BRUSSEL -- Het eerste schip is in het Deurganckdok aangekomen. Het gaat om het baggerschip Rubens. Dat moet ervoor zorgen dat tegen maart 2004 zowat een derde van het containerdok op de linker Scheldeoever zeventien meter diep uitgegraven is. Maar dat betekent nog niet dat dan containerschepen gelost en geladen kunnen worden. Daarvoor is het zeker wachten tot half 2005. ,,Maar het is niet uit te sluiten dat er nog eens zes maanden bijkomen'', waarschuwt Freddy Aerts. Aerts is de verantwoordelijke van de afdeling Maritieme Toegang van het Vlaams Gewest.

Klik op het beeld voor een grotere versie.
 
 
Aerts overziet de aanleg van het Deurganckdok. De bouw van de 4,7 kilometer kaaien is nog volop aan de gang maar staat ver genoeg om een eerste gedeelte van het dok onder water te zetten. De huidige planning voorziet dat tegen half 2005 zo'n 1.600 meter kaaien langs de westkant van het dok en 1.300 meter kaaien langs de oostkant bereikbaar zijn voor grote containerschepen. Langs de westkant kunnen dan 5 schepen tegelijk aangemeerd worden, terwijl langs de oostkant 4 schepen naast elkaar kunnen liggen, stelt Freddy Aerts.

,,Het baggerwerk lijkt een eenvoudige klus maar dat is een verkeerde indruk'', zegt hij. De afvoer en vooral het storten van de 30 miljoen kubieke meter baggerspecie is een zeer complexe zaak omdat de Vlaamse regering heel precies heeft aangeduid welke terreinen op de linker Scheldeoever gebruikt mogen worden om de baggerspecie te storten. Bovendien is er zelfs een volgorde vastgesteld om die beschikbare terreinen op te spuiten.

Sommige terreinen mogen pas gebruikt worden als elders in het linkeroevergebied als compensatie een gebied voorbestemd wordt als natuurgebied.

De baggerspecie dient in de eerste plaats om de terreinen rond het Deurganckdok 10 meter op te hogen. Anderhalf miljoen kubieke meter is bestemd voor de aanleg van een leefbaarheidsbuffer voor Doel. Maar het uitbaggeren van Deurganckdok levert veel meer zand op dan nodig is voor dat ophogingswerk en de buffer.

Het grootste deel van de baggerspecie moet zelfs afgevoerd worden naar het nabijgelegen Doeldok. De Vlaamse regering heeft de toelating gegeven om het dok half te dempen.

Dat volstaat om de helft van alle baggerspecie uit het Deurganckdok -- 15 miljoen kubieke meter -- te bergen. Daardoor kon 150 hectare poldergrond gevrijwaard worden.

Het dempen van het Doeldok wordt een technisch huzarenstukje, zegt Freddy Aerts. Het grote werk is de bouw van een 27 meter hoge dam in het Doeldok, waarvan de eerste 16 meter volledig onder water zit.

Maar de bouw van die dam kost tijd, waarschuwt Aerts. Volgens de huidige milieuvergunning moet de dam eerst volledig klaar zijn vooraleer het dempen van het Doeldok kan beginnen. ,,In dat geval is een ingebruikneming van het dok half 2005 geen haalbare kaart en moeten we uitgaan van de openstelling van het Deurganckdok begin 2006'', stelt Aerts.

Zijn dienst vraagt nu een aanpassing van de bouw- en milieuvergunning. Het voorstel is om het dempen van het Doeldok op gang te brengen terwijl de aanleg van de dam nog aan de gang is. ,,Dan kunnen we de timing van half 2005 halen'', argumenteert hij.

De aanleg van het Deurganckdok genereert overigens her en der op de linker Scheldeoever grote werkzaamheden. Rond het toekomstige dok zijn grote grondwerken aan de gang om spoorlijnen en spoorbundels aan te leggen. Nabij de Liefkenshoektunnel wordt zelfs de aanleg van de grootste spoorbundel gecombineerd met een splinternieuwe wegaansluiting voor het verkeer van en naar het Deurganckdok.

De planning voorziet een groot rond punt boven de spoorbundel en de R2. De R2 is de autosnelweg die in het noorden van de Antwerpse haven de linker- met de rechteroever verbindt.

En ten slotte moesten twee hoogspanningsleidingen afkomstig van de kerncentrale van Doel aangepast worden. Beide leidingen kruisen het Deurganckdok. De stroomkabels moesten ten minste 85 meter boven de waterspiegel hangen om zeker te zijn dat de containerschepen die het dok in- en uitvaren, de leidingen niet raken. Dat noodzaakte de bouw van veel hogere pylonen op de oevers van het dok.

Al deze plannen vergen grote investeringen. Enkele voorbeelden: de hoogspanning aanpassen kostte 22,3 miljoen euro, het rond punt boven de R2 en de nieuwe spoorbundel zullen 13,63 miljoen euro gaan kosten. Voor de bouw van een scheidingsdam in het Doeldok is 30 miljoen euro nodig. De aanleg van de leefbaarheidsbuffer voor Doel kost 6,2 miljoen euro.

Vandaag hangt al een prijskaartje van 532,12 miljoen euro aan het Deurganckdok. Het geld werd overigens niet enkel uitgegeven voor uitgevoerde werken. Zo'n 44,23 miljoen euro daarvan moest worden betaald aan de twee aannemerscombinaties die instonden voor de bouw van de kaaimuren omdat ze een jaar werkloos waren. Na een beslissing van de Raad van State lagen de werken aan het Deurganckdok immers een jaar stil.