BERLIJN (bloomberg, eigen berichtgeving) -- Eind december hadden 3,94 miljoen Duitsers geen baan. Dat zijn er zesduizend meer dan de maand voordien, maar veertienduizend minder dan wat economisten voorspeld hadden. Afgelopen jaar is de werkloosheid in de grootste Europese economie iedere maand gestegen, een gevolg van de voortdurend inkrimpende omzet van veel bedrijven. Economisten verwachten dat die tendens nog even zal aanhouden.

Slecht nieuws voor kanselier Gerhard Schröder, die ruim drie jaar geleden de verkiezingen won met de belofte dat hij het aantal werklozen tegen het einde van dit jaar zou terugdringen tot minder dan 3,5 miljoen. ,,Daar mogen de kiezers mij op afrekenen'', herhaalde hij meermaals.

,,Een regering moet beoordeeld worden op de mate waarin ze slaagt in haar strijd tegen de werkloosheid. Als ze op dat vlak geen succes boekt, verdient ze geen herverkiezing.'' Pas in november begon Schröder bakzeil te halen.

Toen de kanselier eind 1998 de fakkel overnam van Helmut Kohl, erfde hij een leger van 4,2 miljoen werklozen, 10,7 procent van de actieve bevolking. Aanvankelijk kon hij een pak Duitsers aan een baan helpen. Tegen het einde van het jaar 2000 kwam de 3,5 miljoen in zicht, maar toen begon de motor van de Duitse economie te sputteren.

Net als de andere landen van de eurozone belandde Duitsland afgelopen jaar in een economisch sukkelstraatje. De eerste twee kwartalen produceerde het land nog meer goederen en diensten dan de maanden voordien, maar vanaf juli viel de groei stil en het jongste kwartaal is de groei volgens voorzitter Ernst Welteke van de Bundesbank omgeslagen in een inkrimping.

De belangrijkste oorzaak is de recessie waarin de Verenigde Staten zijn beland. Vooral bedrijven die veel exporteren, werden in Europa zwaar getroffen. Duitsland is het belangrijkste exportland van de eurozone. Ongeveer eenderde van de Duitse banen is afhankelijk van de uitvoer.

Herstel is op korte termijn nog niet in zicht. Volgens hoofdeconoom Adolf Horn van het economisch onderzoeksinstituut DIW zal de groei dit jaar hooguit 0,6 procent bedragen. In oktober verwachtte DIW nog een groei van 1,3 procent voor de Duitse economie.

Dergelijke cijfers zijn niet bevorderlijk voor het ondernemersvertrouwen. Het ene saneringsplan na het andere zag het daglicht, telkens gekoppeld aan de nodige ontslagen. Afgelopen jaar gingen in Duitsland bijna 140.000 banen verloren.

Toch is het ondernemersvertrouwen afgelopen maand voor het eerst sinds lang opnieuw gegroeid, maar zelfs als dit het begin is van een nieuwe trend, kan het nog maanden duren voor dat vertrouwen omgezet wordt in nieuwe vacatures. Eerst kan de werkloosheid nog boven de vier miljoen uitstijgen, becijferden economisten. Zij beschouwen het al als een ,,prestatie'' dat die kaap afgelopen jaar nog niet is gerond.

En ondertussen nadert de datum van de volgende Duitse verkiezingen met rasse schreden. Nog acht maanden en kanselier Schröder wordt afgerekend op zijn strijd tegen de werkloosheid. ,,Dat cijfer van 3,5 miljoen werklozen kan je maar beter vergeten'', gaf hij eind vorig jaar schoorvoetend toe.

Schröder heeft pech gehad, geven waarnemers toe. ,,De Europese economie heeft het minder goed gedaan dan de meesten onder ons verwacht hadden.''

Maar hij heeft het volgens hen ook aan zichzelf te danken. De Duitse arbeidsmarkt werkt stroef. Er worden hoge looneisen gesteld, zelfs als het economisch niet voor de wind gaat, en iemand ontslaan is nog altijd stukken moeilijker dan iemand in dienst nemen. Schröder heeft de vakbonden in de ondernemingen meer macht gegeven, de werknemers het recht gegeven om deeltijds werk te eisen en het moeilijker gemaakt voor bedrijven om met contracten van bepaalde duur te werken. (lc)

U wil onze betalende artikels lezen maar nog geen abonnement nemen? Meld u aan en proef gratis van  plus-artikels.

Lees gratis ›

Geen betaalgegevens nodig