmee Sabena gered is?

,,Ik heb al te veel reddingsplannen bij Sabena meegemaakt om daar definitieve uitspraken over te doen'', zegt Coolbrandt voorzichtig. Gacoms is duidelijker. ,,De analyse die Müller maakte, was sterk en overtuigend. De voorgestelde remedie is dat allicht minder. De fouten die hier de voorbije jaren zijn gemaakt, zijn zo enorm dat er, vrees ik, meer geld nodig is om de toestand recht te trekken dan de 17,2 miljard frank die de aandeelhouders vorige maand hebben toegezegd.''

Op de persconferentie donderdag wekte Müller alleszins de indruk dat hij verder had willen gaan in de afslanking en omvorming van Sabena tot een maatschappij voor de zakenreiziger binnen Europa, maar dan hij was gestuit op politieke, sociale en financiële bezwaren. ,,Volk ontslaan en de vloot aanpassen kost veel geld'', merkt Gacoms op. ,,Het is een oud zeer bij Sabena dat de aandeelhouders net genoeg geld in de maatschappij stoppen om haar in de lucht te houden, maar nooit voldoende om fatsoenlijk te kunnen werken'', zegt hij.

Ook de piloten, die samen met het vliegend cabinepersoneel het meest in de klappen zouden delen, willen onderzoeken of het plan-Müller en de 17,2 miljard frank kapitaalverhoging voldoende zullen zijn. ,,Pas dan kunnen we eventueel gaan onderhandelen, en dan nog op uitdrukkelijke voorwaarde dat niet één piloot zijn job verliest'', zegt Geert Vertongen van de pilotenvereniging BCA. De 10 procent productiviteitsverhoging zien de piloten zeker niet zitten, maar daarover willen ze nu nog geen actie gaan voeren.

Gesteld dat alternatieve voorstellen niets uithalen en dat uiteindelijk wordt onderhandeld over een sociaal plan, zal dat alvast geen sinecure worden. Alleen bij Sabena nv wordt meer dan 10 procent van het personeel ontslagen en is dus de wet-Renault alleen daar van toepassing. Bij de andere juridische entiteiten is dat niet het geval en kan een akkoord er in theorie snel komen. Maar behalve DAT en Sobelair zitten ook de filialen onder hetzelfde paritair comité als Sabena nv.

De pilotenvereniging neemt deel aan de onderhandelingen, maar heeft niet de bevoegdheid cao's te ondertekenen. En om het kluwen compleet te maken, de socialistische bond is met liefst drie verschillende centrales aanwezig in de Sabena-groep.