BRUSSEL -- Stel: u doet een beroep op een aannemer voor het bouwen van een nieuwe woning of voor het uitvoeren van verbouwingswerken. Als de werken volop bezig zijn, en u wellicht ook al voorschotten hebt betaald, gaat de aannemer plots failliet. U ziet van de ene dag op de andere niemand meer op de werf verschijnen. Wat zijn in dat geval uw rechten en verplichtingen? Kan u bij voorbeeld dadelijk met een andere aannemer in zee gaan? En eindigt de overeenkomst die u met de aannemer sloot automatisch door het faillissement?

De aannemingsovereenkomst houdt in principe niet op te bestaan door het faillissement van de aannemer op zich. De curator oefent vanaf het faillissement de rechten en verplichtingen van de aannemer uit. Het is dan aan de curator om te beslissen of hij de overeenkomst die de aannemer met u sloot al dan niet verder zal uitvoeren. Dat dient hij -- overeenkomstig de wet -- onverwijld te doen.

Als bouwheer kan u onmiddellijk vanaf het faillissement de curator aanmanen om deze keuze te maken. Dit doet u best met een aangetekende brief. De curator moet dan binnen de vijftien dagen beslissen. Als er geen verlenging van de termijn is overeengekomen, of als de curator geen beslissing neemt binnen die termijn, wordt de overeenkomst geacht te zijn verbroken door toedoen van de curator. In de praktijk zal de curator de werken eerder zelden voorzetten; tenzij hij zekerheid heeft dat de voortzetting van de werken winst zal opleveren voor de failliete boedel.

Als bouwheer laat u het beter niet aankomen op deze beslissing van de curator, vooral omdat u mogelijk liever niet verder wil werken met die aannemer. Het is dus aangewezen om in de aannemingsovereenkomst expliciet te voorzien dat de overeenkomst van rechtswege en zonder ingebrekestelling wordt ontbonden lastens de aannemer ingeval van faillissement van die laatste.

Dan volstaat het bij een faillissement een aangetekend schrijven te richten aan de curator en u op de ontbinding te beroepen. In dat geval neemt de aannemingsovereenkomst een einde en kan u dadelijk met een andere aannemer in zee gaan. Werd zoiets niet overeengekomen, dan kan u nog altijd proberen om dadelijk na het faillissement met de curator een regeling te treffen om de woning zo snel mogelijk door een andere aannemer te laten voltooien.

Bij een faillissement kan u voor de schade die u hebt geleden (bij voorbeeld door de laattijdige uitvoering, gebrekkigheid van bepaalde werken, ...) en voor de bedragen die u eventueel te veel hebt betaald als voorschot, een schuldvordering indienen in het faillissement. Die aangifte van schuldvordering moet binnen een bepaalde periode na het faillissement worden ingediend en moet bovendien aan een aantal vormvoorwaarden voldoen. Of u hieruit uiteindelijk ook effectief iets zal recupereren, is echter een andere zaak.

Om latere betwistingen te voorkomen, is het overigens aangewezen om met de curator een staat van verdeling te laten opmaken. Hierbij vraagt u best de bijstand van uw architect. Concreet gaat men in zulk document aangeven wat de staat van het werk is op het moment van het faillissement (hoever staan de werken, zijn er bepaalde gebreken, welke materialen staan er op de werf, ...). Want zodra u met een andere aannemer aan de slag gaat, kan dat alles natuurlijk nog nauwelijks of zelfs niet meer worden vastgesteld...

Indien u minder voorschotten betaalde dan wat er al effectief is gepresteerd door de aannemer, dan zal de curator u zeer waarschijnlijk nog een rekening sturen (voor de gepresteerde werken). Maar misschien bent u wel niet echt geneigd te betalen omdat er sprake was van gebrekkig werk, van laattijdigheid, ...

In dat geval is er toch enig goed nieuws voor u. U kan dan namelijk de vordering die u hebt op de aannemer in mindering trachten te brengen op wat u nog aan de curator moet betalen. U kan het bedrag van de aanspraken die u hebt, met andere woorden proberen te compenseren met de vordering van de aannemer.

  • Deze rubriek verschijnt wekelijks op dinsdag. De auteur is advocaat-vennoot bij het advocatenkantoor De Lat, Wuyts en vennoten in Herentals.